Fort Sztuki 3026

Fort Sztuki od 1993 roku organizował w Krakowie i za granicą festiwale sztuki, zwłaszcza performansu, a po 20 latach przerwy jego archiwum, filmy i performanse wracają na dwa tygodnie do Krakowa, tym razem w MOCAK-u. Program ruszy otwarciem 16 października 2026 roku o 18:00, a wystawa w Galerii Beta potrwa według strony muzeum od 18 do 31 października.

MOCAK o wystawie:

Fort Sztuki 3026 to powrót jednej z ważnych niezależnych inicjatyw artystycznych Krakowa, obecnych od lat 90., tworzących przestrzeń dla sztuki aktualnej, performansu, wymiany idei i międzynarodowej współpracy.

Fort Sztuki 3026 jest związany z 30. rocznicą rejestracji Stowarzyszenia Fort Sztuki (SFS) oraz 20. rocznicą decyzji o zawieszeniu jego działalności. Teraz, po 20 latach, Fort powraca - nie tylko po to, żeby przypomnieć swoją historię, ale także aby sprawdzić, co z jego idei pozostaje aktualne dzisiaj i jak znajdują się one w kontekście współczesnych instytucji kultury.

Czego się spodziewać

To nie będzie klasyczna wystawa obiektów, lecz dwutygodniowy program złożony z czterech części: archiwum, kina, performansu i wydawnictwa. Archiwalia Fortu zostaną rozmieszczone w kilku przestrzeniach muzeum, a ich układ będzie się zmieniał przez cały czas trwania wystawy; ostatnią zmianę program zapowiada na 31 października. W Galerii Beta, w holu budynku głównego, codziennie mają być obecne osoby związane z projektem, więc z pytaniami o historię Fortu najlepiej zwrócić się do nich.

Od 20 października w sali audiowizualnej będzie działać „kino non stop” z nagraniami dawnych festiwali Fortu, a w wybrane wieczory odbędą się pokazy z prelekcją. Część performatywną prowadzą John Court i Sandra Johnson: najpierw warsztaty dla młodych performerów, 29 października ich własne pokazy mistrzowskie, a 30 października całodzienny pokaz performansów uczestników warsztatów w salach MOCAK-u.

Na otwarcie muzeum zapowiada premierę publikacji, która zbiera wszystkie archiwalne numery pisma „Fort Sztuki” z przełomu lat 90. i 2000 oraz nowy numer ze współczesnymi tekstami; redaktorem jest Łukasz Guzek. Strona nie podaje ceny publikacji. Kuratorami całości są Artur Tajber ze Stowarzyszenia Fort Sztuki i Kamil Kuitkowski z MOCAK-u, sekcją filmową opiekuje się Barbara Maroń, a sekcją performansu Arti Grabowski.

Nagłówek strony wystawy i zapowiedzi MOCAK-u podają termin 18-31 października oraz otwarcie 16 października o 18:00. Ta sama strona opisuje jednak cały Fort jako program trwający od 16 do 31 października, a wystawę archiwum wymienia w harmonogramie już w sobotę 17 października. Pewne są więc otwarcie i każdy dzień od 18 października, w którym muzeum jest czynne, czyli poza poniedziałkami 19 i 26 października.

Kontekst

Artur Tajber, urodzony w 1953 roku w Katowicach, uprawia performans od połowy lat 70. W 1984 roku współtworzył z Marianem Figlem, Władysławem Kaźmierczakiem i Marcinem Krzyżanowskim, we współpracy z Barbarą Maroń, grupę performerów Formuła Konger. Według Wikipedii był członkiem założycielem Stowarzyszenia Fort Sztuki i jego prezesem w latach 1996-2006, a na krakowskiej ASP współtworzył kierunek intermedia.

Harmonogram wystawy dobrze pokazuje zasięg dawnego Fortu: pierwsze edycje z lat 1993-1995, materiał telewizyjny z 24-godzinnego festiwalu w forcie św. Benedykta w 1997 roku oraz nagrania z festiwali w Bergen (1999), Dublinie (2001) i Quebecu (2005). Według Wikipedii fort św. Benedykta to zbudowany w latach 1853-1856 fort Twierdzy Kraków na Wzgórzu Lasoty w Podgórzu, tej samej dzielnicy, w której stoi MOCAK.

Bilet i czas

MOCAK jest otwarty od wtorku do niedzieli w godzinach 11:00-19:00, w poniedziałki zamknięty; kasa sprzedaje bilety do 18:30. Harmonogram Fortu pomija oba poniedziałki w czasie trwania wystawy, 19 i 26 października.

Strona wystawy nie podaje osobnej ceny i odsyła do ogólnego sklepu z biletami, a cennik muzeum nie ma dla niej odrębnej pozycji. Według cennika bilet normalny kosztuje 30 zł, ulgowy 20 zł, a rodzinny (2+3 lub 1+4 osoby) 65 zł; Karta Krakowska daje 20% zniżki. Ceny wstępu na otwarcie 16 października, pokazy i panel muzeum nie podaje. Cennik zna osobny bilet za 5 zł na wydarzenia pozawystawiennicze, ale nie mówi, czy dotyczy on wieczorów Fortu, więc zapytaj o to w recepcji.

