Nowa Huta - Dimitrowgrad
10 września 2026 - 10 listopada 2026
Dwa miasta zaplanowane od zera dla wielkiego przemysłu stanęły obok siebie na deptaku w Alei Róż. Muzeum Nowej Huty, którego siedziba była w remoncie, wyszło z tą wystawą na ulicę i przygotowało ją razem z muzeum historycznym z bułgarskiego Dimitrowgradu.
Muzeum Nowej Huty o wystawie:
Wystawa „Nowa Huta - Dimitrowgrad” opowiada o Nowej Hucie oraz bułgarskim Dimitrowgradzie. Dimitrowgrad to budowane od 1947 roku miasto, w którym rozwinął się przemysł chemiczny, maszynowy, spożywczy, paliwowo-energetyczny, włókienniczy, odzieżowy, skórzany oraz meblarski.
Co pokazywała wystawa
Ekspozycja stała w Alei Róż, na wysokości osiedla Centrum C - tak opisuje to miejsce program „Zajrzyj do Huty 2026” wydany przez Muzeum Krakowa. Aleja biegnie od placu Centralnego na północ, a jej odcinek między osiedlami Centrum B i C jest deptakiem. Na stronie oddziału była to jedyna wystawa czasowa, bo dawne kino Światowid pozostawało placem budowy.
Muzeum wymieniało jedenaście tematów i każdy omawiało dla obu miast. Były wśród nich budowniczowie, kolejne etapy rozbudowy, architekci, propaganda, wielkie zakłady i zieleń. Dalej szli pisarze, także krytyczni wobec ustroju, rzeźby plenerowe i ich późniejszy demontaż, sport związany z zakładami pracy, wzajemne kontakty obu miast i ich dzisiejszy stan.
Wystawa wyrosła ze spotkań pracowników Muzeum Nowej Huty i Muzeum Historycznego w Dimitrowgradzie; pracownicy krakowskiego oddziału byli w Bułgarii w sierpniu 2025 roku. Muzeum nawiązało w ten sposób do wizyt, które przedstawiciele obu miast składali sobie od 1955 roku. Ekspozycję wpisano w ATRIUM, szlak kulturowy Rady Europy o architekturze reżimów totalitarnych XX wieku. Według muzeum Kraków z Nową Hutą trafił na ten szlak w 2024 roku, a Dimitrowgrad także do niego należy.
Muzeum nie podawało, z ilu części składała się wystawa, ani nazwisk jej autorów.
Kontekst
Dimitrowgrad leży w południowej Bułgarii nad Maricą, w obwodzie Chaskowo, około 220 km od Sofii. Budowę zaczęto 10 maja 1947 roku, łącząc trzy wsie, a pracowali przy niej głównie młodzi ochotnicy z całego kraju. Miasto nazwano imieniem Georgiego Dimitrowa, pierwszego komunistycznego przywódcy Bułgarii, i pomyślano jako wzorcowe miasto socjalistyczne.
Najstarsze budynki mają monumentalne fasady z cokołami, kolumnami i małymi balkonami; późniejsze osiedla są skromniejsze, modernistyczne. Pomnik Dimitrowa usunięto w 1992 roku, wkrótce po upadku komunizmu w Bułgarii. Największą liczbę ludności, ponad 50 tys., miasto osiągnęło w latach 1985-1992; w 2016 roku miało niecałe 39 tys. mieszkańców.
Nowa Huta jest jego rówieśniczką. Decyzję o budowie kombinatu metalurgicznego podjęto 17 maja 1947 roku, miasto zaczęto stawiać w 1949 roku według planu Tadeusza Ptaszyckiego, a w 1951 roku włączono je do Krakowa. Gmina Dimitrowgrad wymienia na swojej stronie Nową Hutę jako miasto partnerskie od 1955 roku.
Sama Aleja Róż należy do tej historii. W jej południowej części, między osiedlami Centrum B i C, w latach 1973-1989 stał pomnik Lenina, więc temat demontażu rzeźb plenerowych miał tu konkretny adres.
Aktualizacje
- 11 listopada 2026: wystawa zakończyła się 10 listopada 2026 roku; muzeum nie ogłosiło przedłużenia.
Po wystawie
Muzeum nie przedłużyło wystawy: jej strona na muzeumkrakowa.pl nadal podawała okres od 10.09.2026 do 10.11.2026.
- Hotel Forum - Muzeum Podgórza, do 10 stycznia 2027 roku
- Fabryka Schindlera - historie miejsca - Fabryka Emalia Oskara Schindlera, do 8 sierpnia 2027 roku
- Kuchnia od kuchni - Muzeum Inżynierii i Techniki, do 31 grudnia 2027 roku
Profil muzeum: Muzeum Nowej Huty.
