Nasza rzecz. 150 lat od założenia Szkoły Snycerskiej w Zakopanem

Muzeum Tatrzańskie świętuje 150 lat szkoły, z której wyszli Szczepkowski, Kenar i Hasior, pierwszą monograficzną wystawą jej dorobku. Pokazuje ją w Galerii Sztuki w willi Oksza przy ul. Zamoyskiego 25, od 20 czerwca 2026 do 3 stycznia 2027 roku. Wystawa miała się zamknąć 15 listopada, ale muzeum ją przedłużyło.

Muzeum Tatrzańskie o wystawie:

Od wiejskiej szkółki do jednej z najważniejszych instytucji kształtujących polską sztukę, rzemiosło, wzornictwo i architekturę - wystawa „Nasza rzecz”, przygotowana z okazji 150-lecia Szkoły Snycerskiej w Zakopanem, to opowieść o sukcesie i poświęceniu.

Śledząc jej historię, zobaczymy zarówno dzieła doskonale znane, jak i obiekty po raz pierwszy opuszczające muzealne magazyny i prywatne kolekcje. Jednym z odkryć będzie niezwykły ołtarz wykonany przez uczniów szkoły w 1893 roku według projektu pierwszego dyrektora placówki, Franciszka Neužila.

Czego się spodziewać

Wystawa idzie chronologicznie, od umowy z 6 czerwca 1876 roku, na mocy której snycerz Maciej Marduła miał uczyć górali pięć godzin dziennie, aż po czasy współczesne. Kuratorka celowo łamie ten porządek: powojenne prace stoją obok znacznie starszych, żeby było widać ciągłość warsztatu. Tytuł pochodzi z filmu dokumentalnego Konstantego Gordona „Nasza rzecz” z 1958 roku - tak podaje bezpłatny przewodnik po wystawie wydany przez muzeum.

Obiekty pochodzą ze zbiorów trzynastu instytucji, w tym samego muzeum, Muzeum Narodowego w Warszawie, Zachęty i Muzeum Beskyd we Frýdku-Místku, oraz z sześciu kolekcji prywatnych. Z przewodnika warto zapamiętać pięć rzeczy:

• Ołtarz z kaplicy zakładu wodoleczniczego dr. Chramca - wykonany w szkole w 1893 roku według projektu Franciszka Neužila; figury Chrystusa i dwunastu apostołów modelował Józef Galleth.
• Replika nastawy Ołtarza Bożego Narodzenia Jana Szczepkowskiego (ok. 1925) - autorska kopia pracy nagrodzonej Grand Prix w Paryżu, wypożyczona z Muzeum Narodowego w Warszawie.
• „Tancerka” Stanisława Stawowego (ok. 1925) - jeden egzemplarz kupił w Paryżu krytyk Georges Ch. Raymond, który uznał ją za najlepszą pracę zakopiańskiej ekspozycji.
• Srebrny medalion z głową Chrystusa Jana Zapotocznego - z prywatnej kolekcji, pokazywany publicznie pierwszy raz.
• „Kobiecość” Antoniego Kenara (1956) - polichromowana rzeźba, która jest zarazem naczyniem; pokazano ją na Biennale w Wenecji w 1956 roku.

Sama willa to osobny powód wizyty: zaprojektował ją Stanisław Witkiewicz w latach 1894-1895, a wznieśli góralscy cieśle. Zarezerwuj godzinę, a półtorej, jeśli chcesz na miejscu czytać przewodnik - to nasza ocena, muzeum czasu zwiedzania nie podaje. Wernisaż odbył się 19 czerwca, a oprowadzania kuratorskie 8 sierpnia i 19 września. W dniach 16-17 października w namiocie przy willi można było obejrzeć „Pawilon Polski 1925 VR”, rekonstrukcję polskiego pawilonu z paryskiej wystawy z 1925 roku w wirtualnej rzeczywistości (zapowiedź muzeum ). Kolejne wydarzenia, jeśli się pojawią, muzeum ogłasza w miesięcznym kalendarzu.

Kontekst

Szkołę otworzyło w 1876 roku Towarzystwo Tatrzańskie, a pierwszym dyrektorem upaństwowionej placówki, od 1891 roku noszącej nazwę C.K. Szkoła Zawodowa Przemysłu Drzewnego, był Czech Franciszek Neužil. Stanisław Witkiewicz zarzucał kolejnym dyrektorom tyrolskie wzory, choć sam chętnie zatrudniał absolwentów. Po reformie Karola Stryjeńskiego z 1922 roku szkoła zdobyła trzy nagrody na paryskiej wystawie sztuk dekoracyjnych w 1925 roku. W 1948 roku podzieliła się: dział rzeźby przejęło Liceum Technik Plastycznych, które od 1959 roku nosi imię Antoniego Kenara, a dawny budynek przy Krupówkach zajmuje dziś Zespół Szkół Budowlanych.

Bilet i czas

Wystawa potrwa do 3 stycznia 2027 roku. Pierwotnie miała się zamknąć 15 listopada 2026 roku. Przedłużenie muzeum potwierdziło e-mailem 18 października, odpowiadając na pytanie redakcji muzea.org.pl z 16 października; tę samą datę podaje dziś tekst strony wystawy . Ostatni dzień, 3 stycznia, wypada w niedzielę, a w niedziele Oksza jest czynna od 9:00 do 17:00.

