Dom Esterki

Czego się spodziewać

Legenda mówi, że Kazimierz Wielki spotykał się w tym domu z Esterą. Dokumentów na to nie ma żadnych, nazwa jest potoczna, a „domów Esterki” stoi w Polsce kilka. Po odjęciu legendy zostaje coś ciekawszego: gotycka kamienica z XIV wieku, wyjątkowa wśród domów, które stały przy rynku dawnego Kazimierza.

Wystawy czasowe zajmują tu zwykle piwnice i parter. Piwnice są sklepione kolebkowo i należą do najstarszej warstwy budynku - to one, a nie aranżacja, robią największe wrażenie. Kamieniarkę okienną datuje się na okolice 1430 roku, portal na przełom XVII i XVIII wieku, stropy i dekoracje ścienne na wiek XVIII. Resztę domu zajmują biblioteka muzeum, pracownie edukacyjne, część zbiorów i administracja - tego zwiedzający nie zobaczy.

Rzecz, której strona muzeum nie stawia na pierwszym planie: wystawy stałej tutaj nie ma. Bilet kupuje się na to, co akurat wisi, a program bywa szeroki - od rzemiosła i sztuki ludowej po współczesne odczytania kultury tradycyjnej. Jeśli aktualny temat cię nie interesuje, w tym budynku nie ma planu zapasowego. Wystawa stała czeka około stu metrów dalej, w dawnym ratuszu przy placu Wolnica.

Najlepsze dla trzech grup: dla tych, którzy i tak robią pełny obchód Muzeum Etnograficznego na bilecie łączonym, dla spacerowiczów po Kazimierzu z apetytem na średniowieczne mury i dla widzów konkretnej wystawy. To wizyta na 30-45 minut, nie na całe popołudnie.

Wskazówki

• Wtorek wychodzi najtaniej. Bilet na wystawę czasową kosztuje wtedy 15 zł zamiast 20 zł, ulgowy 10 zł zamiast 15 zł, a wystawa stała w ratuszu jest bezpłatna. Uwaga na częste nieporozumienie: wtorkowy wolny wstęp obejmuje wyłącznie ratusz, tutaj oznacza zniżkę, nie darmowe wejście.
• Bilet łączony, jeśli robisz oba budynki. 35 zł normalny i 23 zł ulgowy za wystawę stałą i czasową razem, wobec 20 zł za samą tę kamienicę. Dzieci do lat 7, opiekunowie grup, asystenci osób z niepełnosprawnościami i pracownicy muzeów wchodzą bezpłatnie.
• Zarezerwuj 30-45 minut. Muzeum czasu zwiedzania nie podaje; to nasze oszacowanie z rozmiaru ekspozycji, czyli piwnic i parteru. Pełny obchód razem z ratuszem zajmuje dwie do dwóch i pół godziny.
• Wejście bez progu jest od Trynitarskiej. Główne drzwi od Krakowskiej mają osiemnastocentymetrowy stopień w dół. Od Trynitarskiej prowadzi brama z rampą i poręczą, dzwonek na wysokości 100 cm, a na dziedzińcu stoi winda osobowa.
• Do piwnic zjedziesz windą. Do piwnicznych sal wystawowych można zejść schodami albo zjechać windą.
• Środa 15:00-18:00 to ciche godziny. Muzeum wycisza dźwięki, wyciemnia pomieszczenia na parterze i wpuszcza wyłącznie zwiedzających indywidualnych, bez grup. Rozwiązanie dla osób w spektrum autyzmu i dla każdego, kto źle znosi bodźce.
• Nie sugeruj się cennikami w portalach turystycznych. Miejskie serwisy informacyjne wciąż podają za wystawy 14/8 zł - to nieaktualne. Obowiązuje cennik muzeum: 20 zł i 15 zł.
• Ostatnie wejście o 17:30, poniedziałek zamknięty. W święta muzeum bywa nieczynne, a w wybrane dni, jak 11 listopada i sylwester, czynne tylko do 16:00. Przed wizytą w takim terminie sprawdź godziny na stronie muzeum.

Jak dojechać

Adres: ul. Krakowska 46, na rogu Trynitarskiej, jedną przecznicę od placu Wolnica.

Tramwaj: przystanek Plac Wolnica leży przy samej Krakowskiej, niecałe dwie minuty pieszo od drzwi. Ulicą Krakowską przebiega główna oś tramwajowa zachodniego Kazimierza, więc dojazd z Podgórza i ze Starego Miasta jest prosty.

Pieszo z Rynku Głównego: około 15 minut Grodzką, potem Stradomską i Krakowską.

Pieszo z placu Nowego: około 8 minut przez Meiselsa i plac Wolnica - to najkrótsza droga, jeśli zaczynasz dzień w sercu Kazimierza.

Pieszo z Wawelu: około 10 minut Stradomską.

Parkingu przy kamienicy nie ma; cała okolica leży w strefie płatnego postoju.

W okolicy

Za rogiem, w dawnym ratuszu Kazimierza przy placu Wolnica, stoi wystawa stała Muzeum Etnograficznego - ten sam bilet łączony obejmuje oba budynki i to jest naturalna druga połowa wizyty.

Pięć minut pieszo, w dawnej zajezdni tramwajowej przy świętego Wawrzyńca, mieści się Muzeum Inżynierii i Techniki - dobra zmiana rejestru, kiedy wystawa czasowa zajęła pół godziny, a popołudnie się jeszcze nie skończyło.

Po drugiej stronie Kazimierza, przy ulicy Szerokiej, Stara Synagoga opowiada o kulturze krakowskich Żydów - udokumentowana historia dzielnicy jako przeciwwaga dla legendy, od której ta kamienica wzięła nazwę.

Historia

Gotycka kamienica stanęła tu w XIV wieku, przy pierzei rynku Kazimierza - miasta, które Kazimierz Wielki lokował w 1335 roku i które przez ponad cztery stulecia pozostawało odrębne od Krakowa. W XVI wieku dom należał do Bartolomea Berrecciego, nadwornego architekta Zygmunta Starego i twórcy kaplicy Zygmuntowskiej na Wawelu, a po nim do jego córki Anny. Kamienicę przebudowywano niemal co stulecie, stąd nawarstwienie detalu od gotyku po XVIII wiek.

Do rejestru zabytków wpisano ją 20 lutego 1968 roku pod numerem A-235. W latach pięćdziesiątych i sześćdziesiątych XX wieku działała w niej kawiarnia „Esterka”. Gruntowna renowacja z lat 1978-1985 przywróciła detal architektoniczny i piaskowcowy cokół, a w 1987 roku budynek przekazano Muzeum Etnograficznemu.