Poza szlakiem. Rowerowe podróże Marii i Piotra

Wystawa w Muzeum Marii Skłodowskiej-Curie opowiada o Marii i Piotrze Curie od strony prywatnej, a nie laboratoryjnej. Punktem wyjścia jest fotografia pary z prezentem ślubnym - dwoma rowerami. Stąd rzecz idzie w dwie strony: ku ich wspólnym wyprawom po łąkach i lasach oraz ku roli roweru w emancypacji kobiet na przełomie wieków.

muzeum-marii-curie o wystawie:

Wystawa ‚Poza szlakiem. Rowerowe podróże Marii i Piotra’ w Muzeum Marii Skłodowskiej-Curie w Warszawie zaprasza do spojrzenia na życie słynnych noblistów z innej perspektywy. Punktem wyjścia dla tej opowieści jest niezwykła fotografia, na której Maria Skłodowska-Curie i Piotr Curie pozują z prezentem ślubnym - dwoma rowerami. Ten obraz staje się pięknym symbolem ich relacji, która była oparta na wolności i wspólnym przekraczaniu granic. Chociaż historia tej pary jest najczęściej opowiadana przez pryzmat ich przełomowej pracy naukowej, ekspozycja kieruje uwagę zwiedzających ku ich życiu prywatnemu. Przybliża wspólną fascynację naturą oraz zamiłowanie do swobodnej włóczęgi po łąkach i lasach, ukazując ich jako ludzi ceniących bliskość, miłość i odwagę w wyborze własnej drogi życiowej.

Ekspozycja ‚Poza szlakiem’ osadza historię Marii i Piotra Curie w szerszym kontekście społecznym przełomu wieków. Rower jest tu ukazany nie tylko jako środek transportu, ale przede wszystkim jako narzędzie emancypacji kobiet i jeden z kluczowych symboli cichej rewolucji nowoczesności. W latach 90. XIX wieku upowszechnienie roweru otworzyło przed kobietami zupełnie nowe możliwości. Zyskały one większą swobodę przemieszczania się, co pozwoliło im na szerszą obecność w przestrzeni publicznej. Towarzysząca temu zjawisku moda rowerowa, która była znacznie bardziej funkcjonalna i mniej krępująca niż ówczesne stroje, stała się wyraźnym manifestem zmieniającej się roli kobiet w społeczeństwie.

Na wystawie prezentowane są różnorodne eksponaty, które pomagają zwiedzającym przenieść się w świat Marii i Piotra. Wśród nich znajduje się słynna rowerowa sesja fotograficzna małżeństwa, a także ich fotografia ślubna. Można również zobaczyć przedstawienia domu i ogrodu w Sceaux, gdzie odbyło się przyjęcie weselne noblistów. Dla miłośników techniki i historii roweru przygotowano rower szosowo-torowy z około 1910 roku. Uzupełnieniem jest rekonstrukcja damskiego stroju rowerowego z początku XX wieku, która ilustruje wspomnianą rewolucję w modzie i obyczajach.

Integralną i wyjątkową częścią ekspozycji jest animacja rysunkowa zatytułowana ‚Poza szlakiem’. Jest to dzieło Zofii Brzezińskiej, studentki Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie. Ta nastrojowa opowieść wizualna o rowerowej podróży małżeństwa Curie została zbudowana z okruchów wspomnień, które przetrwały do naszych czasów, a także z tego, czego możemy się jedynie domyślać na podstawie dostępnych źródeł. Animacja dodaje wystawie osobistego i refleksyjnego wymiaru, pozwalając na głębsze zanurzenie się w intymny świat Marii i Piotra.

Czego się spodziewać

Zobaczysz przede wszystkim materiał fotograficzny: słynną rowerową sesję zdjęciową małżeństwa i ich fotografię ślubną, a także przedstawienia domu i ogrodu w Sceaux, gdzie odbyło się przyjęcie weselne. To zestaw, który pokazuje Marię i Piotra jako ludzi ceniących bliskość i swobodę wyboru własnej drogi, a nie wyłącznie jako noblistów z podręcznika.

Drugi wątek jest społeczny. Rower pojawia się tu jako narzędzie emancypacji kobiet i symbol cichej rewolucji nowoczesności. W latach 90. XIX wieku jego upowszechnienie dało kobietom większą swobodę przemieszczania się i szerszą obecność w przestrzeni publicznej. Ten wątek ma swoje przedmiotowe zakotwiczenie: rower szosowo-torowy z około 1910 roku dla zainteresowanych historią techniki oraz rekonstrukcja damskiego stroju rowerowego z początku XX wieku, znacznie bardziej funkcjonalnego i mniej krępującego niż ówczesna moda.

Osobna część ekspozycji to animacja rysunkowa „Poza szlakiem” autorstwa Zofii Brzezińskiej, studentki warszawskiej Akademii Sztuk Pięknych. Nastrojowa opowieść wizualna o rowerowej podróży Curie została złożona z okruchów zachowanych wspomnień i z tego, czego można się jedynie domyślać na podstawie źródeł. Warto zarezerwować na nią chwilę - to ona nadaje wystawie osobisty, refleksyjny ton. Wystawa czynna od 21 kwietnia do 29 listopada 2026.