Kamienica Hipolitów

Czego się spodziewać

Najpierw rzecz, która przesądza o planie dnia: Kamienica Hipolitów w Krakowie jest znów czynna od środy do niedzieli w godzinach 10:00-17:00, ale wystawa stała „Mieszczański dom” pozostaje nieczynna. Od 7 do 30 października 2026 roku kamienica pokazuje wystawę czasową „Przedmiot wyobrażony” (bilet normalny 22 zł, ulgowy 18 zł, rodzinny 44 zł). Muzeum Krakowa zapowiada, że 1 i 11 listopada oddział będzie nieczynny.

Kto wejdzie teraz, zobaczy sztukę współczesną, a nie umeblowane pokoje. „Przedmiot wyobrażony” to druga wystawa cyklu „Kamienica otwarta”, który Muzeum Krakowa prowadzi z Wydziałem Intermediów krakowskiej Akademii Sztuk Pięknych. Pierwszą pokazano tu w październiku 2025 roku przy wolnym wstępie; tym razem studenci, absolwenci i zaproszeni artyści odpowiadają na przedmioty codziennego użytku z kolekcji kamienicy. Muzeum nie podaje, które pomieszczenia zajmuje wystawa.

Najbardziej znana część domu pozostaje zamknięta. Wystawa stała „Mieszczański dom” to kilkanaście umeblowanych pokoi na dwóch piętrach, a zwiedzający najczęściej wspominali pokój kolekcjonera, celowo zagracony obrazami, zegarami i drobiazgami. Nieczynna jest od kwietnia 2023 roku, a muzeum nie podało daty jej powrotu.

Głównym eksponatem jest i tak sam budynek, a jego oglądanie zaczyna się na placu, za darmo i o każdej porze. Na elewacji widać fragmenty sgraffita z pierwszej połowy XVII wieku, odsłonięte podczas konserwacji w 2016 roku, z postaciami odczytywanymi jako św. Helena i św. Zygmunt; nad nimi wznosi się attyka z płaskorzeźbą Oka Opatrzności.

Za progiem dom cofa się o kolejne stulecia. Wokół podwórka biegną drewniane ganki, a we wnętrzach zachowały się barokowe stiuki Baltazara Fontany, fryz pod stropem, renesansowa kolumna międzyokienna i polichromia. Najstarsze, jeszcze z XIV wieku, są piwnice i kamienne portale.

Dla kogo: do końca października przede wszystkim dla osób, które ciekawi sztuka współczesna zestawiona z historią codzienności, i dla tych, którzy chcą wejść do kamienicy przy placu Mariackim, zanim wróci wystawa stała. Jeśli przyjeżdżasz po autentyczne wnętrze mieszczańskiego domu, ta wizyta go nie da: idź do Domu Jana Matejki albo Muzeum Farmacji, oba leżą pięć minut stąd. Muzeum nie podaje czasu zwiedzania wystawy czasowej, ale kamienica stoi dwie minuty od Rynku i łatwo wpleść ją między inne punkty dnia.

Wskazówki

• Wybierz dzień z oprowadzaniem. Kuratorzy oprowadzają po wystawie „Przedmiot wyobrażony” 14 i 21 października o 16:00, a 11 października o 11:00 odbywają się warsztaty twórczego patrzenia. Przy wystawie zbudowanej z interpretacji dawnych przedmiotów rozmowa z jej autorami da więcej niż samodzielny obchód.
• Po 30 października sprawdź program. Strona oddziału nie wymienia na razie innej wystawy, a daty powrotu „Mieszczańskiego domu” muzeum nie ogłosiło. Przed wizytą w listopadzie zadzwoń (12 422 21 18) albo napisz (hipolitow@muzeumkrakowa.pl ).
• Elewacja nic nie kosztuje. Sgraffito, renesansowy portal i attyka są widoczne z placu Mariackiego bez biletu; to dwie minuty po drodze spod bazyliki Mariackiej.
• Zarezerwuj 45-60 minut, gdy wystawa stała wróci. Tyle zajmuje spokojne przejście dwóch kondygnacji. Z przewodnikiem albo przy dłuższym postoju w pokoju kolekcjonera wyjdzie godzina z okładem.
• Na wystawę stałą nie przychodź w słoneczne popołudnie. Zwiedzający notowali, że światło odbijało się od oszklonych płócien tak mocno, że szczegółów nie dało się dostrzec gołym okiem. Gdy pokoje wrócą, lepiej trafić rano albo w pochmurny dzień.
• Autokarem tu nie dojedziesz. Plac Mariacki leży w strefie pieszej i nie ma przy nim postoju dla autokarów; grupy wysiadają przy Plantach i dochodzą pieszo.

