„O duszę i charakter Narodu Polskiego. Zrzeszenie Wolność i Niezawisłość”

Wystawa „O duszę i charakter Narodu Polskiego. Zrzeszenie Wolność i Niezawisłość” opowiada o największej powojennej organizacji konspiracyjnej działającej w Polsce po zakończeniu II wojny światowej. Zrzeszenie zostało powołane 2 września 1945 roku w Warszawie przez grupę oficerów Wojska Polskiego, między innymi Jana Rzepeckiego, Janusza Bokszczanina, Franciszka Niepokólczyckiego i Jana Szczurka-Cergowskiego. Z założenia miała to być organizacja cywilna: jej twórcom zależało na tym, by zaprzestać walki zbrojnej i - w obliczu komunizacji Polski - przenieść działania na płaszczyznę polityczną.

Wystawa od 20 października 2025 roku była prezentowana w Muzeum Armii Krajowej w Krakowie. Warszawska odsłona została wzbogacona o dodatkową salę z biogramami działaczy WiN i osób z tą organizacją współpracujących. Zwiedzający mogą zobaczyć kurtkę mundurową majora Hieronima Dekutowskiego ps. Zapora, przedmioty związane z Adamem Lazarowiczem ps. Klamra, szachy z chleba wykonane w więzieniu na Rakowieckiej w 1948 roku przez Józefa Rządzkiego ps. Boryna oraz haftowaną chusteczkę podarowaną Barbarze Sadowskiej ps. Robert przez współwięźniarki.

Autorami scenariusza wystawy są dr hab. Filip Musiał i dr Michał Wenklar z IPN w Krakowie, a kuratorem warszawskiej odsłony Tomasz Maniewski z Muzeum Żołnierzy Wyklętych i Więźniów Politycznych PRL. Wystawę można oglądać na Rakowieckiej do 31 grudnia 2026 roku.