Szepty deszczu, cisza śniegu. Kawase Hasui

Od 29 listopada 2026 do 28 lutego 2027 roku gmach główny Muzeum Manggha pokaże 103 drzeworyty Kawase Hasuiego, mistrza japońskiego pejzażu z pierwszej połowy XX wieku. Według muzeum będzie to pierwsza wystawa tego artysty w Polsce, a wszystkie prace przyjadą z kolekcji Galerie Nouvelle w Kashiwie.

Muzeum Manggha o wystawie:

Nazywany poetą nostalgii i natury, był artystą w nieustającej podróży. Przemierzał kraj z notesem w ręku, uwieczniając miejsca, które bezpowrotnie znikały pod naporem gwałtownej modernizacji i industrializacji. Jego dorobek to intymny zapis głębokiej tęsknoty za dawną, harmonijną Japonią.

Na ekspozycji przygotowanej we współpracy z Galerią Nouvelle widzowie będą mogli podziwiać samą esencję jego stylu. Składają się na niego pejzaże skąpane w strugach deszczu, zaśnieżone wiejskie świątynie, majestatyczne zamki w blasku księżyca oraz nadmorskie wioski tonące w wieczornym zmierzchu. Hasui jak nikt inny potrafił uchwycić melancholię ulotnej chwili. Charakterystyczną cechą jego dzieł jest niemal całkowita rezygnacja z dynamicznych scen ludzkich na rzecz wszechobecnej, monumentalnej przyrody. Jeśli człowiek pojawia się na jego drzeworytach, przybiera zazwyczaj postać samotnego wędrowca ukrytego pod tradycyjnym parasolem, całkowicie scalonego z otaczającym go światem.

Czego się spodziewać

Będzie to wystawa jednego artysty i jednej techniki: 103 barwne drzeworyty z nurtu shin-hanga, czyli „nowych grafik”, wszystkie z japońskiej kolekcji Galerie Nouvelle z Kashiwy. Muzeum podaje, że przygotowało ją razem z tą galerią, a kuratorami są Joanna Haba i Noboru Suzuki. Wystawa stanie w gmachu głównym przy ul. Konopnickiej, nie w aneksie Galerii Europa - Daleki Wschód.

Muzeum dedykuje wystawę córce artysty, Fumiko Hasui. Spodziewaj się przede wszystkim pejzażu okresów Taishō i Shōwa, w którym człowiek rzadko gra główną rolę. Strona wystawy wspomina też o wydawcy Hasuiego, Shōzaburō Watanabe, i o zespołowej pracy nad każdą odbitką. Nie podaje jednak listy prac, liczby sal ani tego, czy pokaże matryce lub próbne odbitki.

Tytuł dobrze oddaje zimowy termin. Śnieg, deszcz i światło księżyca to motywy, które muzeum stawia w centrum, a wystawa przypadnie na grudzień, styczeń i luty. Strona wystawy nie wspomina o katalogu ani o publikacji towarzyszącej.

Kontekst

Hasui urodził się w 1883 roku w Tokio jako Bunjirō Kawase. Według Wikipedii przydomek artystyczny nadał mu Kiyokata Kaburagi, u którego studiował malarstwo w stylu japońskim; wcześniej przez dwa lata uczył się malarstwa zachodniego. Pierwsze drzeworyty wydał w 1918 roku u Shōzaburō Watanabe.

Wielkie trzęsienie ziemi w Kantō w 1923 roku zniszczyło pracownię wydawcy, klocki drzeworytnicze i 188 szkicowników artysty. W 1956 roku Hasui otrzymał tytuł Żywego Skarbu Narodowego w uznaniu wkładu w kulturę japońską.

Shin-hanga to nazwa, którą Watanabe ukuł w 1915 roku dla grafik łączących dawną technikę ukiyo-e z zachodnim wyczuciem światła i nastroju. Każda odbitka powstawała zespołowo: projektował ją artysta, klocki rzeźbił rzemieślnik, odbijał drukarz, a całość finansował wydawca. Konkurencyjny nurt sōsaku-hanga stawiał na artystę, który sam rysuje, rzeźbi i drukuje. Według Wikipedii shin-hanga sprzedawały się głównie na Zachodzie, zwłaszcza w Stanach Zjednoczonych, a w Japonii popyt na nie był niewielki.

