Zespół Przedbramia ulicy Długiej (Oddział Muzeum Gdańska)

Czego się spodziewać

Zespół Przedbramia w Gdańsku to dwie gotycko-renesansowe budowle, Wieża Więzienna i Katownia, które tworzą przedbramie ulicy Długiej, a dziś służą Muzeum Gdańska jako sale wystaw i punkt widokowy. Adres to Targ Węglowy 26. W cenie biletu wchodzisz też na taras na szczycie wieży, otwarty w tych samych godzinach co wystawa.

W Wieży Więziennej, na czterech kondygnacjach, trwa wystawa „Gdańsk piękniejszy niż kiedykolwiek” o odbudowie miasta zniszczonego w 1945 roku. Miejski portal gdansk.pl opisuje ją jako zdjęcia Gdańska i jego mieszkańców, archiwalne filmy i zachowane rzeźby z przedproży. W Katowni druga wystawa, „Od bramy do Muzeum. Krótka historia Zespołu Przedbramia”, jak mówi jej tytuł, opowiada dzieje samych budynków.

Zanim wejdziesz do kasy, rozejrzyj się po dziedzińcu. Stoi tu lapidarium, czyli zbiór kamiennych rzeźb urządzony w 1910 roku, a bezgłowa postać na Katowni jest, jak pisze muzeum, symboliczną przestrogą. Z tarasu na górze widać Główne Miasto, co podkreśla też serwis fajnewypady.pl.

Kto szuka bursztynu, trafi pod niewłaściwy adres. Muzeum Bursztynu działało w Zespole Przedbramia przez 15 lat, ale jego wystawa stała jest dziś w Wielkim Młynie; tutaj zobaczysz dwie wystawy o mieście i budynkach oraz taras.

Dla kogo: dla tych, którzy chcą zobaczyć Główne Miasto z góry i przy okazji dowiedzieć się, jak Gdańsk podnoszono z ruin po 1945 roku, oraz dla ciekawych dawnych umocnień miasta, które później zamieniono w więzienie.

Kto powinien odpuścić: osoby na wózkach i każdy, komu trudno pokonywać schody. W budynku nie ma windy, wejście główne jest wąskie, a muzeum pisze wprost, że obiekt nie jest przystosowany do zwiedzania na wózku. Wystawa zajmuje cztery poziomy wieży, a prowadzą do nich setki wąskich, krętych stopni.

Ile czasu: muzeum podaje, że zwiedzanie wystawy czasowej i Zespołu Przedbramia zajmuje co najmniej 45 minut. To tyle samo, ile podaje dla sal wystawowych Ratusza Głównego Miasta, i więcej niż minimum 30 minut, które wskazuje dla Domu Uphagena.

Wskazówki

• Taras w cenie biletu. Panoramę Głównego Miasta z tarasu oglądasz bez dopłaty, w godzinach otwarcia wystawy. Wieża widokowa pobliskiego Ratusza Głównego Miasta jest według muzeum zamknięta z powodu remontu, więc po widok z góry na Główne Miasto przyjdź tutaj.
• Bilet w kasie sklepu. Bilety kupisz w kasie sklepu, z wejściem od dziedzińca, a ich sprzedaż kończy się przed zamknięciem obiektu, więc nie przychodź w ostatniej chwili. Ceny: bilet normalny 18 zł, ulgowy 13 zł.
• Jeden dzień dłużej. Raz w tygodniu oddział jest otwarty dłużej niż w pozostałe dni: w czwartki 10:00-18:00. Dzień, w którym jest zamknięty: nieczynne we wtorki.
• Uwaga na święta. Oddział jest nieczynny w kilka dni świątecznych; daty znajdziesz w ramce praktycznej.
• Schody zamiast windy. Setki wąskich, krętych stopni to część zwiedzania, ale na kolejnych poziomach wystawy są miejsca odpoczynku, więc wspinaczkę możesz rozłożyć na etapy.
• Język migowy i audiodeskrypcja. Część tekstów przetłumaczono na polski język migowy, a nagrania odtworzysz po zeskanowaniu kodów QR; do czterech zdjęć przygotowano audiodeskrypcję. Barier architektonicznych nie usunięto ze względu na zabytkowy charakter budynku i jego dawną funkcję obronną.
• Karta Turysty. Pakiet Odkrywca Premium Karty Turysty Gdańskiej Organizacji Turystycznej obejmuje wejście do Zespołu Przedbramia; warto to uwzględnić, jeśli planujesz kilka atrakcji w mieście.
• Pytania do centrali. Oddział nie ma na stronie muzeum własnego numeru; pytania kieruj do obsługi zwiedzających Muzeum Gdańska, tel. +48 789-015-097, e-mail kontakt@muzeumgdansk.pl.

