Nowa Huta - Dimitrowgrad

Aleja Róż, na wysokości os. Centrum C · Muzeum Nowej Huty

10 września 2026 - 10 listopada 2026

Wystawa zakończona 10 listopada 2026. Strona pozostaje w archiwum jako referencja.

Dwa miasta zaplanowane od zera dla wielkiego przemysłu stanęły obok siebie na deptaku w Alei Róż. Muzeum Nowej Huty, którego siedziba była w remoncie, wyszło z tą wystawą na ulicę i przygotowało ją razem z muzeum historycznym z bułgarskiego Dimitrowgradu.

Muzeum Nowej Huty o wystawie:

Wystawa „Nowa Huta - Dimitrowgrad” opowiada o Nowej Hucie oraz bułgarskim Dimitrowgradzie. Dimitrowgrad to budowane od 1947 roku miasto, w którym rozwinął się przemysł chemiczny, maszynowy, spożywczy, paliwowo-energetyczny, włókienniczy, odzieżowy, skórzany oraz meblarski.

Co pokazywała wystawa

Ekspozycja stała w Alei Róż, na wysokości osiedla Centrum C - tak opisuje to miejsce program „Zajrzyj do Huty 2026” wydany przez Muzeum Krakowa. Aleja biegnie od placu Centralnego na północ, a jej odcinek między osiedlami Centrum B i C jest deptakiem. Na stronie oddziału była to jedyna wystawa czasowa, bo dawne kino Światowid pozostawało placem budowy.

Muzeum wymieniało jedenaście tematów i każdy omawiało dla obu miast. Były wśród nich budowniczowie, kolejne etapy rozbudowy, architekci, propaganda, wielkie zakłady i zieleń. Dalej szli pisarze, także krytyczni wobec ustroju, rzeźby plenerowe i ich późniejszy demontaż, sport związany z zakładami pracy, wzajemne kontakty obu miast i ich dzisiejszy stan.

Wystawa wyrosła ze spotkań pracowników Muzeum Nowej Huty i Muzeum Historycznego w Dimitrowgradzie; pracownicy krakowskiego oddziału byli w Bułgarii w sierpniu 2025 roku. Muzeum nawiązało w ten sposób do wizyt, które przedstawiciele obu miast składali sobie od 1955 roku. Ekspozycję wpisano w ATRIUM, szlak kulturowy Rady Europy o architekturze reżimów totalitarnych XX wieku. Według muzeum Kraków z Nową Hutą trafił na ten szlak w 2024 roku, a Dimitrowgrad także do niego należy.

Muzeum nie podawało, z ilu części składała się wystawa, ani nazwisk jej autorów.

Kontekst

Dimitrowgrad leży w południowej Bułgarii nad Maricą, w obwodzie Chaskowo, około 220 km od Sofii. Budowę zaczęto 10 maja 1947 roku, łącząc trzy wsie, a pracowali przy niej głównie młodzi ochotnicy z całego kraju. Miasto nazwano imieniem Georgiego Dimitrowa, pierwszego komunistycznego przywódcy Bułgarii, i pomyślano jako wzorcowe miasto socjalistyczne.

Najstarsze budynki mają monumentalne fasady z cokołami, kolumnami i małymi balkonami; późniejsze osiedla są skromniejsze, modernistyczne. Pomnik Dimitrowa usunięto w 1992 roku, wkrótce po upadku komunizmu w Bułgarii. Największą liczbę ludności, ponad 50 tys., miasto osiągnęło w latach 1985-1992; w 2016 roku miało niecałe 39 tys. mieszkańców.

Nowa Huta jest jego rówieśniczką. Decyzję o budowie kombinatu metalurgicznego podjęto 17 maja 1947 roku, miasto zaczęto stawiać w 1949 roku według planu Tadeusza Ptaszyckiego, a w 1951 roku włączono je do Krakowa. Gmina Dimitrowgrad wymienia na swojej stronie Nową Hutę jako miasto partnerskie od 1955 roku.

