Od kolarzy do piłkarzy - magiczny Montreal ’76

W 2026 roku mija 50 lat od Igrzysk XXI Olimpiady w Montrealu, które zapisały się jako jeden z najwspanialszych rozdziałów w historii polskiego sportu i olimpizmu. Polscy sportowcy wywalczyli na nich 26 medali - 7 złotych, 6 srebrnych i 13 brązowych - zajmując najlepsze w historii, szóste miejsce w klasyfikacji medalowej. Z okazji tego jubileuszu Muzeum Sportu i Turystyki w Warszawie przygotowało wystawę przypominającą te wydarzenia sprzed pół wieku, ze szczególnym uwzględnieniem osiągnięć reprezentacji Polski i bohaterów tamtych dni.

Na ekspozycji zaprezentowane zostały fotografie, archiwalne dokumenty, pamiątki oraz wyjątkowe eksponaty. Pozwalały one zwiedzającym poczuć atmosferę montrealskich igrzysk i przypominały historie sportowców, którzy dostarczyli Polakom powodów do dumy. Muzeum przybliżało drużynę siatkarzy oraz sylwetki między innymi Ireny Szewińskiej, Jacka Wszoły, Tadeusza Ślusarskiego, Janusza Pyciaka-Peciaka, Jerzego Rybickiego i Kazimierza Lipienia, których triumfy sprawiły, że w Montrealu aż siedmiokrotnie rozbrzmiał Mazurek Dąbrowskiego.

Wystawę można było oglądać od 31 lipca 2026 roku w Muzeum Sportu i Turystyki w Warszawie, w przestrzeni ekspozycji stałej na II piętrze. Muzeum nie podało daty jej zakończenia. Między 13 a 15 października 2026 roku przeniosło ją z listy wystaw czasowych do archiwum wystaw z 2026 roku. Datę 14 października 2026 w nagłówku strony przyjęła redakcja serwisu; nie jest to data muzeum.

Czego się spodziewać

Muzeum pokazywało Montreal ’76 w przestrzeni ekspozycji stałej na II piętrze. Na miejscu były fotografie, dokumenty archiwalne i pamiątki, a w centrum uwagi między innymi złota drużyna siatkarzy oraz mistrzowie olimpijscy: Irena Szewińska, Jacek Wszoła, Tadeusz Ślusarski, Janusz Pyciak-Peciak, Jerzy Rybicki i Kazimierz Lipień.

Muzeum nie podało liczby obiektów ani nazwisk kuratorów i nie opublikowało materiałów prasowych o wystawie, więc nie wiadomo, jak duża była ta część ekspozycji.

Kontekst

Igrzyska XXI Olimpiady trwały w Montrealu od 17 lipca do 1 sierpnia 1976 roku. Polska wysłała 207 zawodników w 18 dyscyplinach i zajęła szóste miejsce w klasyfikacji medalowej, najwyższe w swojej historii. Tytuł wystawy dobrze pasuje do kalendarza medali: pierwszy, srebrny, zdobyli już 18 lipca kolarze w drużynowej jeździe na czas (Ryszard Szurkowski, Stanisław Szozda, Tadeusz Mytnik, Mieczysław Nowicki), a jeden z ostatnich, także srebrny, piłkarze w finale turnieju 31 lipca. Po drodze Irena Szewińska wygrała bieg na 400 m z rekordem świata (49,29 s), a siatkarze prowadzeni przez Huberta Wagnera sięgnęli po złoto, wygrywając finał 3:2.

Aktualizacje

• 2026-10-17 - wystawa zakończona. Muzeum przeniosło ją między 13 a 15 października 2026 roku z listy wystaw czasowych do archiwum wystaw z 2026 roku; na liście wystaw czasowych została tylko „Rowerem po drogach i bezdrożach Królestwa Polskiego”. Dnia zamknięcia muzeum nie podało: strona wystawy w archiwum nadal mówi wyłącznie, że wystawę można oglądać od 31 lipca 2026 roku (ekspozycja stała, II piętro). Datę 14 października 2026 przyjęła więc redakcja serwisu, nie jest to data muzeum (źródło: lista wystaw czasowych, archiwum 2026, strona wystawy w archiwum).

Zobacz też

• Muzeum Sportu i Turystyki - wystawa stała - trasa na II piętrze, z oryginalnymi medalami olimpijskimi i kajakiem Karola Wojtyły; w jej przestrzeni pokazywano wystawę o Montrealu.

Po wystawie

Aktualna wystawa czasowa Muzeum Sportu i Turystyki:

• Rowerem po drogach i bezdrożach Królestwa Polskiego - od 14 października 2026, daty końca muzeum nie podało. To wystawa na 140-lecie Warszawskiego Towarzystwa Cyklistów: muzeum pokazuje XIX-wieczne siodełka członków towarzystwa, karbidowe lampki rowerowe, tablicę z budynku towarzystwa na Dynasach i wyposażenie kuriera wojskowego z czasów Bitwy Warszawskiej 1920 roku.

Przedmioty o Montrealu muzeum pokazywało w przestrzeni wystawy stałej „Dzieje sportu polskiego i olimpizmu” na II piętrze. Według muzeum ukazuje ona dzieje sportu od antycznej Grecji przez narodziny nowożytnych igrzysk olimpijskich do współczesności: na około 1000 m² ponad 3000 eksponatów i prawie 600 zdjęć, w tym oryginalne medale olimpijskie i kajak Karola Wojtyły. Wśród sylwetek sportowców są Irena Szewińska i Ryszard Szurkowski, medaliści z Montrealu (opis ekspozycji).

Inna aktualna wystawa w Warszawie o pokrewnym temacie:

• Bez trzymanki. Jak rower zmienia Warszawę - w Muzeum Woli do 2 lipca 2027; ponad półtora wieku roweru w Warszawie, pokazanego jako środek transportu, technologia i zjawisko społeczne, a cyklizm jako zjawisko zarówno historyczne, jak i współczesne.

Profil muzeum: Muzeum Sportu i Turystyki w Warszawie.