Bezpłatny czwartek tej wystawy nie obejmuje. Wolny wstęp dotyczy wyłącznie wystaw Kolekcji MOCAK-u na poziomie -1, a na wystawy czasowe obowiązuje w czwartki bilet ulgowy: 20 zł zamiast 30 zł, dla osób uprawnionych do ulgi 15 zł.

W środy od 16:00 do 19:00 muzeum ma ciche godziny: w przestrzeni ekspozycyjnej nie ma wtedy oprowadzań, warsztatów ani innych wydarzeń, a prace emitujące głośny dźwięk lub intensywne światło są ściszone albo wyłączone. Oba środowe pokazy Fortu, 21 i 28 października o 18:00, harmonogram umieszcza w sali audiowizualnej.

Na samo archiwum i kilkanaście minut kina non stop wystarczy około 45 minut, a wieczorny pokaz z prelekcją albo panel to kolejne dwie godziny. Wystawa jest dla osób zainteresowanych performansem i niezależną sceną Krakowa lat 90.; kto szuka efektownej ekspozycji dzieł, lepiej wybierze inną wystawę. Między 16 a 18 października połączysz otwarcie i archiwum z dwiema innymi wystawami MOCAK-u, zamykanymi 18 października. Kino non stop i wieczorne pokazy ruszają dopiero 20 października.

Wydarzenia towarzyszące

• 16.10.2026, 18:00 - inauguracja Fortu Sztuki 3026: otwarcie wystawy i premiera publikacji „Fort Sztuki” - harmonogram
• 17.10.2026, 11:00-19:00 - pierwszy dzień wystawy archiwum w Galerii Beta; harmonogram wymienia ją w każdy dzień otwarcia muzeum do 31 października, z pominięciem poniedziałków 19 i 26 października - harmonogram
• 18.10.2026, 16:00 - finisaż wystawy „Stan posiadania”: Kamil Kuitkowski oprowadza po niej w kontekście programu Fortu Sztuki 3026 - harmonogram
• 21.10.2026, 18:00 - sala audiowizualna: pokaz archiwalnych materiałów z pierwszych Fortów Sztuki (1993, 1994, 1995) z prelekcją uczestników i autorów tamtych wydarzeń - harmonogram
• 23.10.2026, 18:00-20:00 - sala audiowizualna: panel „Sztafeta, czyli funkcjonowanie społecznych instytucji kultury, od przeszłości do przyszłości” z udziałem Stowarzyszenia Fort Sztuki, Galerii Szaber i Grupy Gruz, prowadzi Kamil Kuitkowski - harmonogram
• 24.10.2026, 18:00 - sala audiowizualna: pokaz filmu Barbary Maroń „Pokazać słowo - utwory ulotne” i dyskusja z udziałem Alicji Jodko, Mariusza Jodki (Galeria Entropia, Wrocław), Barbary Maroń, Artura Tajbera i Kamila Kuitkowskiego - harmonogram
• 28.10.2026, 18:00 - sala audiowizualna: archiwalne materiały TVP 2 („Fort Sztuki 1997 - 24 godziny, Fort św. Benedykta”) i TVP Kraków („Terytoria nomadów”) z prelekcją uczestników wydarzeń fortowych - harmonogram
• 29.10.2026, 18:00 - pokazy mistrzowskie: performanse Johna Courta i Sandry Johnson - harmonogram
• 30.10.2026, 11:00-19:00 - instalakcja: całodzienny pokaz performansów uczestników warsztatów w przestrzeniach wystawowych MOCAK-u - harmonogram
• 30.10.2026, 19:00 - finisaż Fortu Sztuki 3026 w bistro Amant - harmonogram

Co piszą o wystawie

• Magazyn Szum (31.08.2026, redakcja): w przeglądzie najciekawszych wystaw jesieni magazyn wymienia Fort Sztuki 3026 obok retrospektywy Eleanor Antin jako jedną z dwóch jesiennych wystaw MOCAK-u; to zapowiedź, nie recenzja - link

Recenzji przed otwarciem nie znaleziono.

Zobacz też

• Stan posiadania. Topografia Kolekcji MOCAK-u - część I - wystawa Kolekcji tego samego kuratora, zamykana 18 października finisażem włączonym w program Fortu.
• Katarzyna Krakowiak-Bałka. Ekologie współtworzenia - projekt site-specific w MOCAK-u, czynny także do 18 października, więc oba można połączyć z otwarciem Fortu.
• Kinga Nowak. Rzar mi tropikuw - wystawa w Bunkrze Sztuki, czynna do 3 stycznia 2027 roku, dla tych, którzy po Forcie chcą zobaczyć współczesną sztukę krakowską w centrum miasta.

Profil muzeum: MOCAK Muzeum Sztuki Współczesnej w Krakowie .