Muzeum Literatury im. Adama Mickiewicza

Czego się spodziewać

Muzeum Literatury mieści się w sześciu zrekonstruowanych kamienicach z XV wieku na Rynku Starego Miasta – Kamienica Balcerowska i Orlemusowska plus cztery od strony ul. Brzozowej. Z zewnątrz wygląda jak kolejna starówkowa fasada. W środku kryje jedną z najważniejszych kolekcji literackich w Polsce – i kilka skarbów, o których nie wie nawet większość warszawiaków.

Wystawa stała “Adam Mickiewicz 1798-1855” to ponad 600 eksponatów w sześciu chronologicznych sekcjach. Są tu rzeczy, od których literaturoznawcom robi się słabo: jedyny zachowany rękopis “Grażyny”, strony autografu “Pana Tadeusza”, korespondencja i meble z paryskiego gabinetu Mickiewicza. To nie jest muzeum-makieta – to prawdziwe przedmioty z rąk poety.

Ale Mickiewicz to dopiero początek. Muzeum posiada największą na świecie kolekcję plastyki Brunona Schulza – łącznie z jego jedynym zachowanym obrazem olejnym. Jest biblioteka osobista Juliana Tuwima licząca 7500 woluminów. Jest jedyny zachowany film z Witkacym (cyfrowo zrestaurowany w 2015). I jest około 4000 nagrań dźwiękowych polskich pisarzy – głosy, które nie istnieją nigdzie indziej.

Na parterze Kamienicy Balcerowskiej, bezpłatnie i bez biletu, zobaczysz gotyckie malowidła ścienne – Veraikon z aniołami i świętymi (ok. 1450) oraz Pokłon Trzech Króli (ok. 1515). To jedne z najrzadszych średniowiecznych malowideł świeckich na Mazowszu. Łatwo je przeoczyć – nie przegap.

Na zwiedzanie potrzeba 60-90 minut. Muzeum jest kameralne i ciche – nie spodziewaj się tłumów ani multimediów. To miejsce dla ludzi, którzy lubią stać przed kartką zapisaną ręką poety i czuć, że czas się zatrzymał.

Wskazówki

• Bezpłatna środa i niedziela – wstęp wolny. Środa jest cichsza, niedzielą dzielisz muzeum z rodzinami na Starówce.
• Czwartek do 20:00 – jedyny dzień z wydłużonymi godzinami (wejście od 12:00). Dobra opcja na wizytę po pracy.
• Zacznij od gotyckich malowideł na parterze – są bezpłatne i nie wymagają biletu. Łatwo o nich zapomnieć, bo nie są spektakularnie wyeksponowane, ale to XV-wieczne oryginały.
• Wystawa stała ma własne godziny – inne niż muzeum: śr 11:00-16:00, czw 16:00-20:00, pt 11:00-16:00, sb-nd 11:00-18:00, pn-wt nieczynna. Sprawdź przed wizytą, jeśli zależy ci głównie na Mickiewiczu.
• Opisy głównie po polsku – muzeum nie jest mocno przystosowane dla anglojęzycznych gości. Jeśli nie mówisz po polsku, weź kogoś kto przetłumaczy kontekst albo przygotuj się na wizualne zwiedzanie.
• Brak windy, brak dostępności dla wózków – budynek to XVI-wieczne kamienice z wąskimi schodami. Osoby z ograniczoną mobilnością mogą mieć trudności.
• Bilety promocyjne za 1 zł – w pierwszy i ostatni piątek-niedzielę wystaw. Warto śledzić kalendarz na stronie muzeum.
• Warsztaty dostępne za 20 zł/os, lekcje muzealne 70 zł/grupa – kontakt przez stronę.

Jak dojechać

Rynek Starego Miasta to strefa piesza – ostatni odcinek zawsze na piechotę. Muzeum jest po zachodniej stronie Rynku, pod numerem 20.

Metro: Stacja Ratusz Arsenał (M1, niebieska linia), ok. 15 minut spaceru na północ przez ul. Długą i plac Zamkowy.

Tramwaj: Przystanek “Stare Miasto” na al. Solidarności – linie 4, 13, 23, 26. Ok. 6 minut spaceru przez Barbakan.

Autobus: Przystanki Kapitulna lub Boleść – ok. 6 minut spaceru.

Pieszo z placu Zamkowego: 4-5 minut na północ przez ul. Świętojańską – wchodzisz na Rynek i masz muzeum po lewej.

Parking: Najbliższy parking podziemny pod placem Krasińskich.

Muzea w pobliżu

Historia

Muzeum powstało w 1950 roku z inicjatywy bibliografa Aleksandra Semkowicza – początkowo jako Muzeum Adama Mickiewicza i Juliusza Słowackiego. Obecną nazwę, Muzeum Literatury im. Adama Mickiewicza, nosi od 1971 roku.

Przez ponad siedem dekad muzeum zgromadziło jedną z najważniejszych kolekcji literackich w Europie Środkowej. Oprócz zbiorów mickiewiczowskich, które stanowią trzon wystawy stałej, muzeum posiada zbiory dotyczące kilkudziesięciu polskich pisarzy – od romantyków po współczesnych. Szczególną wartość mają zbiory plastyczne Brunona Schulza (największe na świecie), archiwum Juliana Tuwima z jego prywatną biblioteką i fonoteka z około 4000 nagraniami głosów polskich literatów.

Budynek sam w sobie jest świadectwem historii – sześć kamienic z XV wieku na Rynku Starego Miasta, zniszczonych podczas II wojny światowej i pieczołowicie odbudowanych. Gotyckie malowidła na parterze przetrwały jako jedne z nielicznych średniowiecznych dekoracji świeckich na Mazowszu.