Galeria Sztuki Polskiej XIX wieku w Sukiennicach

Czego się spodziewać

Cztery sale nad straganami z pamiątkami - i w nich cały polski wiek XIX, od peruk oświecenia po pierwsze obrazy symbolistów. Galeria zajmuje piętro Sukiennic i jest oddziałem Muzeum Narodowego w Krakowie . Każda sala ma swojego patrona i swój temat.

W Sali Bacciarellego wisi malarstwo epoki stanisławowskiej, w Sali Michałowskiego romantyzm z „Somosierrą”. Sala Siemiradzkiego to popis akademizmu: „Pochodnie Nerona” z 1876 roku, „Kościuszko pod Racławicami” i „Wernyhora” Jana Matejki z 1884 roku. Sala Chełmońskiego zamyka opowieść realizmem i polskim impresjonizmem - „Czwórka”, „Śmierć Ellenai” Jacka Malczewskiego z 1883 roku, „Autoportret z paletą” Anny Bilińskiej-Bohdanowicz z 1887 roku.

Uczciwa miara: to cztery sale, nie labirynt. Zaplanuj 60-75 minut - tyle wystarczy, żeby przeczytać opisy i nie przebiec obok największych płócien. Dla zwiedzającego, który przyszedł po polskie malarstwo historyczne w jednej dawce, to najlepszy adres w kraju. Kto oczekuje przekroju całej sztuki polskiej albo ekranów dotykowych, będzie zawiedziony: to klasyczna galeria obrazów w zabytkowym wnętrzu.

Jedna rzecz, o której muzeum nie uprzedza: z poziomu galerii wychodzi się kilka kroków dalej na taras nad Rynkiem. Widok na wieże Mariackiego jest wart tych kilku kroków, a taras jest czynny do 23:30, czyli znacznie dłużej niż same sale.

Wskazówki

• Uczniowie i studenci płacą 1 zł. Stawka przysługuje osobom uczącym się do ukończenia 26. roku życia, za okazaniem ważnej legitymacji, więc rodzina z nastolatkiem w szkole płaci grosze. Bilet rodzinny kosztuje 70 zł, normalny 35 zł, ulgowy 25 zł.
• Wtorek jest bezpłatny, ale za to zatłoczony. Jeśli zależy ci na spokoju, przyjdź w inny dzień zaraz po 10:00 albo po 16:00 - szczyt ruchu na Rynku przypada między 11:00 a 16:00, latem codziennie.
• Ostatnie wejście 20 minut przed zamknięciem. Galeria zamyka o 18:00, więc po 17:40 nikt już nie wejdzie do galerii. Poniedziałek jest dniem wolnym.
• Rezerwacja nie jest potrzebna. Bilety kupisz przy wejściu albo wcześniej na bilety.mnk.pl; nie ma wejść na konkretną godzinę, w odróżnieniu od Podziemi Rynku pod tą samą płytą.
• Audioprzewodnik za 12 zł pomiń, chyba że nie czytasz po polsku. Nagrania są w pięciu językach: polskim, angielskim, rosyjskim, niemieckim i francuskim. Muzeum nie podaje, w ilu językach są podpisy przy obrazach.
• Przychodzisz dla jednego obrazu? Zadzwoń. „Hołd pruski” Matejki od dziesięcioleci wisi w Sukiennicach, ale muzeum nie publikuje listy aktualnie eksponowanych dzieł. Kasa odbiera pod numerem +48 12 433 54 03.
• Galeria jest na piętrze, wejście i kasa na parterze. Na górę prowadzą schody; winda, która zwykle dowozi również na tarasy, także wózkiem, jest nieczynna z powodu awarii (stan z 14 października 2026).

Jak dojechać

Trudniej o adres bardziej centralny: Sukiennice stoją pośrodku Rynku Głównego, w środku strefy pieszej, więc samochodem nie podjedziesz pod drzwi.

• Pieszo: z Dworca Głównego 10 minut ulicą Floriańską, z Wawelu 10 minut ulicą Grodzką, z Kazimierza około 20 minut.
• Tramwaj: najbliższe przystanki okalają Planty - Teatr Słowackiego, Plac Wszystkich Świętych i Filharmonia, z każdego 4-6 minut pieszo na Rynek.
• Wejście: szukaj napisu „Muzeum Narodowe” nad drzwiami w krużgankach, między straganami z pamiątkami. Stamtąd schody na piętro (winda jest nieczynna z powodu awarii, stan z 14 października 2026).

W okolicy

• Podziemia Rynku - dosłownie pod tobą, trasa archeologiczna pod płytą Rynku. Tu potrzebna jest rezerwacja na konkretną godzinę; na obie ekspozycje zarezerwuj co najmniej trzy godziny.
• Muzeum Książąt Czartoryskich - pięć minut spaceru, drugi oddział Muzeum Narodowego w tej okolicy. Wybór jest prosty: tam jedno arcydzieło Leonarda, tu cały polski wiek XIX.
• Muzeum Narodowe - Gmach Główny - dalszy ciąg tej samej opowieści, sztuka polska XX i XXI wieku. Dla kogoś, kto wyszedł z Sali Chełmońskiego i chce wiedzieć, co było dalej.

Historia

Muzeum Narodowe w Krakowie powołano uchwałą Rady Miasta 7 października 1879 roku i od początku mieściło się właśnie tutaj - to najstarsze polskie muzeum narodowe. Cztery dni wcześniej, na balu 3 października, Henryk Siemiradzki ofiarował miastu „Pochodnie Nerona”; ten dar uchodzi za obraz założycielski zbiorów.

Sam budynek jest starszy o pół tysiąclecia. Gotycka hala kupiecka z 1358 roku spłonęła w 1555 roku, a odbudowa od 1559 roku dała jej renesansową attykę z maszkaronami. Neogotyckie podcienia i sale na piętrze powstały podczas przebudowy z lat 1875-1879, prowadzonej przez prezydenta Mikołaja Zyblikiewicza.

Galerię zamknięto w październiku 2006 roku na gruntowny remont, a zbiory pokazywano wtedy na zamku w Niepołomicach. Wróciły w 2010 roku do wnętrz z nowym zapleczem technicznym i układem tematycznym, który obowiązuje do dziś.