Oblicza Czapskiego

Czapskiego zna się zwykle z książek i z Katynia, a tu jest wyłącznie malarzem. Na jubileuszowej wystawie w Gmachu Głównym MNK wiszą obrazy i rysunki, które na co dzień pozostają w kolekcjach prywatnych, w kraju i za granicą. Wstęp jest w cenie biletu do oddziału, a wystawa trwa do 31 stycznia 2027 roku.

Muzeum Narodowe w Krakowie o wystawie:

Wystawa jubileuszowa, powstała w 130. rocznicę urodzin artysty i w roku pod jego patronatem, staje się okazją do przyjrzenia się wielorakim obliczom sztuki Czapskiego - stąd jej tytuł. Kuratorka i autorka scenariusza wystawy dr Magdalena Ludera w centrum postawiła Czapskiego jako malarza i rysownika, a szczególne zainteresowanie skierowała na proces twórczy. Na drugi plan odsunęła lepiej znanego Czapskiego jako pisarza, diarystę i krytyka sztuki, a także Czapskiego jako świadka bolesnej historii Polski i Europy XX wieku.

Na wystawie zgromadziliśmy ponad pięćdziesiąt dzieł malarstwa i rysunku głównie z kolekcji prywatnych (krajowych i zagranicznych), pochodzących zwłaszcza od bezpośrednich spadkobierców sióstr Czapskiego. Ten rodzinny i intymny charakter rzadko eksponowanych dzieł znajduje odbicie w strukturze wystawy. Ekspozycję otwierają autoportrety w pracowni, które w przestrzeni otulone są malarskimi i rysunkowymi przedstawieniami bliskich mu ludzi (m.in. czułymi portretami członków rodziny), przedmiotów (z uporem powtarzane przez całe życie martwe natury) i widoków (w tym majątków rodzinnych).

Czego się spodziewać

To jedna sala, a nie całe piętro. Wystawa zajmuje salę „Wybór kuratora” na II piętrze Gmachu Głównego, a oprowadzania zbierają się w holu przed wejściem. Dyrektor muzeum mówił dziennikarzom (relacja PAP), że umieszczono ją w obrębie Galerii Sztuki Polskiej XX i XXI wieku, więc po wyjściu jesteś od razu w stałej ekspozycji.

Układ jest czytelny. Na początku autoportrety, wokół nich rodzina, przedmioty i widoki. W głębi sali muzeum zebrało obrazy, które Czapski nazywał „wariackimi”, i opisało je słowami-kluczami. Według relacji LoveKraków wcześniej wiszą analityczne obrazy przedmiotów z jego 17-metrowego pokoiku w Maisons-Laffitte, a w głębi dominują intensywne kolory i gruby czarny kontur. Ta sama relacja podaje, że wystawa obejmuje prace od lat 20. do 80., a z lat 20. pochodzi „Pejzaż jesienny. Tatry”, uznawany za najstarszy obraz Czapskiego.

Na stronie wystawy muzeum pokazuje między innymi:

• „Autoportret ze szkicownikiem” (1951, kolekcja Krzysztofa Musiała) - malarz ze szkicownikiem, czyli rysunek i malarstwo w jednym obrazie; ekspozycję otwierają właśnie autoportrety w pracowni.
• „Autoportret” (około 1953, kolekcja Grzegorza Przewłockiego) - drugi autoportret z lat 50., też z kolekcji prywatnej.
• „Kaloryfer” (1960, kolekcja Ewy i Janusza Lipieckich) - przedmiot codzienny jako temat obrazu.
• „Wazon i zielona zasłona” (1978, kolekcja prywatna) - jedna z martwych natur, do których wracał przez całe życie.
• „Lśniąca chmura” (1981, Muzeum Narodowe w Krakowie) - późny obraz ze zbiorów samego muzeum.

Angielska strona wystawy dodaje, że towarzyszy jej katalog z całostronicowymi reprodukcjami pokazanych prac.

Kontekst

Józef Czapski (1896-1993) studiował w krakowskiej Akademii Sztuk Pięknych u Józefa Pankiewicza, a w latach 1924-1931 malował w Paryżu z grupą kapistów. Po 1939 roku przeszedł przez sowieckie obozy jenieckie w Starobielsku i Griazowcu, potem w armii Andersa szukał zaginionych oficerów, jak się okazało zamordowanych w Katyniu, i opisał to w „Na nieludzkiej ziemi”. Od 1947 roku do śmierci mieszkał w Maisons-Laffitte pod Paryżem, w domu redakcji „Kultury”. W PRL jego nazwisko objęła cenzura, więc jego malarstwo szerzej poznano w Polsce dopiero po 1989 roku.