Sama Aleja Róż należy do tej historii. W jej południowej części, między osiedlami Centrum B i C, w latach 1973-1989 stał pomnik Lenina, więc temat demontażu rzeźb plenerowych miał tu konkretny adres.

Aktualizacje

  • 11 listopada 2026: wystawa zakończyła się 10 listopada 2026 roku; muzeum nie ogłosiło przedłużenia.

Po wystawie

Muzeum nie przedłużyło wystawy: jej strona na muzeumkrakowa.pl nadal podawała okres od 10.09.2026 do 10.11.2026.

Profil muzeum: Muzeum Nowej Huty.

Bilety i dostępność

Wystawa plenerowa stała w Alei Róż; muzeum nie podawało biletu, ceny ani godzin. W programie „Zajrzyj do Huty” muzeum pisało, że można ją zwiedzać przez cały dzień.

W okolicy

Kultura

Muzeum Cystersów w Mogile - duchowość i kultura zakonu w krakowskim opactwie

ul. Klasztorna 11, 31-979 Kraków

Muzeum Cystersów w Mogile: wystawa o zakonie w dawnym pałacu opata, z interaktywnymi makietami. Co zobaczysz, czego nie, ile czasu, jak …

8.2 km od Rynku Głównego w Krakowie pn: nieczynne, wt: nieczynne, sr: 10:00-15:00, czw: nieczynne, pt: nieczynne, sb-nd: 10:00-15:00 15 PLN
Historia

Podziemna Nowa Huta - os. Szkolne 22

os. Szkolne 22, 31-978 Kraków

Podziemna Nowa Huta na os. Szkolnym 22 - schron przeciwlotniczy z lat 50. i wystawa o zimnej wojnie. Godziny otwarcia, bilety 22 zł, w środy …

8.0 km od Rynku Głównego w Krakowie śr-nd: 10:00-17:00, pn-wt: nieczynne; 18 grudnia do 14:00 22 PLN · bezpl. środa
Historia

Podziemna Nowa Huta - os. Szkolne 37

os. Szkolne 37, 31-978 Kraków

Podziemna Nowa Huta, os. Szkolne 37 - schron przeciwlotniczy z lat 50. pod szkołą, wystawa Stan zagrożenia. Bilety 22 zł, w środy …

8.2 km od Rynku Głównego w Krakowie śr-nd: 10:00-17:00; 18 grudnia do 14:00 22 PLN · bezpl. środa
Sztuka

Galeria Huta Sztuki w Nowej Hucie - krakowska sztuka lat 50.-70. ze zbiorów Ośrodka Norwida

os. Górali 5, 31-959 Kraków

Galeria Huta Sztuki w Nowej Hucie: krakowska sztuka lat 50.-70. i Grupa Nowohucka ze zbiorów Ośrodka Kultury Norwida. Co zobaczysz, dla …

7.3 km od Rynku Głównego w Krakowie sr: 11:00-16:00, czw: 11:00-19:00, pt: 11:00-16:00, sb: 11:00-14:00, pn: nieczynne, wt: nieczynne, nd: nieczynne 13 PLN
Dworek Jana Matejki w Krzesławicach - letnia pracownia malarza w Nowej Hucie Sztuka

Dworek Jana Matejki w Krzesławicach - letnia pracownia malarza w Nowej Hucie

ul. Melchiora Wańkowicza 25, 31-752 Kraków

Dworek Jana Matejki w Krzesławicach: letnia siedziba malarza z pracownią i parkiem w Nowej Hucie. Co zobaczysz, dla kogo i jak dojechać w …

8.7 km od Rynku Głównego w Krakowie pn: po umówieniu telefonicznym, wt-czw: nieczynne, pt: 11:00-18:00, sb: 11:00-17:00, nd: 11:00-18:00 30 PLN

Trwające wystawy czasowe w Krakowie

Wszystkie wystawy czasowe w Krakowie