Thesaurus Cracoviensis - Centrum Interpretacji Artefaktów

Czego się spodziewać

Ponad 200 tysięcy przedmiotów zebranych przez Muzeum Krakowa w ciągu 123 lat stoi tu w przeszklonych szafach, a przewodnik wysuwa kolejne szuflady i stelaże. Nie jest to wystawa. To magazyn zbiorów, który postanowiono otworzyć dla ludzi z ulicy - razem z pracowniami konserwatorskimi, oglądanymi zza szklanej ściany.

Trasa prowadzi przez magazyny o nazwach, które mówią więcej niż numer inwentarzowy: Skarbiec to numizmaty, Arsenał - broń, Stara biblioteka - grafika, Skład bławatny i Garderoba babci - tkaniny i ubiory. W podziemiu stoją szopki krakowskie, meble i rzemiosło, wyżej monety, militaria i grafika, jeszcze wyżej tkaniny i malarstwo. Autorka bloga „Podróże po kulturze”, która odwiedziła oddział w 2022 roku, wymienia z tej wędrówki zegar z automatem o ruchomych oczach, kostiumy teatralne Wyspiańskiego, pióropuszowy wachlarz Modrzejewskiej i oryginalny strój Lajkonika, dziś już ponadstuletni.

Najciekawszy jest sposób patrzenia, a nie pojedynczy obiekt. Eksponaty świadomie nie mają podpisów - są skatalogowane, ale nie opisane dla widza, więc nic nie ustawia hierarchii między arcydziełem a przedmiotem codziennego użytku. W magazynie malarstwa obrazy wyjeżdżają na stelażach w kolejności przypadkowej: pejzaż, martwa natura, portret zasłużonego mieszczanina. Kto lubi muzea za narrację, poczuje się tu zgubiony. Kto chce zobaczyć, jak muzeum wygląda od środka i co robi z rzeczami przez resztę roku, dostanie 75 minut, których nie da się przeżyć nigdzie indziej w Krakowie.

Dla kogo: dla osób, które znają już śródmiejskie oddziały Muzeum Krakowa, dla kolekcjonerów, konserwatorów-amatorów i studentów muzealnictwa. Odpuść, jeśli to twój pierwszy weekend w Krakowie albo przyjeżdżasz z małymi dziećmi - nie ma tu zajęć interaktywnych, jest półtorej godziny chodzenia i słuchania, a dojazd zjada pół sobotniego przedpołudnia.

Wskazówki

• Bilet rezerwuj z wyprzedzeniem na bilety.muzeumkrakowa.pl. Tygodniowo są cztery wejścia - w soboty o 10:00, 11:15, 13:00 i 14:15 - a grupa indywidualna liczy najwyżej dziewięć osób. Kasa na miejscu sprzedaje tylko to, co zostanie.
• Nie spóźnij się. Regulamin daje przewodnikowi 15 minut oczekiwania od godziny wejścia; po tym czasie bilet przepada bez zwrotu pieniędzy.
• Zarezerwuj 75 minut na samo zwiedzanie i dolicz około godziny na dojazd w obie strony z centrum.
• Zdjęć nie zrobisz - w magazynach obowiązuje zakaz fotografowania i nagrywania. Do plecaka: notes zamiast aparatu. Bagaż powyżej 30 litrów zostaje w szatni.
• Warto zobaczyć: wysuwane stelaże w magazynie malarstwa, strój Lajkonika i przeszklony korytarz nad pracowniami konserwatorskimi.
• Wybierz wejście o 10:00, jeśli chcesz po południu wrócić do centrum na inne muzeum. Wejście o 14:15 jest ostatnie w tygodniu.
• „Klinika dla rzeczy” to sobotnie konsultacje z konserwatorami - można przynieść własną rodzinną pamiątkę i zapytać, jak ją uratować. Terminy ogłasza muzeum, warto sprawdzić przed rezerwacją.
• Dostępności dla osób z ograniczoną mobilnością muzeum nie opisuje na stronie oddziału. Trasa prowadzi przez cztery kondygnacje, więc przed przyjazdem zadzwoń: +48 12 422 51 47.

Jak dojechać

Oddział stoi na Bielanach, przy zachodnim krańcu dzielnicy Zwierzyniec, blisko Lasu Wolskiego - z Rynku Głównego to około pół godziny drogi.

• Autobus: przystanek Bielany Szkoła. Linia 102 z Krowodrzy Górki, 219 od ronda Grunwaldzkiego, a z kierunku Salwatora linie 109, 209, 229, 239 i 269. Od przystanku do wejścia dwie minuty pieszo.
• Samochodem: ulicą Księcia Józefa wzdłuż Wisły w stronę Tyńca; budynek pod numerem 337, po prawej stronie.
• Rowerem: bulwarami wiślanymi aż do Bielan, płasko przez całą trasę.

W okolicy

W zasięgu spaceru nie ma innych muzeów, więc sobotę warto rozpisać wokół oddziałów, których zbiory tu właśnie leżą.

• Pałac Krzysztofory - główna siedziba Muzeum Krakowa przy Rynku Głównym; to samo, co w Thesaurusie leży w szafie, tam jest ustawione w opowieść o mieście.
• Muzeum Stanisława Wyspiańskiego - bezpośredni łącznik: kostiumy teatralne Wyspiańskiego są wśród tkanin pokazywanych w magazynie.
• Dom Jana Matejki - odwrotny model muzeum: jedno wnętrze, jedna biografia, wszystko podpisane.

Historia

Centrum otwarto 6 grudnia 2017 roku w niedokończonym skrzydle Szkoły Podstawowej nr 48, które miasto przekazało muzeum w użytkowanie 5 lipca 2007 roku na trzydzieści lat. Budynek podniesiono o dach, podpiwniczono i przebudowano na cztery kondygnacje o powierzchni około 2209 metrów kwadratowych.

Pomysł jest autorstwa dyrektora Michała Niezabitowskiego. W dniu otwarcia tłumaczył, jak podaje serwis dzieje.pl, że tak pokazuje swoje magazyny zaledwie kilka miast na świecie, a stałe miejsce przechowywania oszczędza obiektom zniszczeń, jakie niesie ciągłe przewożenie. Rok później oddział dostał nagrodę Sybilla, a w 2021 roku wyróżnienie w konkursie European Museum of the Year.