Daleki Wschód w Wilanowie 2026

Wystawa tegorocznego programu „Daleki Wschód w Wilanowie”, poświęconego polskim i japońskim obyczajom miłosnym i małżeńskim, była czynna w Pałacu w Wilanowie w październiku 2026 roku i składała się z trzech części: ilustracji do ośmiu japońskich wierszy o miłości, prac tuszem Małgorzaty Sucheckiej i dwóch ślubnych kimon uchikake wypożyczonych z Muzeum Azji i Pacyfiku.

Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie o wystawie:

Kiedy Jan Sobieski i Maria Kazimiera de la Grange d’Arquien stawali szczęśliwi na ślubnym kobiercu, na drugim krańcu świata rozgrywała się tragedia pięknej Onatsu i Seijuro z Himeji. Historia japońskich Romeo i Julii inspirowała poetów i malarzy, poruszała serca bywalców teatrów. Spełniona, zakazana, nieodwzajemniona - miłość jest siłą, z którą trzeba się liczyć.

Różne oblicza miłości ukazują wiersze zebrane już w XIII wieku w antologii Ogura hyakunin-isshu (Zbiór z Ogura - po jednym wierszu od stu poetów). Utwory te wciąż cieszą się ogromną popularnością, stały się częścią zarówno kultury wysokiej, jak i popularnej, a nawet elementem noworocznego świętowania. Zapraszamy do obejrzenia ilustracji autorstwa sensei Ryuki Matsumury do ośmiu wierszy z tego zbioru. Towarzyszą im wiersze w przekładzie Anny Zalewskiej.

Zaprezentujemy także prace polskiej artystki - Małgorzaty Sucheckiej wykonane w technice sumi-e. Powstały one w wyniku dialogu między japońską tradycją, historyczną kolekcją wilanowską a własnymi odczuciami. Eksplorują język nawiązań, aluzji, symboli, charakterystyczny dla komunikacji Japończyków, pozostawiają wiele miejsca na rzeczy niedopowiedziane.

W Pokojach Chińskich obok japońskich piękności bijin z kolekcji wilanowskiej staną dwa ślubne kimona uchikake z kolekcji Państwa Ogawa, wypożyczone nam przez Muzeum Azji i Pacyfiku.

Czego się spodziewać

Wystawa nie zajmowała jednej sali: ilustracje wisiały przy pałacowej szatni, a kimona stały w Pokojach Chińskich, na piętrze południowego skrzydła. Była raczej dodatkiem do zwiedzania pałacu niż osobną ekspozycją. Według szacunku redakcji zajmowała niewiele ponad pół godziny: tyle muzeum podaje na Pokoje Chińskie, w których stały kimona, a do tego dochodziło osiem ilustracji przy szatni.

• Ilustracje sensei Ryuki Matsumury - prace w technice suibokuga do ośmiu wierszy z XIII-wiecznej antologii Ogura hyakunin-isshu, pokazane razem z wierszami w przekładzie Anny Zalewskiej. Wisiały przy pałacowej szatni.
• Prace Małgorzaty Sucheckiej - obrazy w technice sumi-e, które według muzeum powstały z dialogu japońskiej tradycji, wilanowskiej kolekcji i odczuć autorki. Muzeum nie podało, gdzie wisiały ani ile ich było.
• Dwa ślubne kimona uchikake z kolekcji Państwa Ogawa, wypożyczone przez Muzeum Azji i Pacyfiku. Stały w Pokojach Chińskich obok japońskich piękności bijin z kolekcji wilanowskiej.

Temat programu, miłość i małżeństwo po polsku i po japońsku, najwyraźniej było widać w Pokojach Chińskich: ślubne kimona stały tam obok japońskich piękności bijin z kolekcji wilanowskiej, a w tej kolekcji muzeum opisuje dwie porcelanowe figurki takich piękności w zdobionych kimonach, wykonane w Japonii w latach 1700-1730.

Kontekst

Ogura hyakunin-isshu to zbiór stu wierszy japońskich, po jednym od stu poetów, ułożony w XIII wieku przez poetę Teikę Fujiwarę w Ogura, dzielnicy Kioto. Na jego podstawie powstała gra towarzyska uta-garuta, nadal popularna, zwłaszcza w pierwszych dniach Nowego Roku. Cały zbiór przełożyła na polski Anna Zalewska; jej przekład ukazał się w 2008 roku.

Suibokuga, nazywane też sumi-e, to monochromatyczne japońskie malarstwo tuszem, wywodzące się z Chin i ściśle związane z kaligrafią; obrazy często mają wpisany wiersz. Uchikake to bardzo uroczyste wierzchnie kimono kobiece, noszone tylko przez panny młode albo na scenie; ślubne uchikake są zwykle czerwone lub białe. „Piękności bijin” z kolekcji wilanowskiej to w opisie samego muzeum dwie bliźniacze figurki z białej porcelany, wykonane w Japonii między 1700 a 1730 rokiem, przedstawiające stojące kobiety w ozdobnych kimonach; muzeum nie napisało wprost, czy to właśnie one stały obok kimon.

Październik z Japonią ma w Wilanowie długą historię. W 2002 roku muzeum zapoczątkowało program „Japoński Październik w Pałacu w Wilanowie”, który stał się cykliczny; obejmował pokazy zakładania kimon, ikebanę, ceremonie parzenia herbaty i warsztaty haiku.

Aktualizacje

• 6 listopada 2026: dział komunikacji muzeum napisał w odpowiedzi na pytanie redakcji, że wystawę można było oglądać w październiku, a jej strona w serwisie muzeum wyświetla się już jako archiwalna.

Po wystawie

Wystawę otwarto wernisażem 1 października 2026 roku i, jak napisało muzeum, można ją było oglądać w październiku 2026 roku; strona wystawy i lista wystaw muzeum oznaczają ją teraz jako „archiwum”.

Dzień 31 października 2026 roku, który strona przyjmuje jako koniec wystawy, to odczytanie redakcji muzealnego „w październiku”, a nie data podana przez muzeum.

Przez cały październik wystawie towarzyszył program wydarzeń: pokazy kimon, wieczór opowieści, warsztaty malarstwa sumi-e i suibokuga, warsztaty barwienia shibori, haftu sashiko i papierowych lalek washi ningyo, spacer-gra dla rodzin oraz, 25 października, spotkanie z tłumaczką Anną Zalewską połączone z finałem konkursu „5+7+5 - wilanowskie haiku”.

Wystawę oglądało się indywidualnie, w ramach zwiedzania pałacu, a jej program był przeznaczony dla dzieci, dla młodzieży i dla dorosłych.

Teraz w Pałacu w Wilanowie:

• Sobiescy i Stuartowie - blask i widmo korony - w północnym skrzydle pałacu, do 20 grudnia 2026 roku: opowieść o małżeństwie Marii Klementyny Sobieskiej, wnuczki Jana III, z Jakubem III/VIII Stuartem, zawartym w 1719 roku.
• Rubensiana. Fascynacje kolekcjonerskie w Polsce XVII-XXI w. - do 31 grudnia 2026 roku.
• „Światy Małgorzaty Pepłowskiej. Wystawa tkanin dwuosnowowych” - wystawa czasowa, od 5 do 25 listopada 2026 roku.

Profil muzeum: Pałac w Wilanowie.