Państwowe Muzeum Archeologiczne

Czego się spodziewać

Państwowe Muzeum Archeologiczne (PMA) to jedno z najstarszych tego typu muzeów w Polsce — działa od 1928 roku, a od 1958 siedzibą jest zabytkowy Arsenał Królewski przy ul. Długiej 52. Po siedmiu latach gruntownej modernizacji (2018-2026) muzeum otworzyło się ponownie 2 marca 2026 z podwojoną przestrzenią wystawienniczą i całkowicie odnowionymi skrzydłami północnym i wschodnim.

Kolekcja PMA obejmuje pradzieje ziem polskich od paleolitu po wczesną nowoczesność — to ponad 95% materiałów z własnych badań terenowych, co czyni ją jednym z najbardziej autentycznych zbiorów archeologicznych w kraju. Muzeum prowadzi 13 oddziałów, w tym Gabinet Numizmatyczny i Pracownię Antropologiczną, a od 1929 roku wydaje ceniony periodyk „Wiadomości Archeologiczne".

Docelowa wystawa stała — około 3500 zabytków z animacjami i filmami — planowana jest na koniec 2027 roku. Na razie można zwiedzić dwie wystawy czasowe: „Skarby wieków średnich" oraz „Nad Wisłą, na Urzeczu", prezentującą wyniki wieloletnich badań regionu Urzecza, w tym świderskie groty strzał, unikatowy skarb z Wilanowa i model szkuty wiślanej z przełomu XV i XVI wieku.

Na wizytę zarezerwuj ok. 60-90 minut. Muzeum jest niszowe — nie oczekuj tłumów ani multimedialnego widowiska jak w Centrum Nauki Kopernik. Oczekuj za to ciszy, głębokiego zanurzenia w materię i możliwości obejrzenia artefaktów, które gdzie indziej zobaczyłbyś tylko na zdjęciach.

Wskazówki

• Zmodernizowane wnętrza są świeżutkie (marzec 2026). Warto przyjść teraz, zanim ruszą duże grupy szkolne.
• Wystawa stała jeszcze nie gotowa — pełna ekspozycja otworzy się pod koniec 2027. Obecnie dostępne są dwie wystawy czasowe.
• Fotografie dozwolone bez flesza.
• Arsenał to budynek z charakterem — warto zwrócić uwagę na samą architekturę XVIII-wiecznego magazynu wojskowego.
• Muzeum jest mniejsze i spokojniejsze niż większość turystów wyobraża sobie „muzeum przy Długiej". Traktuj to jako zaletę.

Jak dojechać

Metro: Stacja Ratusz Arsenał (linia M1) — dosłownie 2 minuty spaceru. Najwygodniejszy dojazd.

Autobusy: Linie 107, 111, 160, 190, 227, 527 — przystanek w pobliżu ul. Długiej.

Tramwaje: Linie kursujące ul. Andersa/Świętojerska — krótki spacer.

Samochodem: Ograniczone parkowanie na Starym Mieście. Najbliższy parking podziemny przy Placu Krasińskich.

Muzea w pobliżu

Historia

PMA powstało w 1928 roku na mocy Rozporządzenia Prezydenta RP, przejmując zbiory byłego Państwowego Grona Konserwatorów Zabytków Prehistorycznych oraz zabytki z Muzeum Przemysłu i Rolnictwa. Organizatorem zbiorów był Roman Jakimowicz. Przed wojną muzeum zdążyło włączyć do kolekcji dary prywatne — m.in. zbiory prof. Józefa Przyborowskiego, Kaliksta Jagmina i Zygmunta Glogera.

W 1956 roku muzeum przejęło rezerwat archeologiczny w Biskupinie — dziś jedna z filii PMA i miejsce corocznych festiwali archeologicznych (od 1995). Od 1958 roku siedzibą jest Arsenał Królewski, XVIII-wieczny budynek przy ul. Długiej, który sam w sobie jest zabytkiem. Modernizacja 2019-2026 kosztowała blisko 50 mln PLN ze środków Samorządu Województwa Mazowieckiego.