„Rowerem po drogach i bezdrożach Królestwa Polskiego” - wystawa na 140-lecie Warszawskiego Towarzystwa Cyklistów

„Rowerem po drogach i bezdrożach Królestwa Polskiego” to wystawa czasowa Muzeum Sportu i Turystyki w Warszawie na 140-lecie Warszawskiego Towarzystwa Cyklistów (WTC). Muzeum pokazuje na niej XIX-wieczne siodełka członków towarzystwa, karbidowe lampki rowerowe, tablicę z budynku WTC na Dynasach i wyposażenie kuriera wojskowego z czasów Bitwy Warszawskiej. Wystawa trwa od 14 października 2026; daty zakończenia muzeum nie podaje.

Muzeum Sportu i Turystyki w Warszawie o wystawie:

W środę 14.10.2026 r. o godzinie 16.30 otwieramy nową wystawę czasową związaną ze 140-leciem WTC pt. „Rowerem po drogach i bezdrożach Królestwa Polskiego”.

Na ekspozycji zaprezentujemy:

• Siodełka członków Warszawskiego Towarzystwa Cyklistów, druga połowa XIX w.
• Siodełka członków Warszawskiego Towarzystwa Cyklistów, druga połowa XIX w.
• Asamblaż z siodełkami i elementem ramy rowerowej
• Rowerowe lampki karbidowe, druga połowa XIX w.
• Tablicę z budynku Warszawskiego Towarzystwa Cyklistów na Dynasach, druga połowa XIX w.
• Elementy wyposażenia kuriera wojskowego z Warszawskiego Towarzystwa Cyklistów, z okresu Bitwy Warszawskiej 1920 r.

Serdecznie zapraszamy!

Czego się spodziewać

Lista muzeum ma sześć pozycji, ale dwie pierwsze są identyczne: siodełka członków WTC z drugiej połowy XIX wieku. W praktyce chodzi o pięć rodzajów obiektów: siodełka, asamblaż z siodełek i elementu ramy, karbidowe lampki rowerowe, tablica z budynku towarzystwa na Dynasach oraz elementy wyposażenia kuriera wojskowego WTC z 1920 roku. Całego roweru lista nie wymienia.

Poza tą listą muzeum nie podaje liczby obiektów, nazwisk kuratorów ani miejsca wystawy w budynku. Na stronie dla mediów nie opublikowało też materiałów prasowych o wystawie.

Według zapowiedzi muzeum otwarciu wystawy miała towarzyszyć promocja książki dr Anny Śmiechowicz z Uniwersytetu Łódzkiego „Warszawskie Towarzystwo Cyklistów w obiektywie Stanisława Bogackiego”. Na zakończenie tego popołudnia spod siedziby muzeum miała wyruszyć rowerem do Paryża Karolina Kocięcka, która zamierza pokonać trasę swojej imienniczki sprzed 126 lat. Muzeum objęło wyprawę patronatem i zapowiada relacje z kolejnych kilometrów.

Pod tym samym tytułem muzeum pokazywało już wystawę objazdową. Według zapowiedzi Domu Chemika w Puławach z 2023 roku składała się z 16 plansz. Plansze prowadziły śladem pamiętnika z 15-dniowej wycieczki rowerowej, którą w 1897 roku odbyli dwaj członkowie WTC: niespełna 14-letni Stanisław Fertner i jego ojciec Antoni; pamiętnik pisał syn, a trasa prowadziła m.in. przez Grójec, Kielce, Sandomierz, Lublin i Puławy. Czy obecna wystawa sięga po ten pamiętnik, muzeum nie pisze.

Kontekst

Warszawskie Towarzystwo Cyklistów założono w 1886 roku z inicjatywy Edwarda Chrapowickiego, by upowszechniać kolarstwo. W pierwszych latach było organizacją elitarną: według culture.pl kandydat musiał znać dwóch członków, którzy poręczyliby za niego słowem honoru. Honorowym członkiem został w 1894 roku Bolesław Prus, a trzy lata później do towarzystwa wstąpił Henryk Sienkiewicz.

Od 1891 roku WTC dzierżawiło teren na Dynasach przy ul. Oboźnej, na warszawskim Powiślu przy skarpie wiślanej. W 1892 roku stanęła tam siedziba towarzystwa według projektu Stefana Szyllera, a poniżej skarpy urządzono tor kolarski. Obiekty rozebrano w 1937 roku, po wypowiedzeniu dzierżawy. Tablica z budynku towarzystwa na Dynasach jest jednym z obiektów wystawy.

W sierpniu 1920 roku, w czasie Bitwy Warszawskiej, towarzystwo wystawiło pluton łącznikowy liczący około sześćdziesięciu kolarzy. Według Wikipedii dostarczyli oni na front około czterystu rozkazów. Z tego okresu pochodzą elementy wyposażenia kuriera wojskowego WTC pokazywane na wystawie.

