Rydlówka

Czego się spodziewać

Pięć izb na parterze drewnianego dworku i jeden bardzo konkretny powód, żeby tu przyjechać. To w nich 20 listopada 1900 roku bawiło się wesele Lucjana Rydla i Jadwigi Mikołajczykówny, a jeden z gości, Stanisław Wyspiański, zrobił z tej nocy „Wesele”. Dramat, którego pierwszą scenę zna każdy maturzysta, ma adres - ulica Włodzimierza Tetmajera 28 w Bronowicach Małych.

Zobaczysz salon, dawną pracownię i bibliotekę Rydla, dziś z obrazami młodopolskich malarzy związanych z Bronowicami. Dalej izbę taneczną z pamiątkami rodziny i skrzyniami weselnymi, alkierz z fotografiami gości i izbę weselną zrekonstruowaną według didaskaliów samego dramatu. To meble, tkaniny i zdjęcia, nie ekrany dotykowe. Wnętrza czyta się jak dom, nie jak ekspozycję - także dlatego, że budynek wciąż należy do rodziny Rydlów, a muzeum jest w nim lokatorem.

Najlepsze dla tych, którzy „Wesele” czytali i pamiętają, kto mówi o złotym rogu. Kto dramatu nie zna, obejrzy ładny podkrakowski dworek i niewiele ponadto - przy dwóch godzinach straconych na dojazd w obie strony trudno to uzasadnić. Na same izby wystarczy 45-60 minut; drugie 20 minut zostaw na ogród i okoliczne uliczki, bo ta część wizyty broni się tu równie mocno, co wystawa.

Wskazówki

• Wtorek bezpłatnie, ale z wejściówką - wstęp na wystawę stałą jest tego dnia darmowy, wejściówki idą przez bilety.muzeumkrakowa.pl, a w kasie zostają tylko wtedy, gdy są wolne miejsca. Bilet normalny w pozostałe dni kosztuje 22 zł, ulgowy 16 zł, rodzinny 44 zł.
• Czwartek to jedyny długi dzień - do 18:00 zamiast 16:00. Późne popołudnie jest tu najspokojniejsze, bo grupy szkolne przychodzą przed południem.
• Licz od ostatniego wejścia, nie od zamknięcia - indywidualnie wpuszczają pół godziny przed końcem, grupy godzinę przed. W dzień kończący się o 16:00 realny margines to 15:30.
• Nie przegap izby weselnej - to wnętrze urządzone wprost według didaskaliów „Wesela”, a nie według wyobrażeń scenografa.
• Weź przewodnika albo poczytaj wcześniej - podpisy w gablotach są oszczędne, a cała rzecz stoi na tym, kto był kim tamtej nocy. Muzeum nie publikuje informacji o audioprzewodniku.
• Z dziećmi tak, ale nie na wystawę - dworek prowadzi warsztaty, a w promieniu kilku minut pieszo są place zabaw i cukiernia. Same izby zajmą dziecko na kwadrans.
• Nad głową lata lotnisko - Balice są blisko i huk startujących samolotów potrafi wejść w sam środek wiejskiej ciszy ogrodu. To skarga, którą najczęściej powtarzają zwiedzający.
• Na wózku zgłoś się wcześniej - po telefonie pod 12 265 10 15 muzeum otwiera wejście od ulicy Władysława Żeleńskiego 37. Bez zapowiedzi zostaje stopień od frontu.

Jak dojechać

Autobus: od czerwca 2026 roku, na czas przebudowy węzła Teatr Bagatela, do Bronowic Małych dojeżdża wyłącznie komunikacja zastępcza. Jadą tam linie 704 i 708, z przystankami przy Starym Kleparzu, Teatrze Słowackiego, placu Inwalidów, Muzeum Narodowym i rondzie Grunwaldzkim. Miasto odstąpiło we wrześniu od zapowiadanego powrotu tramwajów i nie podało nowego terminu, więc przed wyjazdem sprawdź aktualny rozkład.

Tramwaj: linie 4 i 24 kończyły bieg na pętli Bronowice Małe, ale na tym odcinku nie kursują. Starsze opisy dojazdu tramwajem są dziś nieaktualne.

Pieszo: od pętli Bronowice Małe około kwadransa ulicami Zielony Most, Katowicką i Tetmajera. Z Rynku Głównego to blisko 5 kilometrów i godzina marszu - na piechotę z centrum nikt tu nie chodzi.

Samochodem: muzeum nie ma własnego parkingu i nie podaje, gdzie zostawić auto. Tetmajera i sąsiednie uliczki to wąska zabudowa jednorodzinna, więc miejsce bywa loterią.

Historia

Dom postawił w 1894 roku malarz Włodzimierz Tetmajer - parterowy, drewniany, kryty strzechą, na gruncie kupionym od chłopskiej rodziny Mikołajczyków, z której pochodziła jego żona. Bywali tu literaci i malarze zafascynowani wsią; jednym z nich był Rydel, który poznał w tym domu Jadwigę, siostrę gospodyni. Kupił dworek w 1908 roku, a w 1912 przebudował go według projektu Józefa Pokutyńskiego: doszła świetlica, strzechę zastąpiła dachówka. W grudniu 1968 roku budynek spłonął; odbudowano go i w 1969, w setną rocznicę urodzin Wyspiańskiego, otwarto w nim muzeum Młodej Polski. Prowadziło je PTTK, aż opiekę przejęło Muzeum Krakowa - po remoncie oddział ruszył ponownie 20 listopada 2018 roku. Co roku tego samego dnia odbywa się tu Osadzanie Chochoła: krzak róży w ogrodzie okrywa się słomianym wiechciem.

W okolicy

Rydlówka domaga się drugiej połowy tej historii, a ta została w centrum. Muzeum Stanisława Wyspiańskiego przy placu Sikorskiego pokazuje pastele, projekty witraży i rękopisy autora „Wesela”; najlepiej zobaczyć je przed wyprawą do Bronowic. Klimat domu artysty z epoki utrzymuje Dom Józefa Mehoffera przy Krupniczej, z tego samego młodopolskiego kręgu i w skali równie kameralnej. Dom Jana Matejki przy Floriańskiej domyka rzecz od drugiej strony: to pracownia nauczyciela, którego uczniowie zjeżdżali potem na wieś pod Kraków.