Krakowskie Muzeum Narodowe ma z nim związek rodzinny: jego najstarszy oddział założył dziadek malarza, Emeryk Hutten-Czapski. Sejm ogłosił Czapskiego patronem 2026 roku, a dyrektor muzeum nazywa tę wystawę najważniejszą w muzeum wystawą malarstwa Czapskiego.

Bilet i czas

Normalny 45 zł, ulgowy 35 zł, w kasie albo na bilety.mnk.pl. To bilet do całego oddziału, więc w tej samej cenie zobaczysz galerie stałe i obraz van Gogha. Cennik Gmachu Głównego wymienia też osobny bilet na wystawy czasowe (35/25 zł), ale strona tej wystawy mówi wprost o wstępie w cenie biletu do oddziału. Dzieci poniżej 7 lat wchodzą za darmo.

Bezpłatne wtorki MNK dotyczą według cennika wystaw stałych. Czy obejmują tę wystawę czasową, strona wystawy nie mówi, więc zapytaj w kasie, zanim przyjdziesz na nią we wtorek. Oddział jest otwarty od wtorku do niedzieli, 10:00-18:00, w poniedziałki zamknięty.

Na samą salę zarezerwuj 45-60 minut; razem z Galerią Sztuki Polskiej XX i XXI wieku, w której obrębie leży sala, dwie godziny. Zwiedzanie z przewodnikiem muzealnym kosztuje 190 zł po polsku i 270 zł w języku obcym, w obu przypadkach plus bilety wstępu.

Wystawa jest najlepsza dla czytelników Czapskiego, którzy nie widzieli jego obrazów, i dla tych, którzy znają kolekcję w Pawilonie Czapskiego i chcą zobaczyć prace z kolekcji prywatnych. Kto szuka biografii, Starobielska i Katynia, niech idzie raczej do Pawilonu - kuratorka świadomie odsunęła te wątki na bok.

Wydarzenia towarzyszące

• 19.11.2026, 11:00-12:00 - oprowadzanie z kuratorką dla osób w wieku 60+, 5 zł, zapisy wyłącznie telefoniczne (12 43 35 744 wew. 2) od 9.11.2026 - szczegóły
• 22.11.2026, 12:00-13:00 - oprowadzanie kuratorskie z dr Magdaleną Luderą, w cenie biletu, zapisy od 9.11.2026 mailem (rezerwacja@mnk.pl ) lub pod numerem 12 43 35 744 wew. 2 - szczegóły

Co piszą o wystawie

PAP (17.09.2026, za dzieje.pl): relacja z pokazu prasowego, na którym dyrektor MNK Andrzej Szczerski nazwał tę wystawę najważniejszą w muzeum wystawą malarstwa Czapskiego - link . Kuratorka dr Magdalena Ludera mówi w niej: „Chcę, żeby odbiorca patrzył i chłonął”.

LoveKraków (17.09.2026, Redakcja): relacja, która opisuje podział sali na obrazy analityczne i „wariackie” oraz wymienia „Pejzaż jesienny. Tatry”, uznawany za najstarszy obraz Czapskiego - link .

Label Magazine (18.09.2026, MG): zapowiedź, która podkreśla intymny ton wystawy i cytuje kuratorkę o portretach rodziny, przedwojennych widokach majątku oraz widokach Paryża i Bretanii - link .

Trzy teksty, wszystkie to relacje z otwarcia i zapowiedzi. Recenzji krytycznej do 23 września 2026 roku nie znaleźliśmy.

Aktualizacje

• 2026-09-23 - strona utworzona; daty, ceny, godziny i wydarzenia sprawdzone na stronach Muzeum Narodowego w Krakowie.

Zobacz też

• Muzeum Emeryka Hutten-Czapskiego - Pawilon Józefa Czapskiego z wystawą biograficzną i 27 obrazami olejnymi z kolekcji MNK oraz odtworzonym w skali 1:1 pokojem z Maisons-Laffitte. Najlepsze uzupełnienie tej wystawy, bo pokazuje to, co kuratorka tu pominęła: biografię.
• Vincent van Gogh: Wiejskie chaty pośród drzew - w tym samym budynku i na tym samym bilecie, do 31 grudnia 2026 roku.
• W paryskim atelier Stanisława Wyspiańskiego i Józefa Mehoffera - Paryż polskich malarzy pokolenie przed kapistami, w Muzeum Stanisława Wyspiańskiego, do 31 grudnia 2026 roku.

Bilety, godziny otwarcia i aktualne informacje znajdziesz na stronie Muzeum Narodowego w Krakowie .

Profil muzeum: Muzeum Narodowe w Krakowie - Gmach Główny .