Najbardziej znaną polską cyklistką tamtej epoki była według culture.pl Karolina Kocięcka. We wrześniu 1900 roku wyruszyła z warszawskich Bielan do Paryża i według muzeum dotarła tam po 14 dniach. To nie pierwsza wystawa muzeum o dawnych cyklistach: w 2025 roku pokazało wystawę „Dawni Cykliści na Turystycznej Trasie” i wydało wspólnie z Polskim Towarzystwem Historycznym książkę Anny Śmiechowicz o Kocięckiej. W 2026 roku przypomniało też na wystawie „Pierwszy król peletonu” Stanisława Królaka.

Bilet i czas

• Gdzie: w Centrum Olimpijskim przy ul. Wybrzeże Gdyńskie 4, wejściem głównym od strony Wybrzeża Gdyńskiego. Muzeum nie podaje, w której części budynku jest ta wystawa. Kasa mieści się na kondygnacji -1, ekspozycja stała na kondygnacji 2, a na każdą kondygnację można wjechać windą. Dojazd opisuje profil muzeum.
• Bilet: osobnego biletu na tę wystawę cennik nie wymienia. Regulamin wymaga przed wejściem na wystawę stałą i ekspozycje czasowe biletu wstępu do muzeum według cennika: bilet normalny 35 zł, ulgowy 25 zł.
• Dzień bez opłaty: wstęp wolny w soboty. Regulamin rozciąga tę zasadę także na ekspozycje czasowe i wyłącza z niej tylko wystawy, których organizatorem nie jest muzeum, a tę wystawę otwierało samo muzeum.
• Kiedy: muzeum jest nieczynne w poniedziałki oraz w święta wymienione na stronie godzin otwarcia. Wystawy czasowe są czynne w tych samych godzinach co wystawa stała: wt, czw-pt: 9:00-17:00, śr: 9:00-20:00, sb-nd: 10:00-17:00, pn: nieczynne.
• Ile czasu: muzeum nie podaje. Lista obejmuje pięć rodzajów obiektów, więc sama wystawa to krótki przystanek - według szacunku redakcji raczej kilkanaście minut niż godzina. Długość całej wizyty wyznaczy ekspozycja stała, z około 1000 m² i ponad 3000 eksponatów.
• Bagaż i zdjęcia: na wystawy nie wolno wnosić dużych toreb, plecaków, jedzenia ani napojów. Regulamin wymienia też zakaz fotografowania z lampą błyskową.
• Dzieci: muzeum nie stawia dolnej granicy wieku, a osoby niepełnoletnie wchodzą tylko pod opieką rodzica lub opiekuna.
• Dostępność: przy wejściu jest pochylnia dla wózków, korytarze i drzwi są szerokie i bez progów, a przed budynkiem jest jedno miejsce parkingowe dla osób z niepełnosprawnościami. Na ekspozycji stoją kanapy do odpoczynku.
• Dla kogo: dla osób zainteresowanych historią kolarstwa i dawną Warszawą, które i tak wybierają się na wystawę stałą. Ta wystawa jest dodatkiem do wizyty na wystawie stałej, w tym samym bilecie.
• Kto może odpuścić: ten, kto chce zobaczyć dawne rowery. Lista muzeum wymienia siodełka, lampki i element ramy, ale ani jednego całego roweru. Warszawskie rowery konstrukcji Wahrena, Zawadzkiego i Kamińskiego, z kolekcji Muzeum Sportu i Turystyki i ze zbiorów prywatnych, pokazuje wystawa „Bez trzymanki” w Muzeum Woli.

Zobacz też

• Muzeum Sportu i Turystyki - wystawa stała - „Dzieje sportu polskiego i olimpizmu”: ponad 40 dyscyplin, wśród nich kolarstwo, a wśród sylwetek sportowców m.in. Stanisław Królak i Ryszard Szurkowski.
• Od kolarzy do piłkarzy - magiczny Montreal ’76 - wcześniejsza wystawa czasowa muzeum z 2026 roku, o igrzyskach w Montrealu w 1976 roku i osiągnięciach polskiej reprezentacji. Muzeum przeniosło jej opis do archiwum 2026 i nie wymienia jej już wśród wystaw czasowych.
• Bez trzymanki. Jak rower zmienia Warszawę - wystawa w Muzeum Woli o rowerze w Warszawie od założenia WTC w 1886 roku do dziś, z odznakami towarzystwa, zdjęciami Karoliny Kocięckiej i dawnymi warszawskimi rowerami. Dla tych, którym na wystawie w Muzeum Sportu zabraknie całych rowerów.

Profil muzeum: Muzeum Sportu i Turystyki w Warszawie.