Jak dojechać

• Adres: Targ Węglowy 26, 80-836 Gdańsk; kasa mieści się w sklepie z wejściem od dziedzińca.
• Tramwaj: według rozkładu ZTM Gdańsk najbliżej leżą przystanki „Brama Wyżynna 02” (około 101 m w linii prostej) i „Brama Wyżynna 01” (około 111 m), obsługiwane przez linie 2, 3, 6, 7, 8 i 9. Dalej są „Okopowa 01” (około 242 m; linie 8 i 9), „Hucisko 01” (około 252 m; linie 10 i 12) oraz „Śródmieście SKM 01” (około 286 m; linie 2, 3, 6 i 7).
• Autobus: przystanki „Brama Wyżynna 03” (około 94 m), „Brama Wyżynna 04” (około 103 m) i „Brama Wyżynna 05” (około 108 m) obsługują według tego samego rozkładu między innymi linie 106, 108, 111, 112, 123, 132, 138, 154, 166, 178, 183, 186, 189, 208, 212 i 289.
• Linia 100: zatrzymuje się na przystanku „Targ Drzewny 01”, około 234 m od budynku.

W okolicy

Przedbramie łatwo połączyć z muzeami przy ul. Długiej i w jej pobliżu (odległości w linii prostej):

• Dom Uphagena, ul. Długa 12 - około 160 m. To inny oddział Muzeum Gdańska, XVIII-wieczna kamienica mieszczańska z pokojami mieszkalnymi i gospodarczymi; muzeum podaje dla niej co najmniej 30 minut zwiedzania.
• Galeria Starych Zabawek, ul. Piwna 19/21 - około 290 m. Prywatne muzeum polskich zabawek z lat 1920-1989, które przedstawia się jako atrakcja dla dzieci i wspomnienie dzieciństwa dla dorosłych; dobra para dla rodzin, które zaczną dzień od wspinaczki na taras.
• Ratusz Głównego Miasta, ul. Długa 46/47 - około 390 m. Kolejny oddział Muzeum Gdańska, dawna siedziba władz Głównego Miasta; muzeum podaje co najmniej 45 minut na sale wystawowe, a jego wieża widokowa jest zamknięta z powodu remontu.

Historia

Bezgłowa postać na Katowni to według polskiej Wikipedii rzeźba bezgłowego klucznika, dzieło Willema van der Meera. Powstała przy przebudowie Katowni w latach 1593-1604, prowadzonej przez Antoniego van Obberghena. Wieża Więzienna osiągnęła obecną wysokość wcześniej, w latach 1508-1509, za sprawą Michała Enkingera.

Muzeum pisze, że zespół był początkowo główną częścią średniowiecznych fortyfikacji miasta. Gdy w XVI wieku Gdańsk wzniósł nowe, skuteczniejsze umocnienia, Przedbramie zamieniono na miejskie więzienie.

Źródła różnią się co do wieku Katowni. Polska Wikipedia podaje, że powstała w II połowie XIV wieku jako średniowieczne obwarowanie Głównego Miasta i razem z Wieżą Więzienną tworzyła przedbramie (barbakan) ulicy Długiej; angielska Wikipedia pisze, że zbudowano ją w XVI wieku. Polska wersja mówi więc o średniowiecznym obwarowaniu, a przebudowę Katowni datuje na przełom XVI i XVII wieku.