Muzeum Farmacji im. mgr Antoniny Leśniewskiej

Czego się spodziewać

Muzeum Farmacji to jedno z tych miejsc w Warszawie, które wynagradzają za odwagę zejścia z utartego szlaku turystycznego. Schowane na parterze kamienicy przy ul. Piwnej 31/33 — dosłownie kilkadziesiąt metrów od Rynku Starego Miasta — mieści się w budynku, w którym niegdyś mieszkał sam Tylman z Gameren. Od 2002 roku jest oddziałem Muzeum Warszawy, a w 2019 roku otrzymało nominację do prestiżowej Nagrody dla Europejskiego Muzeum Roku (EMYA). Jak na trzy niewielkie sale — to sporo.

Wystawa stała „Res pharmaceuticae" ujawnia sekrety wytwarzania leków, trucizn i narkotyków. Brzmi sensacyjnie, ale podejście jest raczej naukowe niż tabloidowe. W pierwszej sali zobaczysz zrekonstruowane wnętrze międzywojennej apteki z Wołomina — z oryginalną kasą fiskalną, wagą apteczną i recepturą (blatem do sporządzania leków). Meble apteczne z przełomu XVIII i XIX wieku robią wrażenie samą jakością rzemiosła.

Druga sala to królestwo pojemników — porcelanowe, szklane i kryształowe naczynia apteczne we wszystkich możliwych kształtach i kolorach, ustawione na półkach według przeznaczenia terapeutycznego. Highlight: pojemniki z uranowego szkła, które po zgaszeniu światła świecą na zielono. Trzecia sala zaskakuje kolekcją japońskich zestawów podróżnych aptekarzy tradycji Kampo — z surowcami tak egzotycznymi jak jedwabniki, cykady i koniki morskie.

Całe muzeum przejdziesz w około godzinę. Zbiory liczą ponad 2500 eksponatów i 2600 publikacji w bibliotece. To muzeum-klejnot — kompaktowe, ale treściwe.

Wskazówki

• Czwartek = wstęp wolny. Muzeum nie jest popularne wśród turystów, więc nawet w darmowy dzień raczej nie spotkasz tłumów.
• Opisy eksponatów po polsku i angielsku. Audioprzewodnik niedostępny — ale przy tej wielkości ekspozycji nie jest potrzebny.
• Bilet rodzinny (24 PLN) obejmuje do 2 dorosłych i 1-6 dzieci. Niezłe jak na muzeum w centrum Starego Miasta.
• Ostatnie wejście 30 minut przed zamknięciem.
• Muzeum jest przyjazne sensorycznie — brak jaskrawego oświetlenia i głośnych dźwięków. Dobre miejsce, jeśli męczą cię zatłoczone ekspozycje.
• Wózek inwalidzki: wejście przez rampę instalowaną na życzenie. Wózek dziecięcy raczej zostawisz przed drzwiami — wnętrza są kameralne.

Jak dojechać

Tramwaje: Przystanek Stare Miasto — linie 13, 20, 23, 26. Krótki spacer ulicą Piwną wprost do muzeum.

Autobusy: Przystanek pl. Zamkowy — linie 125, 170, 190, 307, 512. Stąd 3-4 minuty pieszo w głąb Starego Miasta.

Metro: Stacja Ratusz Arsenał (linia M1) — ok. 10-12 minut spacerem przez Podwale i Piwną. Metro nie dojeżdża bezpośrednio na Starówkę, ale to wciąż najszybsza opcja, jeśli jedziesz z daleka.

Pieszo: Jeśli jesteś na Starym Mieście — a pewnie jesteś — to 2 minuty od Rynku. Ul. Piwna biegnie równolegle do Świętojańskiej, odchodzi od strony Zamku Królewskiego.

Muzea w pobliżu

Historia

Muzeum powstało 26 stycznia 1985 roku z inicjatywy Kazimierza Radeckiego, prezesa warszawskiego oddziału Polskiego Towarzystwa Farmaceutycznego, przy wsparciu przedsiębiorstwa zaopatrzenia aptek „CEFARM". Droga do obecnej siedziby była kręta — muzeum zaczynało na Marszałkowskiej 72 (1985), przeniosło się na Skierniewicką 16/20 (1996), by w kwietniu 2006 roku osiąść na ul. Piwnej w sercu Starego Miasta.

Patronka muzeum — mgr Antonina Leśniewska (1866-1937) — to postać wyjątkowa w historii polskiej farmacji. Była pierwszą Polką, która uzyskała tytuł magistra farmacji, a w 1933 roku otworzyła na Marszałkowskiej 72 aptekę zatrudniającą wyłącznie kobiety — pierwszą taką placówkę na świecie. To nie tylko ciekawostka historyczna — to był akt emancypacyjny w branży, która przez wieki była wyłącznie męska.

Od 2002 roku muzeum działa jako oddział Muzeum Warszawy. Kolekcja obejmuje oryginalne wyposażenie apteczne z okresu międzywojennego, meble z XVII-XIX wieku, instrumenty chirurgiczne, ginekologiczne i dentystyczne, a także zabytkowy zegar apteczny z 1910 roku. W 2011 roku zbiory wzbogaciły się o komplet XVIII-XIX-wiecznych mebli aptecznych. Nominacja do Europejskiej Nagrody Muzealnej Roku (EMYA) w 2019 potwierdziła, że nawet niewielkie muzeum może grać w pierwszej lidze.