Pierwszy drzeworyt z padającym śniegiem Hasui zaprojektował w 1920 roku, a sceny zimowe uchodzą według Wikipedii za jedne z jego najbardziej oryginalnych prac. Przykład można obejrzeć przed wizytą w zbiorach online Art Institute of Chicago: „Śnieg w świątyni Zōjō-ji” z 1929 roku. Za granicą Hasuiego pokazywało niedawno Japanmuseum SieboldHuis w Lejdzie, od 19 grudnia 2025 do 15 marca 2026 roku według serwisu Museum.nl .

Bilet i czas

Osobnego biletu nie będzie, przynajmniej według stanu na dziś. Strona wystawy nie podaje własnej ceny, a według cennika muzeum bilet upoważnia do wstępu na wszystkie bieżące wystawy. Wśród wystaw planowanych muzeum zapowiada też plakaty Eiko Ishioki, czynne do 17 stycznia 2027 roku, więc do połowy stycznia jeden bilet powinien obejmować obie.

Normalny bilet kosztuje 30 zł, ulgowy 20 zł. Ulga przysługuje między innymi uczniom, studentom i doktorantom, osobom po 65. roku życia, emerytom, rencistom i nauczycielom. Bilet rodzinny kosztuje 50 zł (maksymalnie cztery osoby, w tym co najmniej jedno dziecko do 18 lat), a grupowy, do 20 osób, 120 zł. Dzieci do 7 lat wchodzą bezpłatnie, muzeum honoruje Kartę Dużej Rodziny i Kartę „N”.

We wtorki wstęp jest wolny, a według strony sprzedaży biletów obejmuje wszystkie wystawy czasowe. Muzeum jest czynne od wtorku do niedzieli w godzinach 10:00-18:00, ostatnie wejście jest możliwe pół godziny przed zamknięciem. Zimowej zmiany godzin muzeum nie ogłosiło.

Okres świąteczny zmienia jednak plan: 24 i 31 grudnia muzeum będzie czynne od 10:00 do 14:00, a 25 grudnia zamknięte. Lista na stronie informacji praktycznych wymienia też zamknięcie 1 stycznia (piątek), czyli w Nowy Rok 2027. Godzin na rok 2027 muzeum jeszcze nie opublikowało, więc przed wizytą w styczniu lub lutym sprawdź tę stronę.

Bilety online na kolejny miesiąc pojawiają się w ostatnim tygodniu miesiąca poprzedzającego. Na listopadowe dni wystawy kupisz je więc od końca października, a na grudzień od końca listopada. Zwiedzanie z przewodnikiem trzeba zarezerwować co najmniej 10 dni wcześniej.

Na 103 drzeworyty zarezerwuj 60 minut, jeśli tylko oglądasz, i około 90 minut, jeśli czytasz podpisy. Przy drzeworytach warto podchodzić blisko: przejścia barw, faktura papieru i ślady odbijania widać dopiero z niewielkiej odległości.

Wystawa jest najlepsza dla osób, które lubią pejzaż, grafikę i dawną Japonię. Spodoba się też każdemu, kto zna drzeworyty Hokusaia czy Hiroshigego i chce zobaczyć, jak tę tradycję podjęto w XX wieku. Jeśli szukasz współczesnej Japonii, designu albo dynamicznych scen, ta wystawa ci tego nie da. Muzeum stoi nad Wisłą naprzeciw Wawelu: spod zamku to około kilometra przez most Grunwaldzki, a najbliższe przystanki tramwajowy i autobusowy nazywają się Rondo Grunwaldzkie.

Zobacz też

• Vincent van Gogh: Wiejskie chaty pośród drzew - w Muzeum Narodowym w Krakowie do 31 grudnia: kameralny holenderski pejzaż z 1883 roku, w którym urodził się Hasui. Dwa spojrzenia na wiejski krajobraz z dwóch końców świata.
• Muzeum Sztuki i Techniki Japońskiej Manggha - profil muzeum: budynek według projektu Araty Isozakiego, kolekcja Feliksa „Mangghi” Jasieńskiego, godziny i dojazd.

Bilety, godziny otwarcia i aktualne informacje znajdziesz na stronie Muzeum Manggha .

Profil muzeum: Muzeum Sztuki i Techniki Japońskiej Manggha .