Rafał Milach. „Fermata”

Od 1 do 30 września 2026 Muzeum Łazienki Królewskie pokazywało w Galerii Plenerowej przy Alejach Ujazdowskich, przy wolnym wstępie, zdjęcia Rafała Milacha z publiczności i kulis trzech letnich festiwali muzycznych.

Muzeum Łazienki Królewskie o wystawie:

Dziesiątki koncertów, setki artystów i tysiące uczestników. Przez całe lato Rafał Milach, jeden z najbardziej cenionych polskich fotografów dokumentalnych, obserwował publiczność Open’era, Audioriver i BitterSweet Festival. Efektem jest wystawa plenerowa „Fermata”. Projekt zainicjowany przez PKO Bank Polski, partnera głównego wszystkich trzech festiwali, jest próbą uchwycenia emocji rodzących się wokół muzyki.

„Fermatę” można oglądać w Galerii Plenerowej przy Al. Ujazdowskich. Prezentowane na wystawie fotografie powstały podczas trzech tegorocznych wydarzeń muzycznych: Open’er Festival w Gdyni, Audioriver w Łodzi oraz BitterSweet Festival w Poznaniu. Ekspozycja nie jest jednak dokumentacją poszczególnych festiwali. Rafał Milach traktuje je jako przestrzeń obserwacji współczesnych form wspólnotowości - chwilowego oderwania od codzienności, spotkania i uczestnictwa w zbiorowym doświadczeniu.

W centrum projektu znajdują się ludzie. Fotograf przygląda się uczestnikom podczas koncertów, pomiędzy występami, za kulisami wydarzeń i na obrzeżach głównego spektaklu. Rejestruje emocje, relacje i detale, które często pozostają niezauważone. Pokazuje również świat niedostępny dla większości festiwalowej publiczności. Zagląda za kulisy, obserwuje muzyków podczas prób, przygotowań i chwil skupienia tuż przed wejściem na scenę. Dzięki temu „Fermata” staje się nie tylko opowieścią o festiwalach, lecz przede wszystkim o ludziach i emocjach, które muzyka potrafi wywoływać.

Tytuł „Fermata” odwołuje się do oznaczenia muzycznego, które pozwala przedłużyć dźwięk lub pauzę poza czas wynikający z zapisu utworu. W projekcie Rafała Milacha termin ten nabiera znaczenia metaforycznego. Fotografie zatrzymują ulotne chwile i pozwalają przyjrzeć się temu, co zwykle pozostaje niezauważone w rytmie festiwalowego wydarzenia.

Prezentacja „Fermaty” w przestrzeni Łazienek Królewskich tworzy dodatkowy kontekst dla fotografii. Plenerowa ekspozycja wpisuje festiwalową wspólnotę w historyczną przestrzeń rezydencji, zestawiając współczesne doświadczenie muzyczne z miejscem o wielowiekowej historii.

Projekt „Fermata” powstał z inicjatywy PKO Banku Polskiego, partnera głównego Open’era, Audioriver i BitterSweet Festival. Jest podsumowaniem tegorocznego festiwalowego lata, podczas którego PKO Bank Polski współtworzył wydarzenia łączące muzykę popularną i klasyczną, w tym „Chopin na Open’erze”, premierowy koncert NERVY na Audioriver oraz finałowy projekt „BITTER Chopin, SWEET Chopin” na BitterSweet Festival.

Czego się spodziewać

Galeria Plenerowa, w której wisiała wystawa, znajduje się według muzeum przy Alejach Ujazdowskich, a wstęp był wolny.

Na planszach nie było scen ani gwiazd, tylko ludzie: publiczność w trakcie koncertów i pomiędzy nimi, a także muzycy na próbach i tuż przed wyjściem na scenę. Zdjęcia powstały latem 2026 na Open’erze w Gdyni, Audioriver w Łodzi i BitterSweet Festival w Poznaniu, ale muzeum zaznaczało, że nie była to dokumentacja poszczególnych festiwali.

Muzeum nie podało liczby fotografii ani nazwiska kuratora.

Warto wiedzieć, kto za nią stał. Projekt powstał z inicjatywy PKO Banku Polskiego, partnera głównego wszystkich trzech festiwali, i według muzeum był podsumowaniem festiwalowego lata, które bank współtworzył. W komunikacie banku jako partner projektu wymieniony jest Fotofestiwal w Łodzi.

Kontekst

Rafał Milach urodził się w 1978 roku w Gliwicach i ukończył Akademię Sztuk Pięknych w Katowicach. W 2006 roku współtworzył kolektyw Sputnik Photos, a w 2019 roku Archiwum Protestów Publicznych, które dokumentuje ruchy protestu w Polsce. Od 2018 roku jest związany z agencją Magnum Photos.

Najczęściej zajmuje się napięciem między społeczeństwem a władzą, a za książkę „Strike” dostał w 2022 roku Author Book Award na festiwalu Rencontres d’Arles. „Fermata” miała inny temat niż jego najbardziej znane prace: zamiast protestów pokazywała tłum, który przyszedł na koncert.

Co piszą o wystawie

Komunikat inicjatora projektu:

• MojeBankowanie.pl, informacja prasowa PKO Banku Polskiego (3.09.2026): bank przedstawia wystawę jako zwieńczenie swojego festiwalowego lata, a Milach mówi w niej, że szukał chwil dziejących się pomiędzy koncertami - komunikat

Aktualizacje

• 2026-10-01 - wystawa zakończona 30 września 2026; muzeum nie ogłosiło przedłużenia (źródło: strona wystawy, lista wystaw plenerowych).

Zobacz też

• Heliogramy w Sali Salomona. W poszukiwaniu światła - w Pałacu na Wyspie do 31 stycznia 2027: heliogramy Nicolasa Grospierre’a w pustych ramach po obrazach Bacciarellego spalonych w 1944 roku, prace zmieniające się pod wpływem słońca; w Łazienkach to drugi, obok fotografii, sposób tworzenia obrazu światłem.
• „Wspólnie. 20 lat kolektywu Sputnik Photos” - wystawa kolektywu, który Milach współzałożył, w Muzeum Fotografii w Krakowie; zakończona 13 września 2026.

Po wystawie

W tej samej Galerii Plenerowej przy Alejach Ujazdowskich do 31 października 2026 wiszą Fotosy z filmu „Lalka”, też z wolnym wstępem: fotosy z nowej ekranizacji powieści Prusa w reżyserii Macieja Kawalskiego. Kto przychodził do Łazienek na „Fermatę”, znajdzie w tym samym miejscu kolejną wystawę fotografii na planszach. Kostiumy z tego filmu pokazuje do 13 grudnia 2026 wystawa Szyk i konwenanse. Kostiumy z filmu „Lalka” w Pałacu na Wyspie, Pałacu Myślewickim i Starej Oranżerii.

Inne aktualne wystawy w Warszawie o muzyce i fotografii:

• Za czym kolejka ta stoi? PRL w muzycznym zwierciadle - w Muzeum Historii Polski do 6 grudnia 2026; historia PRL opowiedziana przez muzykę rozrywkową lat 1944-1989, czyli to, co muzyka znaczyła dla publiczności, tylko kilka dekad wcześniej.
• Przemiany. Dawna i nowa fotografia ze zbiorów Muzeum Azji i Pacyfiku - w Muzeum Azji i Pacyfiku do 24 stycznia 2027; 80 fotografii z archiwum muzeum zestawionych w 40 par tematycznych, dla kogoś, kto po „Fermacie” chce dalej oglądać fotografię.

Profil muzeum: Łazienki Królewskie.