Muzeum Dominikanów

Czego się spodziewać

Muzeum Dominikanów w Krakowie jest darmowe, leży trzysta metrów od Rynku Głównego - i mimo to trzeba je zaplanować z wyprzedzeniem. Otwiera się trzy dni w tygodniu i wyłącznie na zarezerwowaną godzinę. Z ulicy nie wejdziesz.

Wystawa zajmuje około 500 metrów kwadratowych na dwóch poziomach czynnego klasztoru. Wchodzi się przez krużganki i gotycką sień zwaną atrium. Na poziomie zerowym są sale romańskie z XIII wieku i nowożytne z XVI-XVII stulecia, a w jednej ze ścian odsłonięty przy konserwacji romański mur ceglany. Poziom niżej zaczyna się labirynt średniowiecznych piwnic, pogłębionych specjalnie pod ekspozycję, z zachowanym gotyckim hypokaustum - piecem, który ogrzewał klasztor.

Najcenniejszy jest zespół kwater witrażowych z przełomu XIII i XIV wieku, najstarszych w Polsce; przez lata leżały w depozycie Muzeum Narodowego, a tu wróciły na miejsce, dla którego powstały. Poza nimi: około 700 glazurowanych płytek posadzkowych z XIII wieku, sześć alabastrowych figurek Chrystusa i apostołów z XV-wiecznych Niderlandów Południowych albo północnej Francji, alabastrowa Matka Boża Jackowa ze Lwowa, pergaminowy graduał z 1536 roku, haftowana preteksta krzyżowa z przedstawieniem Trójcy Świętej z lat około 1380-1395 oraz złota monstrancja z klasztoru w Podkamieniu. Część zbiorów pochodzi z klasztorów wschodnich ziem przedwojennej Rzeczypospolitej - stąd te lwowskie i podkamieńskie tropy.

To wystawa dla ludzi, którzy lubią sztukę średniowieczną i architekturę, a nie dla szukających ekranów i stanowisk interaktywnych: gabloty, kamień, cegła i światło punktowe. Dzieci poniżej dziesiątego roku życia znudzą się w kwadrans, za to nastolatek z zainteresowaniem historią wyjdzie zadowolony. Jeżeli chcesz w Krakowie zobaczyć jedną rzecz z gotyckiego witrażownictwa, to jest właśnie ta.

Wskazówki

• Rezerwuj bilet, nawet darmowy. Wejście wymaga wcześniejszej rezerwacji bezpłatnego biletu na konkretny dzień i godzinę; rezerwacja idzie przez system muzeum. Spóźniona rezerwacja nie oznacza kolejki, tylko brak wejścia.
• Piątek to jedyny długi dzień. Czwartek i sobota kończą się o 16:00, piątek o 18:00. Od niedzieli do środy muzeum jest zamknięte, przy czym środa bywa dniem dla studentów i badaczy po wcześniejszym umówieniu.
• Czterdzieści minut spacerem, godzina z czytaniem. Muzeum nie podaje czasu zwiedzania. Krakowska przewodniczka szacuje samodzielne przejście na około 40 minut; z podpisami pod gablotami zejdzie ci godzina.
• Weź złotówkę albo dwa złote. Plecak i grube okrycie trzeba zostawić w szatni, a skrytkę zamyka się na monetę. Bankomatu w klasztorze nie ma.
• Bez lampy błyskowej i statywu. Zdjęcia wolno robić, ale w podziemiach jest ciemno, więc nastaw się na wysokie ISO albo odłóż aparat.
• Po angielsku tylko z przewodnikiem zewnętrznym. Oprowadzanie po polsku prowadzi muzeum (200 zł dla grupy do 15 osób, 220 zł do 25, płatne gotówką na miejscu, zamawiane minimum 7 dni wcześniej). Wersję angielską i ukraińską obsługują imiennie wskazani przewodnicy spoza muzeum.
• Schody, i nie da się ich obejść. Muzeum pisze wprost, że ze względu na zabytkową architekturę klasztoru nie jest przystosowane do samodzielnego zwiedzania przez osoby z niepełnosprawnością ruchową. Wizytę trzeba uzgodnić telefonicznie pod numerem 694 480 689.
• Godziny sprawdzaj u źródła. Miejskie serwisy turystyczne podają czwartek do 18:00. Muzeum podaje czwartek do 16:00 i to jego strona jest wiążąca.

Jak dojechać

Pieszo: z Rynku Głównego ulicą Stolarską w stronę Dominikańskiej - trzy, cztery minuty. Wejście do muzeum prowadzi przez furtę klasztoru pod numerem 12, obok bazyliki Świętej Trójcy, a nie przez kościół.

Tramwaj: najbliższe przystanki to Poczta Główna przy Westerplatte i Plac Wszystkich Świętych przy Grodzkiej, oba około pięciu minut pieszo. Z Dworca Głównego szybciej jest przejść przez Planty niż czekać na skład.

Samochodem: strefa ograniczonego ruchu w obrębie Plant wyklucza podjazd pod wejście. Najbliższe parkingi płatne działają przy Poczcie Głównej i przy klasztorze Franciszkanów; przy godzinnej wizycie taniej wychodzi zostawić auto poza Plantami.

W okolicy

Dziesięć minut ulicą Kanoniczą stoi Muzeum Archidiecezjalne - druga kolekcja sztuki sakralnej Starego Miasta i najrozsądniejszy ciąg dalszy, jeżeli przyszedłeś tu dla gotyku.

Czterysta metrów dalej, pod płytą Rynku, działają Podziemia Rynku : to samo średniowieczne miasto opowiedziane ekranami i dźwiękiem, biletowane i tłoczne - dokładna odwrotność ciszy w klasztornych piwnicach.

Trzy minuty ulicą Świętego Jana czeka Muzeum Książąt Czartoryskich z „Damą z gronostajem”. Godzina u dominikanów jest darmowa, więc razem robi się z tego uczciwe pół dnia w cenie jednego biletu.

Historia

Klasztor dominikanów w Krakowie założył w 1222 roku święty Jacek Odrowąż, razem z polską prowincją zakonu. Bracia podają, że jest to jeden z trzech klasztorów na świecie, w których życie dominikańskie trwa nieprzerwanie od początków zgromadzenia. Muzeum powstało na osiemsetlecie tej fundacji.

Uroczyste otwarcie odbyło się 24 listopada 2022 roku, a dla zwiedzających muzeum ruszyło 12 stycznia 2023 roku. Kształt ekspozycji nadzorował profesor Marek Walczak z Instytutu Historii Sztuki Uniwersytetu Jagiellońskiego, pracując z historykami sztuki, konserwatorami i archeologami. Zbiory to zabytki, dzieła sztuki, książki i archiwalia klasztoru krakowskiego oraz klasztorów z ziem wschodnich przedwojennej Rzeczypospolitej, czyli placówek, które po 1945 roku przestały istnieć na swoich miejscach.