Fort Sztuki 3026

Fort Sztuki od 1993 roku organizował w Krakowie i za granicą festiwale sztuki, zwłaszcza performansu, a po 20 latach przerwy jego archiwum, filmy i performanse wróciły na dwa tygodnie do Krakowa, tym razem do MOCAK-u. Program ruszył otwarciem 16 października 2026 roku, a wystawa w Galerii Beta jest według strony muzeum czynna od 18 do 31 października.

MOCAK o wystawie:

Fort Sztuki 3026 to powrót jednej z ważnych niezależnych inicjatyw artystycznych Krakowa, obecnych od lat 90., tworzących przestrzeń dla sztuki aktualnej, performansu, wymiany idei i międzynarodowej współpracy.

Fort Sztuki 3026 jest związany z 30. rocznicą rejestracji Stowarzyszenia Fort Sztuki (SFS) oraz 20. rocznicą decyzji o zawieszeniu jego działalności. Teraz, po 20 latach, Fort powraca - nie tylko po to, żeby przypomnieć swoją historię, ale także aby sprawdzić, co z jego idei pozostaje aktualne dzisiaj i jak znajdują się one w kontekście współczesnych instytucji kultury.

Czego się spodziewać

To nie jest klasyczna wystawa obiektów, lecz dwutygodniowy program złożony z czterech części: archiwum, kina, performansu i wydawnictwa. Archiwalia Fortu rozmieszczono w kilku przestrzeniach muzeum, a ich układ zmienia się przez cały czas trwania wystawy; ostatnią zmianę program zapowiada na 31 października. W Galerii Beta, w holu budynku głównego, codziennie są obecne osoby związane z projektem, więc z pytaniami o historię Fortu najlepiej zwrócić się do nich.

Od 20 października w sali audiowizualnej działa „kino non stop” z nagraniami dawnych festiwali Fortu, a w wybrane wieczory odbywają się pokazy z prelekcją. Część performatywną prowadzą John Court i Sandra Johnson: najpierw warsztaty dla młodych performerów, 29 października ich własne pokazy mistrzowskie, a 30 października całodzienny pokaz performansów uczestników warsztatów w salach MOCAK-u.

Na otwarcie muzeum przygotowało premierę publikacji, która zbiera wszystkie archiwalne numery pisma „Fort Sztuki” z przełomu lat 90. i 2000 oraz nowy numer ze współczesnymi tekstami; redaktorem jest Łukasz Guzek. Strona nie podaje ceny publikacji. Kuratorami całości są Artur Tajber ze Stowarzyszenia Fort Sztuki i Kamil Kuitkowski z MOCAK-u, sekcją filmową opiekuje się Barbara Maroń, a sekcją performansu Arti Grabowski.

Nagłówek strony wystawy podaje termin 18-31 października, a harmonogram wydarzeń i aktualność muzeum o zmianie ekspozycji wymieniają wystawę archiwum już od 17 października. Do końca wystawy archiwum jest czynne codziennie poza poniedziałkiem 26 października.

Dwudziestominutowy film MOCAK-u „Otwarcie wystawy Fort Sztuki 3026”, opublikowany w dniu otwarcia, 16 października, jest zapisem wieczoru inauguracji z przemówieniami przed planszami wystawy.

Kontekst

Artur Tajber, urodzony w 1953 roku w Katowicach, uprawia performans od połowy lat 70. W 1984 roku współtworzył z Marianem Figlem, Władysławem Kaźmierczakiem i Marcinem Krzyżanowskim, we współpracy z Barbarą Maroń, grupę performerów Formuła Konger. Według Wikipedii był członkiem założycielem Stowarzyszenia Fort Sztuki i jego prezesem w latach 1996-2006, a na krakowskiej ASP współtworzył kierunek intermedia.

Harmonogram wystawy dobrze pokazuje zasięg dawnego Fortu: pierwsze edycje z lat 1993-1995, materiał telewizyjny z 24-godzinnego festiwalu w forcie św. Benedykta w 1997 roku oraz nagrania z festiwali w Bergen (1999), Dublinie (2001) i Quebecu (2005). Według Wikipedii fort św. Benedykta to zbudowany w latach 1853-1856 fort Twierdzy Kraków na Wzgórzu Lasoty w Podgórzu, tej samej dzielnicy, w której stoi MOCAK.

Bilet i czas

MOCAK jest otwarty od wtorku do niedzieli w godzinach 11:00-19:00, w poniedziałki zamknięty; kasa sprzedaje bilety do 18:30. Harmonogram Fortu pomija poniedziałek 26 października.