Jak dojechać

Pieszo z Rynku Głównego: jedna, najwyżej dwie minuty. Plac Mariacki to mały placyk po wschodniej stronie bazyliki Mariackiej, za prezbiterium; kamienica stoi pod numerem 3.

Tramwaj: najbliższe przystanki leżą na obwodnicy Plant - Teatr Słowackiego, Poczta Główna, Plac Wszystkich Świętych. Z każdego z nich dojście przez Planty i Stare Miasto zajmuje 6-8 minut.

Z dworca Kraków Główny: około dziesięciu minut pieszo ulicą Floriańską przez Bramę Floriańską albo ulicą Szpitalną obok Teatru Słowackiego.

Samochodem: cały obszar wewnątrz Plant jest strefą ograniczonego ruchu, a przy placu Mariackim nie zaparkujesz. Najbliższe parkingi podziemne działają przy placu Na Groblach i pod placem Szczepańskim.

W okolicy

Dopóki wystawa stała „Mieszczański dom” jest nieczynna, spragnionych autentycznego wnętrza najlepiej obsłuży Dom Jana Matejki przy Floriańskiej: pracownia i mieszkanie malarza zachowane z całym wyposażeniem, pięć minut stąd. Kilkadziesiąt metrów dalej Muzeum Farmacji zajmuje dwanaście sal na trzech kondygnacjach innej staromiejskiej kamienicy i daje podobną przyjemność chodzenia po wnętrzach z epoki. Po drugiej stronie Rynku Pałac Krzysztofory , główna siedziba Muzeum Krakowa, przejął rolę miejsca, w którym opowiada się historię miasta.

Historia

Nazwa pochodzi od Hipolitów, kupieckiej rodziny, która była właścicielem domu w XVII wieku; później kamienica przeszła w ręce Zaleskich i wielokrotnie zmieniała gospodarzy. Do rejestru zabytków trafiła 27 kwietnia 1931 roku. Oddział Muzeum Krakowa otwarto tu w 2003 roku z wystawą stałą „Mieszczański dom”, odtwarzającą urządzenie mieszkań zamożniejszych krakowian od XVII do XIX wieku.

Wystawę stałą zamknięto w pierwszy weekend kwietnia 2023 roku na czas kompleksowych prac konserwatorskich: wymiany instalacji elektrycznej, konserwacji mebli, tkanin i rzemiosła artystycznego, nowego oświetlenia i zabezpieczenia budynku. Od tamtej pory dom otwierał się wyłącznie dla wystaw czasowych. „Siłaczki” o krakowiankach (26 września 2024 - 16 marca 2025) zajęły sień, oba piętra i piwnice, a w październiku 2025 roku muzeum i Wydział Intermediów ASP pokazały tu pierwszą „Kamienicę otwartą”.

Jesienią 2026 roku oddział znów ma stałe dni otwarcia, ale „Mieszczański dom” pozostaje nieczynny. Plany sięgają dalej niż powrót dawnej wystawy. Według ASP kamienica ma w przyszłości stać się także miejscem badania mody i kulinarnej przeszłości Krakowa, a krakowska prasa już w 2023 roku pisała o nowych salach poświęconych kuchni i obyczajom stołu. Terminu żadna z tych zapowiedzi nie podaje.