Barbakan

Czego się spodziewać

Eksponatem jest tu budynek, i to jedyny eksponat, jaki dostaniesz. Barbakan nie ma gablot, kolekcji ani narracji prowadzonej salami - kupujesz wejście do ceglanej machiny wojennej i chodzisz po niej. Kto liczy na muzeum przedmiotów, powinien od razu iść na Rynek, do Podziemi Rynku albo do Pałacu Krzysztofory . Kto chce zobaczyć, jak w 1499 roku wyglądała inżynieria obronna, jest pod właściwym adresem.

Z dziedzińca o średnicy 24,4 metra widać całą logikę tej konstrukcji naraz. Ściana ma przy podstawie ponad trzy metry grubości i zwęża się ku górze do pół metra, a w czterech kondygnacjach rozmieszczono w szachownicę 130 otworów strzelniczych - żeby żadna część przedpola nie została bez ognia. Nad tym korona siedmiu wieżyczek obserwacyjnych, na przemian okrągłych i ośmiobocznych. Fortecę zbudowano według wzoru barbakanów toruńskich z pierwszej połowy XV wieku.

Zwiedza się jednym wyznaczonym kierunkiem, bez możliwości cofnięcia się i obejrzenia czegoś drugi raz. Samodzielnie wystarczy 30-45 minut, z przewodnikiem robi się z tego pełna godzina. Duża część trasy jest pod gołym niebem i po nierównych, historycznych nawierzchniach, więc buty mają tu znaczenie większe niż w większości krakowskich muzeów. Dzieci od mniej więcej ośmiu lat wchodzą w to chętnie, bo forteca jest dosłownie do obejścia dookoła.

Warto wiedzieć, do czego ta konstrukcja się kiedyś przydała. W 1587 roku odparto spod niej wojska arcyksięcia Maksymiliana Habsburga; fortyfikacja przetrwała też najazdy szwedzkiego potopu w latach 1655-1657.

Wskazówki

• Bilet jest łączony. Za 22 zł normalny i 16 zł ulgowy wchodzi się do Barbakanu i do Murów Obronnych przy Bramie Floriańskiej. Kto ogląda samą fortecę, płaci za dwa obiekty i korzysta z jednego.
• Dnia bezpłatnego tu nie ma. Muzeum Krakowa nie wyznaczyło Barbakanowi dnia wolnego wstępu, więc nie ma czego pilnować w kalendarzu. Bezpłatny poniedziałek ma za to Wieża Ratuszowa - ten sam bilet normalny 22 zł, podobnie krótka wizyta, tyle że po schodach do góry.
• Sezon kończy się z październikiem. Oddział jest czynny od 10 maja do 30 października, od wtorku do niedzieli w godzinach 10:30-18:00, w poniedziałki nieczynny. Ostatnie wejście 30 minut przed zamknięciem oddziału. Zimą forteca jest zamknięta i nie ma od tego wyjątków.
• Bryłę obejrzysz za darmo o każdej porze. Barbakan stoi na Plantach, otwarty ze wszystkich stron, a wieczorem jest iluminowany. To najlepszy moment na zdjęcia i jedyny sposób, żeby zobaczyć go poza sezonem.
• Trasa Kraków Średniowieczny bywa tańsza. Bilet łączony na kilka oddziałów kosztuje 64 zł normalny i 56 zł ulgowy i obejmuje ten obiekt. Liczy się, jeśli i tak planujesz Podziemia Rynku oraz mury.
• Remont trwa, ale nie zamyka. Częściowy remont obiektu ruszył 17 sierpnia 2026 i muzeum zapowiedziało, że w sezonie turystycznym Barbakan pozostaje dostępny dla zwiedzających. Zakres prac bywa widoczny na trasie.
• Pogoda decyduje. Przy ulewie albo silnym wietrze godziny bywają skracane, bo znaczna część trasy jest na zewnątrz. Przed wyjściem sprawdź stronę oddziału.
• O dostępności trzeba zadzwonić. Według deklaracji dostępności muzeum obiekt ma różnice poziomów i progi, dziedziniec wybrukowany nieregularnymi kamieniami utrudnia poruszanie się wózkiem, na galerie prowadzą schody bez poręczy, a windy i toalety dla zwiedzających nie ma. O językach podpisów muzeum nie informuje - w tej sprawie zadzwoń pod +48 12 426 50 60.

Jak dojechać

Pieszo: z Rynku Głównego ulicą Floriańską niecałe dziesięć minut, prosto pod Bramę Floriańską i dalej przez Planty. Z Dworca Głównego i Galerii Krakowskiej pięć minut.

Tramwaj: przystanki Stary Kleparz i Dworzec Główny leżą kilkadziesiąt metrów dalej i obsługuje je większość linii okrążających centrum Plantami.

Autobus: linie zatrzymujące się na Basztowej i przy Dworcu Głównym wysadzają w tym samym miejscu.

Samochodem: Basztowa to strefa płatnego parkowania na granicy obszaru ograniczonego ruchu, a wolnych miejsc praktycznie nie ma. Sensowniej zostawić auto na parkingu podziemnym pod placem Na Groblach albo przy Dworcu Głównym.

W okolicy

Dwie minuty stąd, przy ulicy Pijarskiej, stoi Muzeum Czartoryskich z „Damą z gronostajem” Leonarda da Vinci - inna skala biletu i zupełnie inny rodzaj wizyty, ale to najbliższa poważna kolekcja. Idąc Drogą Królewską w stronę Rynku, dojdziesz do Pałacu Krzysztofory , głównej siedziby Muzeum Krakowa, gdzie dzieje miasta są opowiedziane przedmiotami, których w Barbakanie brakuje. Pod płytą Rynku czekają Podziemia Rynku - średniowieczny Kraków pod dachem, czynny cały rok i dobry plan awaryjny, gdy forteca jest zamknięta po sezonie.

Historia

Budowę zaczęto w 1498 roku, po klęsce wyprawy mołdawskiej, gdy zagrożenie ze strony Wołochów, Tatarów i Turków stało się realne. Jan Olbracht położył kamień węgielny osobiście i dołożył do budowy sto grzywien. Robotę skończono w rok, co przy tej skali murów pozostaje osobnym osiągnięciem.

Największe niebezpieczeństwo przyszło jednak nie od najeźdźcy, lecz od urzędu. Austriacki dekret z 1806 roku zalecał rozbiórkę fortyfikacji ze względów sanitarnych i porządkowych. W 1817 roku senatorowie Rzeczypospolitej Krakowskiej Feliks Radwański i Jan Librowski przekonali władze, by Barbakan zostawić - a argument, który przeważył, nie dotyczył zabytku ani historii. Radwański dowodził, że mur chroni mieszkańców przed szkodliwymi wiatrami z północy. Argument zdrowotny uratował twierdzę.

Dziś to jeden z trzech zachowanych barbakanów tego typu w Europie, obok Carcassonne i Görlitz, i najlepiej zachowany z nich. Krakowianie mówią na niego Rondel. Latem na dziedzińcu odbywają się pokazy filmowe BarbaKino, turnieje szermiercze i inscenizacje historyczne.