Od 19 października do 4 grudnia muzeum zmienia ekspozycję i na ten czas obniżyło ceny biletów dla wszystkich: normalny 20 zł, ulgowy 15 zł. Ta cena obowiązuje więc do końca Fortu. Bilet rodzinny (2+3 lub 1+4 osoby) kosztuje według cennika 65 zł.

Według harmonogramu kino non stop i całodzienna instalakcja są w cenie biletu na wystawę. Pokazy studyjne z prelekcją i pokaz mistrzowski kosztują 5 zł, a bilety kupisz w kasie muzeum i online.

Bezpłatny czwartek tej wystawy nie obejmuje. Wolny wstęp dotyczy wyłącznie wystaw Kolekcji MOCAK-u na poziomie -1, a na wystawy czasowe obowiązuje w czwartki bilet ulgowy. W czasie zmiany ekspozycji oznacza to te same 20 zł i 15 zł co w pozostałe dni.

W środy od 16:00 do 19:00 muzeum ma ciche godziny: w przestrzeni ekspozycyjnej nie ma wtedy oprowadzań, warsztatów ani innych wydarzeń, a prace emitujące głośny dźwięk lub intensywne światło są ściszone albo wyłączone. W środę 28 października kino non stop kończy się o 17:30, a wieczorny pokaz o 18:00 odbywa się w sali audiowizualnej.

Na samo archiwum i kilkanaście minut kina non stop wystarczy około 45 minut, a wieczorny pokaz z prelekcją to kolejne dwie godziny. Wystawa jest dla osób zainteresowanych performansem i niezależną sceną Krakowa lat 90.; kto szuka efektownej ekspozycji dzieł, lepiej wybierze inną wystawę. Aktualność o zmianie ekspozycji wymienia obok Fortu pięć wystaw Kolekcji MOCAK-u, w tym VALIE EXPORT i „Live Factory 2: Warhol by Lupa”. Przy jednej wizycie zaplanuj na nie dodatkową godzinę.

Wydarzenia towarzyszące

• 25-31.10.2026, 11:00-19:00 - sala audiowizualna: kino non stop z nagraniami festiwali Fortu (Bergen, Dublin, Drezno, Quebec, improwizacje muzyczne z 2000 roku), codziennie poza poniedziałkiem 26 października, 28 października do 17:30; wstęp w ramach biletu na wystawę - harmonogram
• 28.10.2026, 18:00 - sala audiowizualna: archiwalne materiały TVP 2 („Fort Sztuki 1997 - 24 godziny, Fort św. Benedykta”) i TVP Kraków („Terytoria nomadów”) z prelekcją uczestników wydarzeń fortowych; wstęp 5 zł, bilety w kasie i online - harmonogram
• 29.10.2026, 18:00 - pokazy mistrzowskie: performanse Johna Courta i Sandry Johnson; wstęp 5 zł, bilety w kasie i online - harmonogram
• 30.10.2026, 11:00-19:00 - instalakcja: całodzienny pokaz performansów uczestników warsztatów w przestrzeniach wystawowych MOCAK-u; wstęp w ramach biletu na wystawę - harmonogram
• 30.10.2026, 19:00 - finisaż Fortu Sztuki 3026 w bistro Amant - harmonogram
• 31.10.2026, 11:00-19:00 - Galeria Beta: ostatnia rearanżacja wystawy archiwum - harmonogram

Co piszą o wystawie

• Magazyn Szum (31.08.2026, redakcja): w przeglądzie najciekawszych wystaw jesieni magazyn wymienia Fort Sztuki 3026 obok retrospektywy Eleanor Antin jako jedną z dwóch jesiennych wystaw MOCAK-u; to zapowiedź, nie recenzja - link

Do 24 października recenzji nie znaleziono.

Aktualizacje

• 2026-10-19 - MOCAK obniżył ceny biletów na czas zmiany ekspozycji, od 19 października do 4 grudnia: normalny 20 zł, ulgowy 15 zł (źródło: aktualność muzeum )

Zobacz też

• Byłem asystentem Tadeusza Kantora. Andrzej Wajda - w Cricotece, czynna do 10 stycznia 2027 roku: dokumenty i nagrania z filmowania „Umarłej klasy”, dla tych, których po Forcie ciekawi, jak dokumentowano krakowską awangardę teatralną.
• Andrzej Pawłowski. Kineformy - kameralna wystawa Cricoteki przy Siennej, bez podanej daty zamknięcia: projektor, film i dokumenty ruchomych obrazów świetlnych ze sceny Cricot 2.
• Kinga Nowak. Rzar mi tropikuw - wystawa w Bunkrze Sztuki, czynna do 3 stycznia 2027 roku, dla tych, którzy po Forcie chcą zobaczyć współczesną sztukę krakowską w centrum miasta.

Profil muzeum: MOCAK Muzeum Sztuki Współczesnej w Krakowie .