Bilety i dostępność
Wystawa plenerowa stała w Alei Róż; muzeum nie podawało biletu, ceny ani godzin. W programie „Zajrzyj do Huty” muzeum pisało, że można ją zwiedzać przez cały dzień.
W okolicy
Galeria CENTRUM NCK w Krakowie - wystawy czasowe w Nowohuckim Centrum Kultury
al. Jana Pawła II 232, 31-913 Kraków
Galeria CENTRUM NCK w Krakowie: od 30 do 40 wystaw rocznie w salach Nowohuckiego Centrum Kultury. Co zobaczysz, dla kogo, ile czasu …
Galeria sztuki
Muzeum Cystersów w Mogile - duchowość i kultura zakonu w krakowskim opactwie
ul. Klasztorna 11, 31-979 Kraków
Muzeum Cystersów w Mogile: wystawa o zakonie w dawnym pałacu opata, z interaktywnymi makietami. Co zobaczysz, czego nie, ile czasu, jak …
Podziemna Nowa Huta - os. Szkolne 22
os. Szkolne 22, 31-978 Kraków
Podziemna Nowa Huta na os. Szkolnym 22 - schron przeciwlotniczy z lat 50. i wystawa o zimnej wojnie. Godziny otwarcia, bilety 22 zł, w środy …
Podziemna Nowa Huta - os. Szkolne 37
os. Szkolne 37, 31-978 Kraków
Podziemna Nowa Huta, os. Szkolne 37 - schron przeciwlotniczy z lat 50. pod szkołą, wystawa Stan zagrożenia. Bilety 22 zł, w środy …
Galeria Huta Sztuki w Nowej Hucie - krakowska sztuka lat 50.-70. ze zbiorów Ośrodka Norwida
os. Górali 5, 31-959 Kraków
Galeria Huta Sztuki w Nowej Hucie: krakowska sztuka lat 50.-70. i Grupa Nowohucka ze zbiorów Ośrodka Kultury Norwida. Co zobaczysz, dla …
SztukaDworek Jana Matejki w Krzesławicach - letnia pracownia malarza w Nowej Hucie
ul. Melchiora Wańkowicza 25, 31-752 Kraków
Dworek Jana Matejki w Krzesławicach: letnia siedziba malarza z pracownią i parkiem w Nowej Hucie. Co zobaczysz, dla kogo i jak dojechać w …
Trwające wystawy czasowe w Krakowie
Dziewczyny z chmur - 95. rocznica I Rajdu Lotniczek dookoła Polski
7 marca 2026 - 15 listopada 2026
Rajd czterech lotniczek dookoła Polski z 1931 roku: zdjęcia i pamiątki Marii Wardasówny w Hangarze nr 5 Muzeum Lotnictwa, w cenie biletu, do 15 listopada.
Tomasz Górnicki i Igor Dobrowolski. Pod powierzchnią
24 października 2026 - 29 listopada 2026
Rzeźby i obrazy o bezdomności i depresji w opuszczonych piwnicach pałacu przy Piłsudskiego 4. Bunkier Sztuki, od 24.10.2026, z rezerwacją, tylko dla dorosłych.
Nowe Formy, Dawne Inspiracje - wystawa ceramiki i linorytu
30 października 2026 - 30 listopada 2026
Ceramika i linoryty uczestników grup arteterapeutycznych, inspirowane dawnymi i współczesnymi mistrzami. Bezpłatna wystawa w Pałacu Krzysztofory.
Polski dizajn. Biografia przedmiotu / Biografia projektanta
23 września 2026 - 13 grudnia 2026
16 polskich projektantów i pracowni, a przy ich projektach prywatne rzeczy, z którymi żyją i pracują. Bunkier Sztuki, do 13 grudnia 2026, bilet 11 zł.
Zofia Kulik. Zamiast rzeźby. Przypisy
3 października 2026 - 20 grudnia 2026
Dyplom Zofii Kulik z 1971 roku: blisko 500 slajdów zamiast rzeźby, po raz pierwszy w polskim muzeum. MuFo Rakowicka, 3.10-20.12.2026, bilet 5 zł.
Vincent van Gogh: Wiejskie chaty pośród drzew
29 stycznia 2026 - 31 grudnia 2026
Jedyny obraz van Gogha w polskich zbiorach publicznych: mały pejzaż z 1883 roku w Galerii Sztuki Europejskiej MNK do 31 grudnia 2026, na bilecie do oddziału.