Dworek Jana Matejki w Krzesławicach

Czego się spodziewać

Dworek Jana Matejki w Krzesławicach pokazuje malarza poza miastem: ten wiejski dwór kupił w 1876 roku, odnowił go, dobudował pracownię i uczynił z Krzesławic swoją ulubioną letnią siedzibę. Dziś to muzeum Towarzystwa Przyjaciół Sztuk Pięknych w Krakowie, w Nowej Hucie, przy ul. Melchiora Wańkowicza 25.

W salonie stoi stary fortepian, który należał do Matejki, a w następnym pomieszczeniu jego obrotowa sztaluga i kopia „Stańczyka”. Zobaczysz też jadalnię z wielkim stołem, pamiątki po Hugonie Kołłątaju i szkice Matejki do polichromii kościoła Mariackiego w Krakowie.

W tutejszej pracowni powstało wiele obrazów Matejki; muzeum wymienia wśród nich „Rzeczpospolitą Babińską”, z krzesławickim sadem w tle, i „Kościuszkę pod Racławicami” z 1887 roku. Kryty gontem dworek otacza rozległy park krajobrazowy ze stuletnimi drzewami, wśród których rośnie rzadki czerwony buk; z ogrodem cały teren liczy cztery hektary.

Zwiedzający oceniają miejsce wysoko: w Mapach Google dworek ma 4,6 na 5 przy 852 opiniach (odczyt z 26 października 2026 roku).

Dla kogo: dla tych, którzy znają obrazy Matejki i chcą zobaczyć, gdzie część z nich powstała, oraz dla każdego, kto połączy krótkie zwiedzanie ze spacerem po starym parku. Rodziny z dziećmi też mają tu czego szukać: Mapy Google oznaczają miejsce jako odpowiednie dla dzieci, a muzeum sprzedaje bilet rodzinny.

Kto powinien odpuścić: kto chce oglądać przede wszystkim wielkie płótna, bo w opisie wnętrz muzeum wymienia meble, sztalugę, szkice i pamiątki, a z obrazów kopię „Stańczyka”. Do namysłu ma też ten, kto w sobotę lub niedzielę przyjedzie komunikacją i nie lubi chodzić: najbliższy czynny wtedy przystanek leży około 520 m w linii prostej od dworku.

Ile czasu: zarezerwuj około godziny. Wnętrza to kilka pomieszczeń, a dłuższą część wizyty zajmie spacer po czterohektarowym parku.

Wskazówki

• Sprawdź dzień przed wyjazdem. Dworek przyjmuje zwiedzających tylko w części tygodnia (pn: po umówieniu telefonicznym, wt-czw: nieczynne, pt: 11:00-18:00, sb: 11:00-17:00, nd: 11:00-18:00), więc nie przyjeżdżaj w ciemno.
• Poniedziałek po umówieniu. W poniedziałek zwiedzanie jest możliwe po wcześniejszym umówieniu się przez telefon. Numer stacjonarny jest w ramce praktycznej, a na stronie kontaktowej muzeum podaje też numer komórkowy +48 511 514 355.
• Oprowadzanie z kustoszem. We wpisie na Facebooku z 5 czerwca 2026 roku muzeum zapraszało na weekendowe oprowadzania z kustoszem, w tych samych godzinach, w których dworek jest otwarty. Wpis jest sprzed kilku miesięcy, więc przed przyjazdem zapytaj telefonicznie, czy ta forma nadal obowiązuje.
• W weekend bez autobusu 149. Autobus 149, który zatrzymuje się najbliżej dworku, kursuje tylko w dni robocze. W sobotę i niedzielę zostają autobusy 139 i 174 z przystanku „Łempickiego” albo tramwaje z przystanku „Zalew Nowohucki”.
• W piątek wracaj tramwajem. Według rozkładu MPK Kraków na piątek 6 listopada 2026 roku ostatnie kursy linii 149 odjeżdżają z przystanku „Krzesławice Młyn”, zanim dworek kończy pracę. Kto zostaje do końca, wróci tramwajem 16, 22 lub 74 z przystanku „Zalew Nowohucki”, który obsługuje je do wieczora.
• Bilety dla seniorów i rodzin. Oprócz biletu normalnego i ulgowego dla uczniów i studentów (bilet normalny 30 zł, ulgowy 20 zł) muzeum ma osobny bilet ulgowy dla emerytów, rencistów i seniorów oraz bilet rodzinny do czterech osób, w tym co najmniej jednego uczącego się dziecka. Posiadacz Karty Dużej Rodziny kupuje bilet rodzinny bez względu na liczbę osób; ceny obu biletów podaje strona muzeum dla zwiedzających.
• Wózek według Map Google. Mapy Google podają, że wejście jest dostępne dla osób na wózkach, ale toalety dostosowanej w swoich atrybutach nie wymieniają. Jeśli to dla ciebie ważne, zapytaj muzeum telefonicznie przed wizytą.

