Przecięcia. Wycinanki Anny Wencel

Wystawa „Przecięcia” pokazuje w dniach 2 lipca 2026 - 31 grudnia 2026 kilkadziesiąt współczesnych wycinanek Anny Wencel w galerii wystaw czasowych Żydowskiego Muzeum Galicja w Krakowie. Autorka, pracownica muzeum, łączy w nich elementy wycinanki żydowskiej z polską i ukraińską tradycją ludową.

Żydowskie Muzeum Galicja o wystawie:

Co można przedstawić za pomocą wycinanki? Symbol, ornament, motyw roślinny - to dość oczywiste i często spotykane wzory. Ale czy można poprzez wycinanki opowiedzieć o sprawach bardziej złożonych? O obecności i nieobecności, o dziedzictwie i historii, o tradycji i pamięci? Anna Wencel, autorka prac prezentowanych na nowej wystawie czasowej w Żydowskim Muzeum Galicja, podejmuje próbę udzielenia odpowiedzi na to pytanie.

W galerii wystaw czasowych Żydowskiego Muzeum Galicja można zobaczyć kilkadziesiąt współczesnych wycinanek, oryginalnych zarówno pod względem treści, jak i techniki. Tytuł wystawy - „Przecięcia” - ściśle wiąże się z usytuowaniem twórczości Anny Wencel na przecięciu różnych kultur, tradycji i nowoczesności, sztuki i rzemiosła. Odnosi się również do działalności autorki: przecinania się ról artystki, rękodzielniczki i edukatorki.

Wystawa w subtelny sposób łączy wymiar artystyczny i edukacyjny, stając się kanwą opowieści o wycinankarstwie, o symbolach i ich różnych znaczeniach. Przedstawia również praktyczną stronę tworzenia wycinanek - od szkiców i projektów, poprzez narzędzia do wycinania, po końcowy efekt.

Czego się spodziewać

Wystawa zajmuje jedną salę: galerię wystaw czasowych, którą angielska strona muzeum nazywa Koret Gallery. Muzeum pisze o kilkudziesięciu pracach, a strona projektu zapowiadała 45 wycinanek z opisami i tekstami objaśniającymi.

Obok gotowych prac zobaczysz warsztat autorki: szkice, projekty i narzędzia do wycinania, czyli całą drogę od pomysłu do skończonej wycinanki. Warto przy nim zwolnić, jeśli sam pracujesz w papierze.

Według muzeum w pracach widać elementy wycinanki żydowskiej, odwołania do polskich i ukraińskich tradycji ludowych oraz inspiracje z innych kręgów kulturowych. Program festiwalowy zapowiadał też motywy, których po wycinance trudno się spodziewać: siatki miejskich ulic, budynki, mosty, lasy i rzeki. Obok nich pojawiają się misterne ornamenty, przedstawienia niemal realistyczne i kompozycje abstrakcyjne.

To wystawa pracownicy muzeum w jej własnym muzeum: Anna Wencel jest w zespole starszą specjalistką do spraw wystaw i edukacji. Strona projektu opisuje wystawę jako przestrzeń doświadczeń edukacyjno-artystycznych dla różnych grup wiekowych i społecznych, z programem edukacyjnym dla szerokiego grona odbiorców.

Projekt „Misterne, żydowskie, słowiańskie”, z którego wyrosła wystawa, dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z Funduszu Promocji Kultury. Współfinansuje go także Konsulat Generalny Republiki Federalnej Niemiec w Krakowie. Wernisaż w pierwszym dniu wystawy należał do programu towarzyszącego 35. Festiwalowi Kultury Żydowskiej.

Kontekst

Wycinanka z papieru była rozpowszechniona wśród Żydów w Polsce i w Rosji w XIX i na początku XX wieku. Polska tradycja wycinanek o określonych wzorach sięga, według culture.pl, pierwszej połowy XIX wieku. O jej pochodzeniu istnieje kilka hipotez, a jedna z nich mówi o zapożyczeniu z kultury żydowskiej.

Swoje wycinanki Anna Wencel pokazywała już we wrześniu 2024 roku w Domu Pamięci w Płońsku. Tamtejsza wystawa nosiła tytuł „(Nie)tradycyjna, (nie)żydowska”, a autorka prowadziła też warsztaty. Mówiła wtedy, że na sferę religijną patrzy ze swojej, całkowicie niereligijnej perspektywy.

Bilet i czas

Bilet: osobnego biletu na wystawę muzeum nie sprzedaje, bo sklep internetowy oferuje tylko bilety wstępu do muzeum i bilety na wydarzenia. W programie festiwalowym dyżur autorki w sali wystawy odbywał się na podstawie biletu do muzeum, więc wystawę obejmuje zwykły bilet wstępu (bilet normalny 35 zł, ulgowy 25 zł). Pozostałe bilety podaje profil muzeum.

Gdzie: w galerii wystaw czasowych Żydowskiego Muzeum Galicja , czyli w Koret Gallery z angielskiej strony muzeum. Muzeum jest otwarte codziennie (pn-nd: 10:00-18:00); adres i dojazd podaje jego profil.

Ile czasu: to jedna sala z kilkudziesięcioma pracami i materiałami z warsztatu, więc na samą wystawę zarezerwuj około 30 minut. Jeśli chcesz porównać szkice z gotowymi wycinankami, dolicz kwadrans.

Język: wystawa jest dwujęzyczna, po polsku i angielsku, więc obejrzysz ją bez znajomości polskiego.

Dla kogo: dla osób, które interesują się sztuką ludową i rękodziełem, dla nauczycieli i dla rodzin z dziećmi. Muzeum pomyślało ją jako wystawę artystyczno-edukacyjną dla różnych grup wiekowych, a we wrześniu zorganizowało przy niej rodzinną niedzielę z autorką dla dzieci powyżej 5 lat.

Kto może pominąć: ten, kto szuka dawnych wycinanek ze zbiorów muzealnych albo dużej wystawy na całe popołudnie. To jedna sala ze współczesnymi pracami jednej autorki.

Wydarzenia towarzyszące

• 21.11.2026, 11:00 - autorskie oprowadzanie po wystawie, prowadzi Anna Wencel; po polsku, wstęp wolny, liczba miejsc ograniczona, bezpłatny bilet trzeba pobrać ze strony muzeum - szczegóły

Zobacz też

Inne wystawy w Krakowie:

• Niewyobrażalne. Pustka po wielkich synagogach
• Obywatelka Cepelia

Aktualne informacje o wystawie podaje jej strona w serwisie Żydowskiego Muzeum Galicja .

Profil muzeum: Żydowskie Muzeum Galicja .