Bilet do willi Oksza kosztuje 24 zł, ulgowy 12 zł. To osobna filia z własnym cennikiem. Tygodniowy bilet łączony (69 zł, ulgowy 34 zł) obejmuje wszystkie otwarte filie Muzeum Tatrzańskiego, także Okszę. Licząc bilety normalne, opłaca się wtedy, gdy oprócz Okszy (24 zł) odwiedzisz w ciągu tygodnia gmach główny (34 zł z wystawami czasowymi) i jeszcze jedną filię z biletem od 12 zł. Taką filią jest na przykład willa Koliba albo Galeria Władysława Hasiora. Z Kartą Dużej Rodziny wejście kosztuje 5 zł od osoby, mieszkańcy dziewięciu gmin Podhala, w tym Zakopanego i Nowego Targu, płacą 1 zł.

W willi Oksza nie ma obecnie dnia bezpłatnego wstępu. Czwartkowy wolny wstęp w innych filiach dotyczy wystaw stałych, a Oksza pokazuje teraz wyłącznie tę wystawę czasową - muzeum pisze o tym wprost w cenniku i godzinach otwarcia .

Godziny: wtorek, środa, czwartek i niedziela 9:00-17:00, piątek i sobota 11:00-19:00, w poniedziałki nieczynne; ostatnie wejście pół godziny przed zamknięciem. Muzeum nie podaje dla Okszy osobnych godzin zimowych. Zamknięcia w dni świąteczne ogłasza osobnymi komunikatami, z niewielkim wyprzedzeniem. Na listopadowe święta, Boże Narodzenie i Nowy Rok jeszcze ich nie opublikowało, dlatego przed wizytą w tych dniach sprawdź godziny otwarcia . W przeciwieństwie do gmachu głównego Oksza działa we wtorki, więc to dobry wybór na ten dzień.

Audioprzewodnik kosztuje 5 zł, oprowadzanie 69 zł; termin oprowadzania najprościej ustalić z filią (oksza@muzeumtatrzanskie.pl , tel. 692 029 817). Przy willi jest parking dla zwiedzających. Drukowany katalog wystawy muzeum sprzedaje za 32 zł, a dwujęzyczny przewodnik udostępnia bezpłatnie do pobrania na stronie wystawy.

Warto dla każdego, kogo ciekawi styl zakopiański, polskie art déco albo wzornictwo PRL, i dla absolwentów obu zakopiańskich szkół. Kto przyjechał wyłącznie w góry i nie interesuje się rzeźbą ani rzemiosłem, może wystawę pominąć, ale samą willę Witkiewicza warto obejrzeć choćby z zewnątrz.

Co piszą o wystawie

Przewodnik Katolicki (01.07.2026, Natalia Budzyńska): obszerny tekst o 150 latach zakopiańskiego „Plastyka” odsyła do willi Oksza, gdzie zebrano prace związane ze szkołą. Przestrzega też, by nie traktować wystawy jak lokalnej ciekawostki - artykuł .

podhale24.pl (22.07.2026): przegląd letniego sezonu wystaw Muzeum Tatrzańskiego wymienia „Naszą rzecz” jako wystawę jubileuszową przygotowaną z obiema szkołami, bez oceny ekspozycji - artykuł .

Aktualizacje

• 2026-10-18 - data zamknięcia zmieniona z 15 listopada 2026 na 3 stycznia 2027 roku. Muzeum Tatrzańskie potwierdziło e-mailem przedłużenie wystawy, odpowiadając na pytanie redakcji z 16 października. Tekst strony wystawy podaje już tę samą datę: „od 20 czerwca do 3 stycznia 2027 r.” (strona wystawy ).
• 2026-10-07 - strona wystawy podawała dwie daty zamknięcia: nagłówek i lista wystaw czasowych „03/01/2027”, tekst „od 20 czerwca do 15 listopada 2026 r.”. Jeszcze 23 września nagłówek podawał 15 listopada 2026. Do wyjaśnienia rozbieżności ta strona trzymała się 15 listopada.

Zobacz też

• Profil Muzeum Tatrzańskiego - gmach główny przy Krupówkach, zbudowany według szkiców Witkiewicza, z wystawą stałą o kulturze Podhala. Tuż obok, przy Krupówkach 8, stoi budynek szkoły, w którym dziś mieści się Zespół Szkół Budowlanych.
• Weś gilaweł / Las śpiewa - Małgorzata Mirga-Tas - tkanina i rzeźba absolwentki zakopiańskiego liceum plastycznego im. Antoniego Kenara, w Muzeum Palace, innej filii Muzeum Tatrzańskiego, do 31 stycznia 2027 roku.
• Muzeum Podhalańskie w Nowym Targu - podhalańskie rzemiosło w muzeum miejskim, od warsztatu stolarskiego po rzeźby Edwarda Sutora.

Profil muzeum: Muzeum Tatrzańskie w Zakopanem .