Muzeum Wolnej Białorusi

Kurtka żołnierza, więzienna koszula, oryginalna karta do głosowania z 2020 roku, którą próbowano zniszczyć. Muzeum Wolnej Białorusi zbiera przedmioty, za którymi stoi konkretna osoba i konkretny dzień. Placówka otworzyła się w Warszawie 17 lipca 2022 roku, a w lipcu 2026 roku podawała, że jej kolekcja urosła o niemal 700 artefaktów. Wstęp jest wolny.

To muzeum najnowszej historii: protestów 2020 roku, represji, więzień i emigracji, a od września 2026 roku także Białorusinów walczących w Ukrainie. Jeżeli szukasz dawnej Białorusi, strojów ludowych i zamków, to nie jest ten adres. Jeżeli chcesz zrozumieć, co działo się za wschodnią granicą w ostatnich latach, zobaczysz to tu na przedmiotach, a nie na planszach.

Czego się spodziewać

Trzon zwiedzania to wystawa zbiorów „Punkt wejścia”. Muzeum zmienia jej układ: zimą 2026 roku była poświęcona więźniom politycznym („Punkt wejścia - 123”), w marcu kobietom („Punkt wejścia: sprawa kobiet”), a 8 września 2026 roku dołączyła część o Białorusinach i Białorusinkach walczących o wolność Białorusi i Ukrainy.

W tej najnowszej części są według opisu muzeum buty wojskowe żołnierza o pseudonimie „Respect”, który walczył pod Lisiczańskiem, fragment płytki z Bachmutu, hełm czołgisty, elementy drona, pocisk, fragment rakiety „Grad” i jeden z pierwszych szewronów Batalionu im. Kastusia Kalinowskiego. Obok wisi zdjęcie zrobione na kliszy w strefie działań wojennych.

Pozostała część kolekcji, opisana w katalogu na stronie muzeum, to rzeczy z więzień i protestów: więzienne koszule i spodnie więźniów politycznych, zestaw więzienny z grzałką, zegarkiem i kubkiem, opakowanie paczki dla więźnia politycznego, której administracja kolonii nie przyjęła, flaga mińskiego osiedla „Czkałowski”, osobista teczka Swiatłany Cichanouskiej ze zdjęciem jej męża. Do zbiorów trafiły też oryginalne karty do głosowania z wyborów prezydenckich w 2020 roku.

Galeria jest niewielka - muzeum podaje 100 m² powierzchni wystawowej - i służy także wystawom czasowym, koncertom i spotkaniom. Od 18 września do 4 października 2026 roku pokazuje projekt „hyperMother. Shared Breathing” w ramach Warsaw Gallery Weekend. W lipcu 2026 roku muzeum ogłosiło, że znalazło się na długiej liście kandydatów do nagrody European Museum of the Year Award 2027.

Wskazówki

• Wstęp na wystawę zbiorów jest wolny (stan na 8 września 2026 roku).
• W tygodniu muzeum otwiera dopiero o 16:00. Od wtorku do piątku jest czynne do 20:00, w sobotę i niedzielę od 12:00 do 20:00. To dobry adres na wieczór po pracy, a nie na przedpołudnie.
• Godziny pochodzą z komunikatu muzeum o wystawie „Punkt wejścia” z 8 września 2026 roku. Stałej strony z godzinami muzeum nie prowadzi, więc przy pierwszej wizycie sprawdź profile muzeum na Facebooku albo Instagramie lub zadzwoń: +48 888 617 137.
• Zwiedzanie z przewodnikiem, indywidualne i grupowe, wymaga wcześniejszego zapisu mailowo: freebelarusmuseum@gmail.com.
• Ta sama przestrzeń mieści wystawy czasowe, koncerty i spotkania. Przed wizytą zajrzyj do zakładki z zapowiedziami na stronie muzeum, żeby wiedzieć, co akurat pokazuje.
• Tematyka jest ciężka: represje, więzienia, wojna. To ekspozycja dla nastolatków i dorosłych, a nie propozycja na rodzinne popołudnie z małymi dziećmi.
• Można zacząć w domu. Na stronie muzeum jest wirtualna wycieczka po wystawie zbiorów i katalog eksponatów.
• Muzeum przyjmuje przedmioty. Jeżeli masz rzecz związaną z białoruskim protestem, więzieniem albo emigracją, muzeum prosi o kontakt.

Jak dojechać

Autobus: przystanki Foksal (około 200 metrów) i Muzeum Narodowe (około 150 metrów).

Tramwaj: przystanek Muzeum Narodowe, około 200 metrów.

Metro: stacja Nowy Świat-Uniwersytet na linii M2, około 500 metrów, czyli kilka minut spaceru.

Jesteś przy Foksal z zapasem czasu? Kilka minut pieszo stąd jest Muzeum Narodowe, a niedaleko także Centrum Pieniądza NBP.