Oddział Sztuki Nowoczesnej w Pałacu Opatów (Muzeum Narodowe w Gdańsku)

Czego się spodziewać

Pałac Opatów w Oliwie to rokokowa rezydencja w Parku Oliwskim, w której Oddział Sztuki Nowoczesnej Muzeum Narodowego w Gdańsku pokazuje na stałe malarstwo polskie XIX i początku XX wieku. Mimo nazwy oddziału jedziesz tu więc przede wszystkim do Olgi Boznańskiej i jej epoki. Wejście jest od ul. Cystersów 18, tuż za bramą parku od strony katedry.

Muzeum wymienia dla pałacu dwie wystawy stałe: „Olga Boznańska i… malarstwo polskie XIX i początku XX wieku z kolekcji Muzeum Narodowego w Gdańsku” oraz plenerową Galerię Współczesnej Rzeźby Gdańskiej w Parku Oliwskim. Portal Museums Atlas opisuje zbiory jako sztukę polską XIX i XX wieku, czyli malarstwo, rzeźbę i ceramikę, pokazywaną w zabytkowych wnętrzach pałacu.

Oddział ma cztery działy, ale w pałacu mają siedzibę tylko dwa: Kolekcja Sztuki Nowoczesnej i Dział Teatralny. Gdańska Galeria Fotografii i NOMUS działają w osobnym budynku NOMUS-u, więc w pałacu ich nie zobaczysz.

Dla kogo: dla tych, których interesuje malarstwo polskie przełomu XIX i XX wieku, oraz dla tych, którzy łączą muzeum ze spacerem po Parku Oliwskim, bo galeria rzeźby w plenerze należy do tego samego oddziału. Także dla młodych: uczniowie i studenci w wieku 8-26 lat mają według cennika muzeum osobny bilet, wielokrotnie tańszy od ulgowego.

Kto powinien odpuścić albo się przygotować: osoby na wózku zobaczą tylko część sal na parterze, bo na pozostałe kondygnacje prowadzą wyłącznie schody, a w budynku nie ma toalety dostosowanej do ich potrzeb. Rodzice z niemowlęciem nie znajdą przewijaka ani strefy zabawy dla dzieci.

Wskazówki

• Plan tygodnia. Według cennika muzeum we wtorki wstęp wolny. Rytm pracy pałacu: nieczynne w poniedziałki. Dzień bezpłatny dobrze łączy się ze spacerem po parku i obejrzeniem rzeźb w plenerze. Daty świątecznych zamknięć są w ramce praktycznej.
• Bilet na kilka oddziałów. Muzeum sprzedaje bilet 7-dniowy: przez siedem dni od zakupu uprawnia on do jednorazowego wstępu na wystawy stałe i czasowe każdego oddziału Muzeum Narodowego w Gdańsku. Jest też roczny bilet na okaziciela; ceny podaje cennik muzeum.
• Bilet rodzinny i grupowy. Rodzina lub znajomi w grupie od trzech do ośmiu osób płacą według cennika za osobę mniej niż przy bilecie normalnym; podobnie zorganizowane grupy od dziesięciu osób.
• Wejście od ul. Cystersów. Drzwi są po prawej stronie zaraz za bramą do Parku Oliwskiego od strony Katedry Oliwskiej. Do wejścia prowadzi jeden stopień w dół, a kasa stoi naprzeciw drzwi i ma pętlę indukcyjną.
• Wózek tylko na parterze. Dostępna jest część sal na parterze, na wyższe kondygnacje wejdziesz tylko schodami. W budynku nie ma map dotykowych, oznaczeń w alfabecie Braille’a ani nawigacji dźwiękowej; pies asystujący lub przewodnik wchodzi bez ograniczeń.
• Okrycie na wieszak. W ogólnodostępnej części budynku są wieszak na ubrania i szafki do samodzielnego użytku.

Jak dojechać

• Adres: Cystersów 18, 80-330 Gdańsk, w Parku Oliwskim w dzielnicy Oliwa.
• Pociąg: według muzeum najbliższa stacja to Gdańsk Oliwa, skąd dojdziesz w około 10-15 minut ul. Pomorską albo ul. Opata Jacka Rybińskiego w stronę Parku Oliwskiego.
• Tramwaj: według rozkładu ZTM Gdańsk najbliżej leżą przystanki „Obrońców Westerplatte” (około 325 m w linii prostej) i „Oliwa 02” (około 378 m), oba z liniami 2, 5, 6, 8 i 12. Nieco dalej jest „Opacka” (około 471-488 m) z liniami 2, 6, 8 i 12.
• Autobus: w tym samym rozkładzie najbliżej jest przystanek „Stary Rynek Oliwski 01” (około 279 m w linii prostej) z liniami 117, 169, 171 i 179; dalej „Cmentarz Oliwski 01” (około 347 m, linia 117) i „Oliwa 08” (około 353 m, linie 117 i 143, a 169, 171 i 179 tylko wysadzają pasażerów).
• Pieszo przez park: od głównego wejścia do parku od ul. Opata Jacka Rybińskiego muzeum podaje około 5 minut marszu.
• Samochodem: muzeum nie ma miejsca parkingowego dla osób z niepełnosprawnościami; najbliższe miejsca są w pasie przy murze Katedry Oliwskiej, a na okolicznych ulicach są miejsca płatne.

W okolicy

Najbliższe muzea opisane w tym serwisie leżą poza Oliwą (odległości w linii prostej):

• Gdańsk Arcade Museum, Al. Grunwaldzka 229, Gdańsk - około 2,8 km. Odmiana po obrazach w pałacu: tam według muzeum na wszystkich automatach można grać bez ograniczeń.
• Latarnia Morska Gdańsk Nowy Port, ul. Przemysłowa 6a, 80-542 Gdańsk - około 6,5 km. Latarnia kieruje gości z Oliwy tramwajem linii 5 do przystanku „Latarnia Morska”, a linia 5 staje też na przystanku „Obrońców Westerplatte” obok parku.

Historia

Pałac, do którego wchodzisz od bramy parku, składa się z dwóch części. Korpus to Nowy Pałac Opacki, wzniesiony w stylu rokoko w latach 1754-1756 na polecenie ostatniego polskiego opata, Józefa Jacka Rybińskiego. Boczne skrzydło tworzy Stary Pałac Opacki, według muzeum zapewne z XV wieku; polska Wikipedia także datuje starsze, wschodnie skrzydło na XV wiek.

Angielska Wikipedia nazywa budowlę rokokowym pałacem, który razem z zespołem katedralnym cystersów jest Pomnikiem Historii. Blog wenecjusz.pl pisze o nim jako o „perle osiemnastowiecznej architektury”.

Źródła różnie datują początek oddziału w pałacu. Muzeum podaje, że w odbudowanym w 1965 roku budynku umieszczono Galerię Gdańskiej Plastyki Współczesnej, w 1990 roku podniesioną do rangi Oddziału Sztuki Współczesnej i od 2008 roku noszącą nazwę Oddziału Sztuki Nowoczesnej. Polska Wikipedia pisze, że pałac odbudowano w 1965 roku po pożarze z 1945 roku i że od 1989 roku mieści się w nim Oddział Sztuki Nowoczesnej.