Muzeum AGH

Czego się spodziewać

Do Muzeum AGH nie wchodzi się z ulicy. Zbiory zajmują piąte piętro pawilonu C-2 na kampusie przy al. Mickiewicza, za drzwiami czynnej uczelni technicznej, a termin wizyty uzgadnia się wcześniej telefonicznie albo mailowo. Wstęp jest wolny, zwiedzanie wyłącznie w dni powszednie, w godzinach pracy uczelni. To rytm uczelnianego biura, nie muzeum turystycznego, i on przesądza tu o wszystkim.

Największą salę zajmuje Modelarium: zabytkowe modele urządzeń górniczych i hutniczych, przygotowane pierwotnie na czterdziestolecie Akademii. Najciekawsze są dwa Wielkie Piece, wzorowane na rzeczywistych urządzeniach z hut w Starachowicach i Krakowie. Obok stoi dawna aparatura z uczelnianych pracowni - mikroskopy, sprzęt optyczny, wagi, przyrządy pomiarowe. Najstarszy eksponat, maszyna Amslera z 1920 roku, jest starszy niż większość dzisiejszych wydziałów AGH.

W sali rzemiosła i przemysłu stoi rzecz, dla której opłaca się tu przyjechać nawet bez sentymentu do uczelni. To dokumentacja odkrycia, którego w latach sześćdziesiątych dokonali założyciel muzeum Mieczysław Radwan i archeolog Kazimierz Bielenin: największego w Europie ośrodka hutniczego z przełomu I i II wieku naszej ery, znalezionego w Górach Świętokrzyskich. Archiwalne fotografie pokazują przebieg tych badań, a wokół nich zgromadzono pamiątki obrzędowości górniczej i hutniczej - Barbórki i Dnia Hutnika.

Sala historyczna to biografia samej uczelni: dokumenty założycielskie wydane przez władze austriackie, pamiątki z akademii w Leoben, Freibergu i Petersburgu, na których kształcili się Polacy w czasach zaborów, oraz fotografie od pierwszych roczników przez okupację. Jest tu także Marta Adelajda Suchankówna, pierwsza absolwentka Akademii Górniczej i pierwsza kobieta w Polsce z dyplomem magistra inżyniera górnika. Czwarta sala służy wystawom czasowym, więc jej zawartość zmienia się kilka razy w roku.

Druga część oferty ma inny adres: Muzeum Kopalni Doświadczalnej w podziemiach pawilonu B-2. Kopalnia Doświadczalna jest laboratorium badawczo-dydaktycznym, jedynym takim w kraju, a maszyny ustawiono w niej tak, by pokazywały pełny ciąg technologiczny wydobycia węgla. Trzeci punkt leży poza miastem: rekonstrukcja osady z epoki brązu w Woli Radziszowskiej, zbudowana wyłącznie narzędziami z epoki, bez gwoździ, drutu i folii.

Dobre miejsce dla ludzi, których interesuje historia techniki, dla rodzin z górniczą albo hutniczą przeszłością, dla absolwentów AGH i dla grup szkolnych z umówionym oprowadzaniem. Zarezerwuj 60-90 minut na sale w pawilonie C-2; muzeum podaje dla grup około 60 minut zwiedzania. Kto szuka ekranów, przycisków i ekspozycji, po której chodzi się samodzielnie w weekend, powinien wybrać Muzeum Inżynierii i Techniki albo Cogiteon - tam dostanie dokładnie to.

