Chotyniec - zachodnia brama Scytii

Wystawa czasowa o odkryciach na scytyjskim grodzisku w Chotyńcu trwała w Muzeum Regionalnym im. Janusza Petera w Tomaszowie Lubelskim od czerwca do końca sierpnia 2026 roku.

Muzeum Regionalne im. Janusza Petera o wystawie:

wystawa czasowa poświęcona odkryciom na stanowisku archeologicznym w Chotyńcu

Czego się spodziewać

Plakat wystawy, osadzony we wpisie muzeum z 15 czerwca 2026 roku, podaje okres „czerwiec - sierpień 2026 r.”. Dni otwarcia i zamknięcia muzeum nie wskazało. Za początek przyjęto więc 1 czerwca, a za koniec 31 sierpnia 2026 roku, czyli pierwszy i ostatni dzień miesięcy wymienionych na plakacie. Wystawa była czynna już 12 czerwca: program Europejskich Dni Archeologii , ogłoszony przez muzeum 28 maja, przewidywał na ten dzień w godz. 12:00-13:00 zwiedzanie wystawy.

Plakat przedstawia dwa zabytki: zrekonstruowaną glinianą amforę z grodziska w Chotyńcu, datowaną na koniec VII i początek VI wieku p.n.e., oraz grot scytyjski ze zbiorów tomaszowskiego muzeum. Liczby eksponatów ani planu sali muzeum nie opublikowało. Na plakacie widnieje logo Instytutu Archeologii Uniwersytetu Rzeszowskiego, a dopisek informuje o dofinansowaniu z budżetu państwa w programie „Nauka dla Społeczeństwa”.

Projekt nosił tytuł „Burzliwe pogranicze Europy centralnej i wschodniej we wczesnej epoce żelaza (VII-V wiek p.n.e.)”. Wystawie towarzyszyła oferta edukacyjna dla przedszkoli i szkół. Obejmowała warsztaty wykonywania antycznych ozdób miedzianych oraz warsztaty antycznej ceramiki użytkowej i figuralnej, a plakat oferty dodawał możliwość zwiedzenia nowej wystawy.

Kontekst

Chotyniec (powiat jarosławski) to miejsce kompleksu warownych osiedli z okresu scytyjskiego (VII-V w. p.n.e.), odkrytego w 2016 roku przez zespół Uniwersytetu Rzeszowskiego. Odkrycie przesunęło dotąd przyjętą zachodnią granicę wpływów scytyjskich o około 200 km na północny zachód.

Wystawa objazdowa o tym stanowisku, „Grodzisko w Chotyńcu. Zachodnia brama Scytii”, pochodzi z Instytutu Archeologii Uniwersytetu Rzeszowskiego. W Muzeum Narodowym Ziemi Przemyskiej (25 listopada 2025 - 28 lutego 2026) jej kuratorami byli prof. dr hab. Sylwester Czopek i dr hab. Katarzyna Trybała-Zawiślak.

Tamta odsłona liczyła ponad 100 zabytków, m.in. groty strzał z brązu, kości i żelaza, naszyjnik z paciorków fajansowych i brązu, złotą folię i szpile brązowe. Pokazano też rekonstrukcję greckiej amfory na wino z Klazomenaj, lokalną ceramikę, przęśliki i fragment figurki zoomorficznej.

Żadne źródło nie potwierdza, że ten sam zestaw zabytków trafił do Tomaszowa Lubelskiego. To kontekst wystawy objazdowej, nie opis eksponatów pokazanych w Tomaszowie.

Bilet i czas

W czasie trwania wystawy obowiązywały letnie godziny otwarcia muzeum: od wtorku do piątku 9:00-16:00, w soboty i niedziele 9:00-17:00, w poniedziałki nieczynne. Cennik nie wymieniał osobnego biletu na wystawy czasowe. Bilet normalny kosztował 10 zł, ulgowy (uczniowie, studenci i emeryci za okazaniem legitymacji) 8 zł, grupowy (grupy zorganizowane powyżej 10 osób) 5 zł. Oprowadzanie z przewodnikiem kosztowało dodatkowo 30 zł.

Warsztaty dla szkół towarzyszące wystawie kosztowały 10 zł od osoby, a zapisy przyjmował sekretariat pod numerem (84) 664 27 74. Grupy zorganizowane należało zgłaszać wcześniej. Bezpłatny wstęp obejmował wyłącznie osobną Izbę Pamięci Terroru Komunistycznego przy ul. Lwowskiej 64, nie wystawę. Informacji o wystawie w języku angielskim muzeum nie podawało.

Aktualizacje

• 2026-10-04 - Poprawka dat wystawy: plakat osadzony we wpisie muzeum o wystawie podaje okres „czerwiec - sierpień 2026 r.”. Jako datę zamknięcia przyjęto 31 sierpnia 2026 roku, a jako datę otwarcia 1 czerwca 2026 roku zamiast 15 czerwca, czyli daty samego wpisu. Według programu Europejskich Dni Archeologii wystawę można było zwiedzać już 12 czerwca. Wcześniejsze wersje tej strony pomijały plakat i zostawiały datę zamknięcia pustą.
• 2026-09-23 - Muzeum Ziemi Chełmskiej pokazuje wystawę „Grodzisko w Chotyńcu - Zachodnia brama Scytii” od 9 września do 2 listopada 2026 w gmachu przy ul. Lubelskiej 55 (źródła: zapowiedź wernisażu , lista wystaw czasowych ). Wystawę przygotował Instytut Archeologii Uniwersytetu Rzeszowskiego.
• 2026-09-23 - Poprawka: wymóg zgłoszenia grupy co najmniej dzień wcześniej dotyczy Izby Pamięci Terroru Komunistycznego, nie głównego gmachu. Dla gmachu przy ul. Wyspiańskiego 8a muzeum podaje tylko, że grupy należy zgłaszać wcześniej (informacje dla zwiedzających ).

Zobacz też

Profil Muzeum Regionalnego im. Janusza Petera - stała oferta i pozostałe zbiory placówki.

Grodzisko w Chotyńcu - Zachodnia brama Scytii w Muzeum Ziemi Chełmskiej - wystawa o tym samym stanowisku, przygotowana przez Instytut Archeologii Uniwersytetu Rzeszowskiego, w Chełmie do 2 listopada 2026.

Po wystawie

Muzeum w Tomaszowie Lubelskim nie podało, dokąd wystawa pojechała dalej. Wystawę Instytutu Archeologii Uniwersytetu Rzeszowskiego o tym samym grodzisku pokazuje do 2 listopada 2026 roku Muzeum Ziemi Chełmskiej ; żadne z muzeów nie podaje, czy to ten sam zestaw zabytków. Katalogu wystawy nie znaleziono.

Na liście wystaw czasowych muzeum w Tomaszowie Lubelskim wpis o Chotyńcu jest najnowszy (stan na 4 października 2026 roku); nowej wystawy czasowej muzeum nie ogłosiło. Stałe ekspozycje opisuje profil muzeum .

Archeologię pokazują też dwie trwające wystawy w pobliskich muzeach sieci. Taki inny Światowid w Muzeum Ziemi Biłgorajskiej to wypożyczona z Muzeum Archeologicznego w Krakowie wystawa o posągu ze Zbrucza; oryginału posągu w Biłgoraju nie ma. Wpisane w czas w Muzeum Zamojskim to jubileuszowy przegląd stu lat zbiorów, także archeologicznych.

Recenzji ani relacji prasowych z tomaszowskiej odsłony wystawy nie znaleziono.

Profil muzeum: Muzeum Regionalne im. Janusza Petera w Tomaszowie Lubelskim .