Wieża Ratuszowa

Czego się spodziewać

Kupujesz tu wspinaczkę, nie wystawę. Ratusz, który przez pół tysiąclecia rządził Rynkiem, rozebrano w 1820 roku przy okazji porządkowania miasta - poszły wtedy także mury, fosy i kilka gotyckich budowli. Została wieża: 75 metrów cegły i kamienia, 110 kamiennych stopni i cztery pomieszczenia po drodze na górę. Kto oczekuje gablot i opowieści o dziejach miasta, znajdzie je w Pałacu Krzysztofory; tutaj eksponatem jest sam budynek.

Trasa prowadzi w górę, kondygnacja po kondygnacji. Na parterze, w dawnym skarbcu rajców, zachowało się dwadzieścia gmerków - znaków kamieniarskich wykutych w 1444 roku, będących czymś w rodzaju zbiorowego podpisu budowniczych. W skali europejskiej to rzadkość i większość zwiedzających mija je w pośpiechu, szukając wejścia na schody. Wąskie stopnie ukryte w grubości muru prowadzą na pierwsze piętro, do gotyckiej sali ze sklepieniem krzyżowo-żebrowym, resztkami polichromii i śladami złoceń.

Wyżej czeka sala z wmurowanymi detalami architektonicznymi, a na trzecim piętrze trzy okna z widokiem na Rynek, Bazylikę Mariacką i - przy dobrej widoczności - Wawel. Pod samym drewnianym hełmem pokazano dawny mechanizm zegara ratuszowego. Zegar, który dziś odmierza czas na Rynku, sterowany jest falą radiową i sam przestawia się na czas letni.

Najlepsze dla kogoś, kto chce zobaczyć Rynek z góry i nie ma kłopotu ze schodami. Stopnie mają nierówną wysokość, od 28 do 41 centymetrów, zamiast poręczy wiszą łańcuchy, windy nie ma, a zejście bywa trudniejsze od wejścia. Z wózkiem nie ma tu czego szukać, a przy lęku przed ciasnymi wnętrzami lepiej odpuścić - wieża wygląda z Rynku równie dobrze.

Wskazówki

• Zarezerwuj 45 minut - wejście, cztery przystanki po drodze i zejście. Ostatnie wejście następuje 30 minut przed zamknięciem, więc pod koniec dnia licz się z pośpiechem.
• Idź w pierwszej godzinie po otwarciu albo w ostatnich dwóch przed zamknięciem. Schody są jednotorowe: w szczycie dnia mijanie się z grupą schodzącą w dół zajmuje więcej czasu niż samo wejście.
• Poniedziałek jest bezpłatny, ale wąski. Darmowe wejściówki wydaje serwis bilety.muzeumkrakowa.pl, w kasie zostają tylko wolne miejsca, a wieża działa wtedy krócej: 11:00-16:00 zamiast 10:00-18:00.
• Karta Krakowska obniża bilet do 17,60 zł (ulgowy 12,80 zł), a Karta Dużej Rodziny i Krakowska Karta Rodzinna do 11 zł. Przy rodzinie wychodzi taniej niż bilet rodzinny za 44 zł.
• Bilet łączony Kraków Średniowieczny (64 zł normalny, 56 zł ulgowy) ma sens tylko wtedy, gdy tego samego dnia planujesz Podziemia Rynku - inaczej dopłacasz za rzeczy, na które nie starczy czasu.
• Nie przegap gmerków na parterze i sklepienia na pierwszym piętrze. To są dwie rzeczy, których nie zobaczysz nigdzie indziej przy Rynku; widok z góry ma w mieście konkurencję.
• Nie licz na taras. Okna na najwyższej kondygnacji patrzą w trzy strony, ale są zamknięte, a niżej otwory są małe - zdjęcia przez szybę wypadają blado w słoneczne popołudnie. Rano światło pada korzystniej na Sukiennice.
• Zimą sprawdź kalendarz przed wyjściem. W 2026 roku oddział otwarto dla zwiedzających dopiero 8 marca, a sezon zwiedzania w 2026 roku kończy się 30 listopada. Niezależnie od tego wieża jest zamknięta 1 i 11 listopada.

Jak dojechać

Wieża stoi w zachodniej części Rynku Głównego, tuż obok Sukiennic - w praktyce pytanie brzmi nie „jak daleko”, tylko „z którego przystanku”. Tramwaj: Plac Wszystkich Świętych (pięć minut pieszo ulicą Grodzką) albo Teatr Bagatela (siedem minut Szewską). Z Dworca Głównego: około 15 minut pieszo przez Galerię Krakowską i Floriańską, pod Bramą Floriańską. Samochodem: Rynek leży w strefie pieszej, najbliższe parkingi kubaturowe są przy placu Na Groblach i pod Galerią Krakowską. Wejście od strony Rynku, między dwoma kamiennymi lwami.

W okolicy

Po drugiej stronie płyty Rynku Podziemia Rynku pokazują średniowieczne miasto odkopane pod brukiem - to jeden z czterech oddziałów objętych biletem łączonym i doświadczenie dokładnie odwrotne: pod ziemią, bez schodów, w stałej temperaturze. W Sukiennicach mieści się galeria malarstwa polskiego XIX wieku i to najrozsądniejszy plan zapasowy, gdy pada albo gdy schody odpadają. Narożny Pałac Krzysztofory , główna siedziba Muzeum Krakowa, opowiada historię miasta w całości - wieża tylko ją sygnalizuje.

Historia

Ratusz stanął na Rynku około 1300 roku, a pierwsza wzmianka o nim pochodzi z 1316 roku. Mieściły się w nim rada miejska, sądy, archiwum i miejski spichlerz, a na parterze skarbiec. Sama wieża w dzisiejszym kształcie powstała w pierwszej połowie XV wieku i została ukończona około 1444 roku. W 1524 roku zamontowano w niej norymberski zegar, który spłonął razem z hełmem po uderzeniu pioruna 24 maja 1680 roku.

Odbudowa przyniosła wieży barokowy hełm projektu królewskiego architekta Piotra Bebera (1683-1686) i - ubocznie - jej najbardziej znaną przypadłość. Wskutek niestarannych napraw, które pogłębiła wichura z 1703 roku, wieża odchyliła się od pionu o 55 centymetrów i tak stoi do dziś. Późniejsze remonty prowadzili Franciszek Mączyński (1927-1930) i Wiktor Zin (1962-1966). W piwnicach działała słynna Piwnica Świdnicka, a obok niej miejskie lochy i izba tortur; dzisiaj mieszczą się tam kawiarnia i Scena pod Ratuszem Teatru Ludowego - już poza trasą muzealną.