Wskazówki

• Najpierw telefon, potem wyjście z domu. Muzeum prosi o wcześniejszą rezerwację terminu zwiedzania: tel. 12 617 20 14, e-mail muzeum@agh.edu.pl . Preferowana wielkość grupy to najwyżej 25-30 osób, a sposób oprowadzania obsługa dostosowuje do tego, kto przyszedł.
• Kopalnia Doświadczalna to osobna rezerwacja. Zwiedzanie podziemi pawilonu B-2 uzgadnia się pod numerem 12 617 20 14. Umówiona wizyta w salach na piątym piętrze C-2 kopalni nie obejmuje, a na jedno przedpołudnie oba punkty się nie zmieszczą.
• To nie Muzeum Geologiczne AGH. Pod tym samym adresem, al. Mickiewicza 30, działa również muzeum geologiczne wydziału geologii - osobna instytucja, osobne godziny, osobne wejście. Wyszukiwarka podpowiada je znacznie częściej niż Muzeum AGH, więc łatwo umówić się w złym miejscu.
• Wejście od Czarnowiejskiej, winda w C-3. Na piąte piętro pawilonu C-2 dojeżdża się windą od strony budynku C-3. Muzeum nie publikuje deklaracji dostępności ani informacji o dostępie dla wózków - zapytaj o to przy rezerwacji.
• Weekendu nie ma. Zwiedzanie odbywa się tylko w dni powszednie, w godzinach pracy uczelni, więc realny termin to przedpołudnie w dzień roboczy. Jedyny znany wieczorny wyjątek to Noc Muzeów, w której programach zbiory AGH pojawiały się z blokiem „Dzieje Uczelni. Historia Techniki. Modelarium”.
• O język opisów zapytaj przy rezerwacji. Muzeum nie publikuje informacji o opisach w językach obcych ani o oprowadzaniu po angielsku. Skoro i tak dzwonisz, ustal to od razu, zwłaszcza jeśli przyprowadzasz gości z zagranicy.
• Nie licz na stronę muzeum. 14 września 2026 serwis muzeum.agh.edu.pl zwracał błąd 500 na wszystkich sprawdzanych adresach, w tym na podstronie z aktualną wystawą. Pewnym kanałem jest dziś telefon i skrzynka pocztowa, nie strona internetowa.
• Wystawa czasowa zmienia wizytę. Sala wystawiennicza pracuje rotacyjnie, kilka wystaw w roku. Jeśli byłeś tu wcześniej, to jedyny element ekspozycji, który się zmienił.

Jak dojechać

Pieszo: z Rynku Głównego około 1,5 kilometra, czyli 20-25 minut ulicą Karmelicką, a dalej Czarnowiejską - wejście do muzeum prowadzi właśnie od tej strony. Od Błoń dziesięć minut.

Tramwaj: przystanki przy al. Mickiewicza obsługują kampus AGH i Bibliotekę Jagiellońską; stamtąd do pawilonu C-2 idzie się kilka minut wokół gmachu głównego. Tramwaje jeżdżą też ulicą Czarnowiejską, po tej stronie kampusu, z której prowadzi wejście do muzeum.

Samochodem: al. Mickiewicza i okolice kampusu leżą w strefie płatnego parkowania, a miejsca między pawilonami należą do uczelni i nie są parkingiem dla zwiedzających. W godzinach pracy uczelni wypada to w najgorszym momencie dnia; tramwaj jest szybszy.

W okolicy

Po drugiej stronie al. Mickiewicza, przy al. 3 Maja, stoi Gmach Główny Muzeum Narodowego z galeriami sztuki polskiej i zbiorami militariów - najsensowniejszy drugi punkt dnia, skoro wizyta w C-2 kończy się przed obiadem.

Kto po modelach wielkich pieców chce techniki dotknąć i uruchomić, powinien przejechać na Kazimierz do Muzeum Inżynierii i Techniki , gdzie wchodzi się za bilet i bez umawiania. Dzieciom, które w Modelarium wytrzymają dziesięć minut, więcej da Cogiteon w Czyżynach - duże centrum nauki z ekspozycją do samodzielnego eksperymentowania.

Historia

Początkiem jest rok 1957, kiedy w AGH powstał Ośrodek Historii Techniki z Muzeum. Datą symbolicznego powołania muzeum jest jednak rok 1960, przyjęty uchwałą Senatu z 14 kwietnia. Twórcą placówki był Mieczysław Radwan, metalurg i historyk techniki, który przyszedł na uczelnię w 1954 roku i zainicjował tu badania nad starożytnym hutnictwem świętokrzyskim - tym samym, którego dokumentację oglądasz dziś w sali rzemiosła i przemysłu.

Nazwę Muzeum AGH jednostka przyjęła dopiero uchwałą Senatu z 29 stycznia 2014 roku, a od 1 października 2019 działa jako jednostka pomocnicza uczelni, podległa kanclerzowi. Uczelniana strona administracyjna podaje przy tym inną datę początku - rok 1969 i pięćdziesięciolecie inauguracji AGH. Nie powołuje się jednak na żadną uchwałę, więc pewniejsza jest chronologia z uczelnianego serwisu historii AGH.