Wojenne dzieci

Od 12 września 2025 do 30 sierpnia 2026 roku Fabryka Emalia Oskara Schindlera pokazywała II wojnę światową z perspektywy dzieci - tych, które w chwili jej wybuchu 1 września 1939 roku miały nie więcej niż jedenaście lat. Poprzez mikrohistorie kilkunastu bohaterów o różnym pochodzeniu, wyznaniu i statusie kuratorka Beata Łabno pokazała wojenne dzieciństwo jako doświadczenie wielowymiarowe, a same dzieci - nie tylko jako ofiary, lecz także jako aktywne podmioty tamtych wydarzeń.

Muzeum Krakowa o wystawie:

Wystawa “Wojenne dzieci” prezentowana będzie w Fabryce Emalia Oskara Schindlera, miejscu żywej pamięci, ogromnie ważnym dla historii Krakowa podczas II wojny światowej.

Wystawa “Wojenne dzieci” mierzy się z trudnym wyzwaniem, jakim jest próba pokazania wojny i okupacji z perspektywy najmłodszych - dzieci, które w chwili wybuchu wojny 1 września 1939 miały nie więcej niż 11 lat.

Mikrohistorie kilkunastu bohaterów - różniących się bagażem kulturowym, przynależnością narodową, wyznawaną religią, statusem społecznym i ekonomicznym - tworzą szeroki pejzaż osobistych doświadczeń i zachowań wojennych dzieci.

Za sprawą wystawy pragniemy zmienić dotychczasowe postrzegania dzieci - tak, aby zobaczyć w nich nie tylko i wyłącznie ofiary, ale także aktywne podmioty i adresatów działań dorosłych. Chcemy ukazać ich rolę w tamtych okrutnych czasach, ich sprawczość - nawet jeśli była ona zależna od sprawczości dorosłych. Naświetlimy relacje z dorosłymi, bliższą i dalszą rodziną, a wreszcie z osobami obcymi. Z szacunku do bohaterów i dla pełnego obrazu ich wojennych losów pokażemy też, choć w skrótowej formie, ich przedwojenną i powojenną historię.

Czego się spodziewać

Ekspozycja prowadzi widza przez splecione ze sobą losy kilkunastu dzieci - Polaków, Żydów i przedstawicieli innych społeczności okupowanego Krakowa i regionu. Obok osobistych przedmiotów, dokumentów i fotografii wystawa odsłania relacje dzieci z dorosłymi oraz ich własną sprawczość w warunkach wojny. Narrację uzupełniają wątki przedwojenne i powojenne, dopełniające obraz każdego z bohaterów.

Wystawie towarzyszyła książka dla dzieci „Szkatułka. Pierrot. Piłeczka” autorstwa Joanny Rudniańskiej - trzy opowiadania z ilustracjami Igora Kubika, oparte na losach dwóch bohaterów wystawy.

Kontekst

Materiały archiwalne i artefakty pokazane na wystawie pochodziły z archiwów państwowych oraz zbiorów prywatnych z Polski, Anglii i Izraela. Ekspozycja była podzielona na części: Od zabawy do konspiracji, Normalne życie, Dom schronienie, dom zagrożenie, Po aryjskiej stronie, Więźniowie obozów, Deportowani, Ślady życia i pamięci (dzieci, które nie przeżyły wojny) oraz Dzieci dokumentują.

Bilet i czas

Bilet normalny kosztował 22 zł, ulgowy 16 zł, rodzinny 44 zł (2 dorosłych + 2 dzieci do 16 lat lub warianty równoważne); oprowadzanie po wystawie (płatne dodatkowo, 120 zł) można było zamówić telefonicznie lub mailowo w oddziale.

Po wystawie

Wystawa zakończona 30 sierpnia 2026 roku. Strona muzeum nie podaje informacji o dalszej trasie wystawy ani o katalogu do nabycia w sklepie muzealnym.

W Fabryce Emalia Oskara Schindlera otwiera się 16 października 2026 roku:

• Fabryka Schindlera - historie miejsca - kolejna wystawa w tym samym oddziale, czynna do 8 sierpnia 2027 roku.

Profil muzeum: Fabryka Emalia Oskara Schindlera .