Muzeum Narodowe w Krakowie - Gmach Główny

Czego się spodziewać

Trzy galerie stałe na jednym bilecie - to najkrótszy opis Gmachu Głównego. Od 3 grudnia 2025 roku komplet jest pełny: do Galerii Sztuki Polskiej XX i XXI wieku oraz Galerii Rzemiosła Artystycznego dołączyła nowa Galeria Sztuki Europejskiej. Gmach przy alei 3 Maja jest centralą Muzeum Narodowego w Krakowie, a trzy galerie stałe zajmują w nim trzy poziomy ekspozycyjne.

Galeria XX i XXI zajmuje całe drugie piętro. W dwunastu salach wisi około 600 prac - od Wyspiańskiego, Malczewskiego i Mehoffera przez Witkacego, Stryjeńską i Chwistka po Kantora, Jaremę, Nowosielskiego, Wróblewskiego i Opałkę (dane za portalem krakow.travel). To jest kurs 120 lat polskiej sztuki w jednym ciągu sal, bez zmiany adresu.

Galeria Sztuki Europejskiej liczy ponad 120 obiektów od XIII do XX wieku i prowadzi widza wstecz: zaczyna się przy wieku XIX i XX, a kończy przy romańskich madonnach hiszpańskich. Po drodze Lorenzo Lotto, Cranach Młodszy, Bruegel Młodszy, Vigée Le Brun oraz rzeźby Canovy i Vigelanda.

W tej właśnie galerii wisi do 31 grudnia 2026 roku obraz Vincenta van Gogha „Wiejskie chaty pośród drzew” z Kolekcji Jana Pawła II - jedyne płótno tego malarza w polskich zbiorach publicznych. Muzeum zapowiada wystawę jako czasową, ale wstęp jest w cenie biletu do oddziału, bez osobnej opłaty. Autorstwo potwierdzili w 2021 roku specjaliści krakowskiego laboratorium LANBOZ wspólnie z Muzeum Van Gogha w Amsterdamie.

Trzecia galeria pokazuje rzemiosło artystyczne: tkaniny, złotnictwo, szkło, ceramikę, meble, instrumenty i judaika. Jest najcichsza z całej trójki i najbardziej wymagająca - opisy trzeba czytać, interakcji prawie nie ma. Dla dzieci to najsłabszy punkt wizyty.

Uczciwe ustawienie oczekiwań. To nie jest muzeum sztuki dawnej polskiej: wiek XIX mieszka w Sukiennicach , dawni mistrzowie w Muzeum Książąt Czartoryskich . Zbroje i mundury, które przewodniki wciąż lokują przy alei 3 Maja, przeniesiono do oddziału MNK Arsenał .

Od września 2026 roku w galerii XX i XXI wiszą dwa nowe nabytki: obraz Wojciecha Weissa „Kryzys” z 1934 roku i dwustronny rysunek Andrzeja Wróblewskiego z lat 1955-1956. Zakupy za 600 i 300 tysięcy złotych sfinansował minister kultury ze środków Funduszu Promocji Kultury.

Wskazówki

• Zarezerwuj dwie do trzech godzin. Muzeum nie podaje czasu zwiedzania, ale trzy galerie na trzech poziomach to realnie pół dnia. Na jedną galerię wystarczy 60-90 minut; autor bloga „Wiedźma w Trasie” przeszedł samo rzemiosło w 50 minut i uznał to za pośpiech.
• Przyjdź najpóźniej o 15:30. Na ekspozycję muzeum wpuszcza najpóźniej 30 minut przed zamknięciem, czyli o 17:30. Kto wchodzi o 17:00, zobaczy jedną galerię w biegu.
• Wtorek jest bezpłatny i dlatego zatłoczony. Wstęp wolny obejmuje wystawy stałe. Jeżeli zależy ci na spokoju przy Wróblewskim, dopłać 45 zł w środę rano.
• Van Gogha nie szukaj na osobnym bilecie. Obraz wisi w Galerii Sztuki Europejskiej, a wstęp jest wliczony w bilet do oddziału. Tak samo jest z wystawą „Oblicza Czapskiego” (do 31 stycznia 2027 roku). Wystawy czasowe z osobnym biletem kosztują 35 zł normalny i 25 zł ulgowy; przy każdej wystawie muzeum podaje, który bilet obowiązuje.
• Do 26. roku życia bilet kosztuje 1 zł. Tyle płacą uczniowie i studenci z ważną legitymacją na wystawy stałe. Bilet rodzinny to 90 zł, ulgowy 35 zł.
• Oprowadzanie opłaca się dopiero grupie. Przewodnik po polsku kosztuje 190 zł, w języku obcym 270 zł, w obu przypadkach plus bilety. Audioprzewodnik to 7 zł (ulgowy 5 zł) i działa po polsku, angielsku, niemiecku, francusku i rosyjsku.
• Bilety kupuj przez bilety.mnk.pl. Rezerwacje i pytania idą na rezerwacja@mnk.pl albo pod numer 12 433 57 44. Grupy bez rezerwacji potrafią zająć kasę na kwadrans.
• Zdjęcia wolno robić, plecak zostaw w szatni. Szatnia i schowki są przy wejściu, na parterze działa kawiarnia i sklep. Do dyspozycji jest też przewijak.

Jak dojechać

Tramwaj: linie 1 i 20 zatrzymują się na przystanku Muzeum Narodowe, czyli pod samym gmachem. Z Dworca Głównego to kilkanaście minut jazdy dwudziestką.

Autobus: na tym samym przystanku zatrzymuje się kilkanaście linii, między innymi 124, 152, 164, 169, 179 i 424.

Pieszo: z Rynku Głównego kwadrans ulicami Franciszkańską i Piłsudskiego, na końcu przez Aleje Trzech Wieszczów. Z Wawelu podobnie, przez Planty.

Samochodem: przed gmachem działa płatny podziemny parking miejski z miejscami dla osób z niepełnosprawnościami, a dwa dodatkowe miejsca parkingowe dla osób z niepełnosprawnościami są w pobliżu Błoń.

W okolicy

Pięć minut ulicą Krupniczą dzieli gmach od Domu Józefa Mehoffera - to ten sam artysta, którego obrazy widziałeś przed chwilą na drugim piętrze, tyle że w jego własnym mieszkaniu i ogrodzie. W stronę alei Krasińskiego stoi Muzeum Witrażu , czynna pracownia, w której witraże Mehoffera i Wyspiańskiego powstawały naprawdę.

Bliżej Plant otwarto Muzeum Stanisława Wyspiańskiego - naturalny drugi punkt dnia, jeśli sale secesyjne okazały się mocniejsze niż powojenne.

Historia

Konkurs na siedzibę muzeum rozstrzygnięto w 1931 roku, ale zwycięskiego projektu nie zrealizowano. Gmach zbudowano według planów Czesława Boratyńskiego, Edwarda Kreislera i Bolesława Szmidta, w układzie od początku pomyślanym tak, by można go było stawiać etapami.

Budowę zaczęto w 1937 roku z terminem na rok 1944. Wojna przerwała prace, a w niedokończonych murach okupant urządził kasyno. Roboty wznowiono w 1945 roku, gmach otwarto 28 listopada 1957 roku, a ostatni etap ukończono dopiero w 1990 roku.

Materiały warto oglądać po drodze. Elewację wyłożono triasowym dolomitem, schody wejściowe wapieniem wołyńskim, a posadzkę holu na pierwszym piętrze wapieniem z Morawicy, w którym widać przekroje belemnitów.