Ten kot został narysowany w czasie wojny

Wystawa zbiorowa w Centrum Sztuki Współczesnej Zamek Ujazdowski o sztuce powstającej wobec wojny. Tytuł jest zdaniem artystki Kateryny Libkind, które podkreśla, że wojna daje nieusuwalną ramę każdej sytuacji. Kuratorkami są Anna Łazar i Lada Nakonechna. Wystawa czynna od 21 marca do 13 września 2026.

Centrum Sztuki Współczesnej Zamek Ujazdowski o wystawie:

Siła sztuki - w przeciwieństwie do przekazu propagandowego - tkwi między innymi na wytrącaniu nas z utartych schematów postrzegania rzeczywistości oraz ujawnianiu wątpliwości. To właśnie w polu sztuki współczesnej negocjowane są znaczenia ważne dla wspólnoty. Patrząc na pracę artystyczną, warto stawiać sobie pytania tak o przekaz i zastosowane środki, jak i o źródła, z którego pochodzą rozwiązania formalne. Artystki i artyści, interpretując i prowokując rzeczywistość, odsłaniają dominujące dyskursy polityki wizualnej.

Czy wojna zmienia sztukę? Tak, podobnie jak zmienia ludzkie życie. Większość dotychczasowych problemów intensyfikuje się i dochodzą do nich nowe.

Tytuł wystawy Ten kot został namalowany w czasie wojny tylko z pozoru jest prostym komunikatem. Po pierwsze, to nie jest kot („ceci n’est pas une pipe” - „to nie jest fajka”), choć przywołuje skojarzenia z dopaminową przyjemnością oglądania obrazków w internecie. Zdanie wypowiedziała artystka Kateryna Libkind, podkreślając, że wojna daje nieusuwalną ramę każdej sytuacji.

Po drugie, czasownik „namalowany” igra z powszechnym przekonaniem, że sztuka powstaje wskutek rysowania czy też malowania, względnie rzeźbienia. Tymczasem na wystawie prezentowane są prace powstałe przy użyciu innych strategii.

Po trzecie, mierzymy się z granicznym pytaniem o ukierunkowanie własnych działań w czasie totalnego kryzysu. Czy w czasie wojny jest jeszcze miejsce na krytyczny namysł?

Tak oto wystawa zajmuje się sztuką powstającą wobec wojny. Powracają kwestie długiego trwania obrazów II wojny światowej, wojny w byłej Jugosławii i przede wszystkim najbliższej nam czasowo i terytorialnie wojny przeciw Ukrainie, której walkę o wolność i życie popieramy. I to z doświadczenia tej wojny wyrasta nasza wystawa.

Prezentowane prace zostały dobrane jako odpowiedź na pytania, które zadawałyśmy sobie jako kuratorki. Czy sztuka jest skuteczna? Czego możemy od niej oczekiwać w czasie kryzysu? W jaki sposób podejmuje ważne kwestie debaty publicznej, m.in. doświadczenia wojny, tożsamości europejskiej, praw kobiet czy dekolonizacji w perspektywie krajów byłego bloku socjalistycznego? Jak wojna wpływa na naszą wrażliwość, kiedy dokumentacja z miejsc zbrodni współistnieje na ekranach komputerów z popkulturą i obrazami generowanymi przez AI? I czy może ona pomóc nam wyobrazić sobie świat inaczej, niż podpowiadają dominujące narracje?

Czego się spodziewać

To wystawa zbiorowa z udziałem dwudziestu kilku artystek i artystów z Ukrainy, Polski, Niemiec, Meksyku, Francji i Palestyny, Bułgarii, Słowacji, Estonii oraz Bośni i Hercegowiny. Wśród nazwisk wskazanych przez muzeum są Katya Buchatska, Wojciech Fangor, Agnieszka Kalinowska, Tarik Kiswanson, Zbigniew Libera i Darek Foks, Katya Libkind, Lada Nakonechna, Olaf Nicolai, Monika Sosnowska oraz Zbigniew Warpechowski.

Muzeum ostrzega, że na wystawie podejmowane są tematy konfliktów zbrojnych, wojny i śmierci, i pozostawia opiekunom decyzję o wprowadzeniu na ekspozycję dzieci.

Godziny otwarcia i bilety znajdziesz na stronie muzeum.