Muzeum Rzeźby im. Xawerego Dunikowskiego w Królikarni

Czego się spodziewać

Królikarnia to palladiański pałacyk na wzgórzu nad skarpą wiślaną, otoczony angielskim parkiem krajobrazowym pełnym rzeźb. Jeśli Łazienki są królewskim parkiem z tłumami, to Królikarnia jest ich cichszym, bardziej intymnym kuzynem — mniej znana, mniej odwiedzana i dlatego właśnie warta odkrycia.

Pałac jest malutki — kilka sal wystawowych, nie spodziewaj się całodziennej wyprawy. Ale to te kilka sal mieści największą kolekcję rzeźby w Polsce: od XV wieku do współczesności, z czterema głównymi zbiorami. Serce muzeum to kolekcja Xawerego Dunikowskiego — ponad 500 rzeźb, 108 obrazów i setki rysunków najważniejszego polskiego rzeźbiarza XX wieku. Człowiek, który przeżył obóz w Auschwitz (numer więźnia 774) i po wyzwoleniu wrócił do tworzenia — jego cykl obrazów z Auschwitz jest jednym z najbardziej wstrząsających świadectw obozowych w sztuce.

Ale prawdziwym hitem jest Park Rzeźby — plenerowa galeria otwarta od świtu do zmierzchu, cały rok, za darmo. Rzeźby stoją na niskich cokołach lub bezpośrednio na trawie, wiele z nich można dotykać — świetne dla dzieci i osób niewidomych. Spacer między dziełami wśród starych drzew na skarpie to jedno z najlepszych bezpłatnych doświadczeń kulturalnych w Warszawie.

Wskazówki

• Park Rzeźby jest bezpłatny. Od świtu do zmierzchu, codziennie. Nawet jeśli nie planujesz wchodzić do pałacu, park sam w sobie jest wart wizyty.
• Piątek po 17:00 — 50% zniżki na bilety do pałacu, do 20:00. Najlepszy moment na wizytę.
• Brak windy i podjazdów. Pałac to zabytkowy budynek — wejście wymaga pokonania kilkunastu stopni, we wnętrzu są schody między piętrami. Osoby na wózkach mogą zwiedzać Park Rzeźby (górny taras), ale pałac jest niedostępny.
• Wózki dziecięce — zostaw przed wejściem. Do pałacu nie wjedziesz z wózkiem. W parku — tak, choć nawierzchnia jest miejscami nierówna.
• Kawiarnia i księgarnia w pałacu — księgarnia ma angielskojęzyczne albumy o sztuce. Kawa z widokiem na park to dobry początek lub zakończenie wizyty.
• Magazyny studyjne — muzeum oferuje oprowadzania po zapleczu z rzeźbą XX i XXI wieku. Terminy na stronie — trzeba zarezerwować wcześniej.
• Najlepsza pora: wiosna/lato. Zimą część rzeźb w parku jest zabezpieczona przed mrozem i park traci urok.

Jak dojechać

Tramwajem: Przystanek Królikarnia — linie 4, 10, 14, 18, 31, 35. Około 50 metrów od wejścia do parku. Uwaga na linię 18: ma dwa przystanki „Królikarnia" — z centrum wysiadaj na pierwszym.

Autobusem: Linie 210, 218, N37 — przystanek Królikarnia.

Metro: Stacja Wierzbno (M1) — około 800 metrów na południe ulicą Puławską, 10 minut spaceru.

Rowerem: Dobre połączenia rowerowe wzdłuż Puławskiej. Stacje Veturilo w pobliżu.

Samochodem: Parking uliczny wzdłuż Puławskiej i Woronicza. Miejsca dla osób z niepełnosprawnościami przy wejściu. Ograniczona dostępność — komunikacja publiczna rekomendowana.

Od przystanku do pałacu: 5-10 minut pieszo przez park (szerokie ścieżki asfaltowe, miejscami nierówne). Pałac stoi na wzgórzu.

Muzea w pobliżu

Historia

Nazwa „Królikarnia" pochodzi od królikarni — hodowli królików, którą urządził tu król August II Mocny w XVIII wieku. W 1778 roku posiadłość nabył Charles Thomatis, hrabia de Valery — przedsiębiorca teatralny i szambelan króla Stanisława Augusta Poniatowskiego. Thomatis miał kolorową reputację — źródła historyczne opisują organizowane przez niego zabawy dla króla raczej dyplomatycznie.

Pałac zbudowano w latach 1782-1786 według projektu Domenica Merliniego, królewskiego architekta (tego samego, który projektował elementy Łazienek Królewskich). Wzorem była Villa Rotonda Andrei Palladia pod Vicenzą — stąd kompaktowa, symetryczna forma z centralną rotundą.

Przez XIX wiek pałac przechodził z rąk do rąk: Radziwiłłowie, Pusłowscy. W 1879 roku pożar częściowo zniszczył budynek — odbudował go architekt Józef Huss, co było pionierskim osiągnięciem w polskiej konserwacji zabytków. W 1939 roku pałac został uszkodzony niemieckim bombardowaniem, a w 1944-45 całkowicie zniszczony.

Decyzja o odbudowie zapadła w 1948 roku — pałac miał pomieścić kolekcję rzeźb Xawerego Dunikowskiego, który przekazał państwu 151 rzeźb, 20 obrazów i 25 rysunków. Przez kilka lat Królikarnia była jego pracownią i mieszkaniem. Po śmierci Dunikowskiego w 1964 roku, muzeum otwarto w 1965 roku jako oddział Muzeum Narodowego w Warszawie.