Edward Dwurnik. Duma i wstyd

Retrospektywa malarstwa Edwarda Dwurnika skupiona na latach 70. i 80., pokazana przez dwa jego główne cykle: Sportowców i Robotników. MSN czyta te obrazy jako zapis awansu społecznego w Polsce i emocji, które mu towarzyszyły - dumy i wstydu. Towarzyszy jej osobna interwencja Patryka Różyckiego.

Muzeum Sztuki Nowoczesnej o wystawie:

Wystawa skupia się na twórczości artysty z lat 70. i 80. - prezentacji dwóch jego głównych cykli malarskich, zatytułowanych Sportowcy i Robotnicy . Punktem wyjścia do wystawy była chęć rekonstrukcji źródłowej postawy artystycznej Dwurnika ukształtowanej na przełomie lat 60. i 70.

Postawa ta charakteryzowała się odrzuceniem elitarności sztuki, związkami ze sztuką outsiderską oraz koncepcją malarstwa jako dokumentu życia społecznego. Dwurnik wierzył w realistyczne, współuczestniczące w życiu malarstwo i traktował je jako egalitarny język, który pomaga komunikować się z osobami sportretowanymi na obrazach. Wierzył w malarstwo, które pomaga wyrażać i budować wspólnotę. Oprócz wymiaru retrospektywy twórczości malarskiej Dwurnika, wystawa w Muzeum stanie się również punktem wyjścia do podjęcia tematu kluczowego dla polskiej tożsamości w ostatnim półwieczu, jakim było doświadczenie awansu społecznego i głębokich przemian klasowych.

Dwurnik jawi się jako artysta, który z właściwą sobie przenikliwością i ironią zgłębiał tożsamościowe, kulturowe i psychologiczne konsekwencje tego skoku, któremu również sam podlegał. Tym samym wystawa Edward Dwurnik. Duma i wstyd proponuje odczytanie twórczości artysty z perspektywy historii emocji społecznych w Polsce w drugiej połowie XX wieku. Zwłaszcza nieustannego ścierania się dwóch afektów organizujących doświadczenie przemiany klasowej struktury społecznej: dumy i wstydu. Emocje te wykraczają daleko poza sferę prywatnych przeżyć, regulują one bowiem przynależność, uznanie i miejsce w społecznej hierarchii, decydują one wręcz o poczuciu wartości lub bezwartościowości własnego istnienia i tożsamości. W malarstwie Dwurnika z lat 70., 80. i 90. obie te emocje stale powracają, obecne są w zdarzeniach, historiach i wizerunkach walczących o uznanie postaci. Bez rozpoznania tej emocjonalnej genealogii życia społecznego trudno zrozumieć źródła resentymentów i konfliktów, które kształtują współczesną polską wyobraźnię polityczną oraz stanowią źródła współczesnych populizmów. Wystawie Edwarda Dwurnika towarzyszy interwencja artystyczna Patryka Różyckiego Transformacja . Jest to wybór jego prac z lat 2021-2024. Cykl obrazów dotyczy dzieciństwa i dojrzewania artysty na wsi w ekonomicznym i społecznym wykluczeniu związanym z transformacją lat 90.

Czego się spodziewać

Trzon wystawy to malarstwo Dwurnika z lat 70. i 80., a w szczególności dwa cykle, na których zbudowana jest cała opowieść: Sportowcy i Robotnicy. Punktem wyjścia dla kuratorów była rekonstrukcja postawy artystycznej, którą Dwurnik ukształtował na przełomie lat 60. i 70.: odrzucenie elitarności sztuki, bliskość sztuki outsiderskiej i przekonanie, że malarstwo jest dokumentem życia społecznego. Dwurnik traktował realistyczne malarstwo jako język egalitarny, sposób porozumienia z ludźmi, których portretował, i narzędzie budowania wspólnoty.

Druga warstwa wystawy jest tematyczna. MSN proponuje odczytanie tych obrazów przez historię emocji społecznych w Polsce drugiej połowy XX wieku, a konkretnie przez ścieranie się dumy i wstydu - dwóch afektów, które organizowały doświadczenie awansu i przemiany klasowej. Dwurnik sam przez ten skok przeszedł i przyglądał się jego konsekwencjom z ironią. W jego pracach z lat 70., 80. i 90. obie emocje wracają w zdarzeniach, historiach i wizerunkach postaci walczących o uznanie.

Osobno zobaczysz interwencję artystyczną Patryka Różyckiego zatytułowaną Transformacja: wybór jego prac z lat 2021-2024. To cykl obrazów o dzieciństwie i dojrzewaniu na wsi, w wykluczeniu ekonomicznym i społecznym związanym z transformacją lat 90. Wystawa jest czynna od 31 lipca 2026 do 28 lutego 2027.

Bilety, godziny otwarcia i aktualne informacje znajdziesz na stronie MSN.

Profil muzeum: Muzeum Sztuki Nowoczesnej.