Jak dojechać

• Adres: ul. Melchiora Wańkowicza 25, 31-752 Kraków, dzielnica Nowa Huta.
• Autobus w dni robocze: najbliżej są przystanki „Krzesławice Młyn” (około 180 i 240 m w linii prostej) i „PCK” (około 240 i 290 m w linii prostej). Według rozkładu MPK Kraków zatrzymuje się na nich tylko linia 149, wyłącznie w dni robocze i rzadko: w piątek 6 listopada 2026 roku po siedem odjazdów z każdego z dwóch słupków przystanku „Krzesławice Młyn”.
• Autobus w sobotę i niedzielę: linia 149 wtedy nie kursuje. Najbliższy przystanek z kursami to „Łempickiego”, około 520 m w linii prostej, z autobusami 139 i 174, które w sprawdzonym weekendzie 7-8 listopada 2026 roku miały po kilkadziesiąt odjazdów dziennie.
• Tramwaj: przystanek „Zalew Nowohucki”, około 650 m w linii prostej, obsługują tramwaje 16, 22 i 74 przez wszystkie trzy dni, w które dworek jest otwarty. Tramwaj 74 zatrzymuje się też na przystanku „Grodzki Urząd Pracy”, około 680 m w linii prostej.
• Ocena dojazdu: w sobotę i niedzielę, czyli w dwa z trzech dni otwarcia, w promieniu 300 m od dworku nie ma przystanku z kursami. Licz się z co najmniej pół kilometra w linii prostej; odległość piesza nie została zmierzona, a trasa będzie dłuższa niż linia prosta.
• Samochodem: muzeum zapewnia na Facebooku, że ma parking dla swoich gości, a Mapy Google oznaczają go jako bezpłatny. W weekend to najwygodniejszy sposób dojazdu.

W okolicy

Przy os. Szkolne 37, około 0,69 km od dworku w linii prostej, jest Podziemna Nowa Huta - os. Szkolne 37 . Nieco dalej, przy os. Szkolne 22, około 0,74 km w linii prostej, leży Podziemna Nowa Huta - os. Szkolne 22 .

Historia

Fortepian w salonie i sztaluga w sąsiednim pokoju to ślady lat, gdy Krzesławice były letnią siedzibą Matejki. Malarz kupił dworek od Kirchmayerów w 1876 roku i dobudował do niego pracownię. Za własne pieniądze postawił też szkołę dla wiejskich dzieci, dziś świetlicę przy ul. Wańkowicza 17.

Po drugiej wojnie światowej dworek popadł w ruinę. Maria Burzyńska podarowała go z czterohektarowym terenem Towarzystwu Przyjaciół Sztuk Pięknych w Krakowie pod warunkiem, że zawsze będzie tu muzeum pamiątek po Kołłątaju i Matejce. Kapitalny remont Towarzystwo zaczęło w 1960 roku i prowadziło przez kilka lat.

Rok otwarcia muzeum źródła podają różnie: polska Wikipedia wskazuje 1966 rok, angielska 1965. Strona muzeum datuje uroczyste otwarcie po remoncie na styczeń „1866 roku”, ale w tym samym tekście podaje wiek pani Burzyńskiej w 1966 roku, co wskazuje na błąd w dacie.

Źródła różnią się też co do budynku, w którym mieszkał Hugo Kołłątaj. Według strony muzeum Kołłątaj, który pod koniec XVIII wieku dzierżawił dobra krzesławickie, mieszkał w dworku razem z matką. Polska Wikipedia podaje natomiast, że dwór wzniesiony przez Kołłątaja stał tam, gdzie dziś przy parkingu stoi latarnia, i rozebrano go w 1918 roku, a obecny dwór postawili w 1826 roku Kirchmayerowie.